The Beatles: The First U.S. Visit

© Getty

Het broederpaar David en Albert Maysles heeft een hele lijst legendarische docu's op hun cv staan, maar het eerste officiële bezoek van John, Paul, George en Ringo aan Uncle Sam is er eentje om te koesteren.

U hebt met andere woorden geen redelijke argumenten om dit te missen.

Albert Maysles «Op 7 februari 1964 kregen we een telefoontje van Granada Television: 'The Beatles landen over twee uur in New York. Zin om hen zo'n beetje te volgen?'

»Die Amerikaanse tournee kwam voor hen net op het juiste moment: na een optreden in Frankrijk waren ze net omschreven als has-beens - ik veronderstel dat dié recensent later ook zijn pen heeft opgevreten - en ze waren dringend op zoek naar een nieuw publiek.

»Toch zag je duidelijk dat ze het niet helemaal vertrouwden. McCartney heb ik over Amerika horen zeggen: 'Ze hebben daar alles al, zitten ze daar echt nog op ons te wachten?'

»En Harrison lijkt nogal terughoudend tijdens de documentaire: op elke vraag reageert hij achterdochtig. Er wérd aanvankelijk ook wel wet hen gelachen vanwege hun uiterlijk. Ik heb iemand zelfs horen zeggen: 'Kunnen die apen eigenlijk wel schrijven?'

»En één vrouw haalde op gegeven moment een schaar tevoorschijn om een stuk van Ringo's haar af te knippen.

»Maar voor het overige was het natuurlijk één geweldig avontuur voor hen: de Ed Sullivan Shows, de persconferentie op de Idlewild-luchthaven, de hopeloos opvallende pogingen van McCartney om voortdurend zo beleefd mogelijk te reageren op de waanzin om zich heen...

»'t Is een onwaarschijnlijke snapshot van een periode die nooit meer terugkomt. Nu, ondertussen is ook duidelijk geworden: zelfs al zaten ze de hele tijd alleen maar uit hun neus te eten; élk moment in het gezelschap van De Beatles is de moeite om mee te maken.»

- Het eerste bezoek van de Beatles aan Amerika wordt ginder weleens omschreven als de geboorte van de sixties-popmuziek. Ironisch dat jullie er vijf jaar daarna ook de ondergang van hebben meegemaakt en gefilmd: het dodelijke Rolling Stones-concert in Altamont.

Maysles «David en ik zijn gewéldig bekritiseerd voor 'Gimme Shelter', de concertfilm die we daar gedraaid hebben. Já, we hebben een moment van Puur Kwaad op film gevat - de moord op Meredith Hunter - maar daar hebben we uiteraard niet zelf voor gekozen, laat staan dat we handenwrijvend gezegd hebben: hier gaan we geld mee verdienen! En toch verweet de pers ons net dat.

»Die kritiek is indertijd zwaar aangekomen, want wij hadden juist een heel andere filosofie. We gingen bijna tewerk als wetenschappers: met een open geest.

»Ik maak nooit een film om iemand als goed of slecht af te schilderen: ik hou gewoon mijn ogen open en zet de camera aan, de rest komt vanzelf wel. Wij zijn geen Michael Moores, hé.»

- Niettemin: de algemene indruk is dat u zelden een afspraak met de geschiedenis heeft gemist.

Maysles «Ik heb gewoon veel geluk gehad. En pech trouwens ook. Veertig jaar geleden was ik in Cuba; ik volgde Castro. Op een avond vraagt hij of ik meega naar een receptie op de Chinese ambassade. Terwijl we daar zijn, komt een koerier binnen met een telegram voor Castro.

»Blijkt dat de Amerikaanse regering nét alle relaties met Cuba heeft verbroken. En daar stond ik, zonder camera! Van die kleine videocamera's die in je broekzak passen, hadden ze toen helaas nog niet.

»Als ik ooit terugga naar Cuba, neem ik er zeker eentje mee. Ben ik misschien wel aanwezig als het telegram aankomt waarmee de Amerikaanse regering de banden met Cuba herstélt.

»Geheel terzijde: wist je dat Paul McCartney een camera in zijn horloge heeft zitten?»

- U heeft ooit gezegd geen rockfan te zijn. Hebben de Beatles dat veranderd?

Maysles «Zeker. Ik heb rockmuziek lang een geweldige hoop lawaai met onduidelijke teksten gevonden. Maar de Beatles kon je tenminste begrijpen: van hén wist je zeker dat ze je niet achter je rug aan het uitlachen waren (lacht).»

Bekijk een fragment:

• The Beatles