In Godsnaam

Om alvast in de sfeer te komen, hebben wij ons óók maar twee vrouwen gezocht: Ann Dieudonné en Kristel Waterloos, de almachtige regisseurs van 'In godsnaam'.

Ann «Mouche voelt al van jongs af een grote liefde voor Senegal. Toen ze verliefd werd op haar huidige man, wist ze dus wat haar te wachten stond, en dat ze niet de énige in zijn leven zou zijn.

»Ze geeft er voor zichzelf een vrij rationele uitleg aan: als je in bepaalde gebieden van Senegal een goed leven wil leiden bij de man die je graag ziet, moét je vrede nemen met polygamie. En, ook al is het uiteraard niet evident, ze heeft er bewust voor gekozen.»

HUMO Ziet ze ook voordelen aan de veelwijverij?

Ann «Ja, zo opgenomen zijn in een groot, warm gezin, dat heeft ze vroeger in België gemist. Hier was ze een ambitieuze carrièrevrouw - ze was lang eigenares van café Apero op de Oude Markt in Leuven - en dacht ze altijd maar aan werken.

»Ze geniet er nu van om tijd te hebben voor het gezinsleven, om er te zijn voor haar man. Het polygame huwelijk heeft ook het voordeel dat ze telkens maar drie dagen aan een stuk voor haar man dient te zorgen, daarna zit hij weer drie dagen bij zijn eerste vrouw, en heeft ze bij wijze van spreken alle vrijheid van de wereld.

»Wat ze wel niet ziet zitten, is een derde vrouw. Een man mag daar maximum vier vrouwen hebben, en daarnaast nog een hoop slavinnen: die zijn niet met hem getrouwd, maar ze staan wel seksueel tot zijn beschikking.

»Voor ons is dat een vreemd systeem, maar Mouche is helemaal mee in dat denkpatroon: ik had het gevoel dat ze er echt heel gelukkig is.»

HUMO Annemie is vaak een loose cannon op het scherm: dat is aangenaam om naar te kijken, maar niet zo gemakkelijk om te regisseren, schat ik.

Ann «Dat klopt absoluut (lacht). Wie als regisseur met Annemie werkt, moet er vooral voor zorgen dat ze haar spontaniteit niet verliest. Haar iets twee of drie keer opnieuw laten doen werkt niet: ze heeft zo'n sprekend gezicht dat je dat meteen aan haar ziet.»

Kristel «Annemie kan effectief behoorlijk verrassend uit de hoek komen, maar ik vind ook dat je als cameraman en regisseur dan maar gewoon moet volgen. Ik kom van 'Man bijt hond', waar ik van die 'Wordt gevolgd'-toestanden deed, dus ik ben dat wel gewoon.»

HUMO Dat volgen lukt niet altijd even goed: in Humo sprak Annemie drie weken terug over een zwaar conflict met jou, Kristel.

Kristel «Ja, dat was in Japan. We waren al gewaarschuwd: de eerste dagen mochten we niet filmen, we moesten eerst het vertrouwen winnen. Annemie begreep dat, anders bestond de kans dat we niets mochten filmen.

»Maar het was mijn allereerste, buitenlandse reportage, ik zat met een jetlag en voelde alleen nog maar de stress: we zitten hier maar een week; als we de eerste twee, drie dagen niet mogen filmen, komen we tijd te kort! En de spontaniteit is dan volledig weg!

»We hebben toen inderdaad nogal wat woorden gehad, maar ik geloof wel in constructieve conflicten. Op het moment zelf is dat allesbehalve plezant, maar het brengt je wel dichter bij elkaar.»

Ann «Ik heb maar één keer ruzie gehad met Annemie, geloof ik. In Senegal, toen ik haar een uur te vroeg wakker had gemaakt (lacht).»

HUMO Wie had de zwaarste job: Annemie of jullie?

Ann «Annemie: geen twijfel mogelijk.»

Kristel «Die aflevering in Japan, bijvoorbeeld: moet superhard geweest zijn. Ze zat er effectief twee keer per dag, élke dag, vier uur te mediteren, hè - ook al hebben we het dan maar één keer gefilmd.»

Ann «Wij konden tenminste af en toe even wat afstand nemen, we konden altijd zeggen dat we nog wat buitenbeelden moesten schieten.

»Ze heeft zich er volledig gesméten. De beleving stond vóór alles. En je kan ook maar beter niet ijdel zijn als je zo'n reeks wil maken. Om drie uur 's ochtends opstaan en zonder opmaak meteen gefilmd worden, of dat ziek zijn in Bali: echt op haar best heeft ze er nooit uitgezien. Maar ze heeft daar nooit over geklaagd: chapeau.»

HUMO Jullie zijn in kloosters, synagogen en ashrams geweest: welke plek sprak jullie het meest aan?

Kristel «Die vraag hebben we ons ook al gesteld: als we nu echt één jaar in één van die geloofsgemeenschappen zouden moeten doorbrengen, welke zouden we dan kiezen? Annemie ging voor de trapistinnen, maar - ook al ben ik er graag geweest - ik denk dat ik me er veel te snel zou vervelen.

» Doe mij maar de zenboeddhisten in Japan: ik kan me inbeelden dat, als je er maar lang genoeg bent, je er finaal misschien wel iets uithaalt voor jezelf. Al heb ik geen idee wat precies.»

Ann «Ik denk dat ik het liefst van al niét zou kiezen, maar als het dan toch moet: wellicht Senegal. Met een polygame man samenleven zegt me weinig, maar puur op het vlak van godsdienst heeft het me aangenaam verrast. 't Is islam, maar dan veel charmanter, soepeler en gematigder dan de versie die bij ons beleden wordt.»

HUMO 'Waar eindigt geloof en begint godsdienstwaanzin?' was één van de vragen waar 'In godsnaam' een antwoord op wil zoeken. Heb je dat antwoord ook gevonden?

Kristel «Er is natuurlijk geen absoluut antwoord. Maar zowel bij joden als moslims heb ik gedacht: hoe kun je een boek van zoveel duizenden jaren geleden nu nog zo létterlijk opvolgen? Daar zitten zulke absurde regels tussen...

»Dat moslimvrouwen niet verder dan 70 kilometer mogen rijden zonder hun echtgenoot, of dat joden op zaterdag het licht niet aan- of uit mogen knippen. Zelfs een paraplu opendoen mag dan niet. Als die mensen vinden dat dat de juiste weg is, dan heb ik daar zeker respect voor. Maar voor mij persoonlijk is dat toch al een vorm van waanzin.»

• In Godsnaam