Stones in Exile

'Exile On Main Street' is een dubbelaar en bestrijkt zowat het hele spectrum van de populaire muziek: rock-'n-roll, country, gospel, blues, en zelfs punk. De stem van Mick Jagger zit helemaal achteraan in de mix, waar hij zich als een bezetene uit het vagevuur lijkt te willen wegbrullen.

Wat 'Exile' helemaal af maakt, is dat het verhaal erachter the stuff of legends is. Opgenomen in de lente van '71 in de gigantische Villa Nellcôte van Keith Richards en Anita Pallenberg in het zuiden van Frankrijk. De rest van The Stones, op de vlucht voor de belastingen, woonde in de buurt.

En terwijl in de kelder van Nellcôte één van de beste platen aller tijden werd gemaakt, vond op de bovenverdiepingen één gigantisch, ononderbroken feest plaats. Eric Clapton verloor er het bewustzijn, John Lennon kotste de trap onder, Gram Parsons moest worden afgevoerd, en de lokale drugdealers deden gouden zaken.

Over 'Exile On Main Street' zijn vele boeken verschenen, en naar aanleiding van de re-release (17 mei, met extra tracks en verkrijgbaar in vele uitvoeringen, van niet goedkoop tot niet-te-betalen) is er nu ook een gloednieuwe documentaire, 'Stones In Exile', met prachtige archiefbeelden en verse interviews.

Vanavond op Canvas. Om op te warmen gingen wij in de archieven op zoek naar reacties van zij die erbij waren in Villa Nelcôte en het zich wonder boven wonder nog min of meer herinneren.

Anita Pallenberg «Villa Nellcôte was een prachtige plaats. De decadentie droop er vanaf. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden de nazi's er hun hoofdkwartier gehad - in de radiatoren waren hakenkruisen gekrast - en toen wij er zaten, was het eigendom van een Engelse admiraal, die in de gigantische tuin allemaal exotische bomen had laten planten. Vanop het terras had je een fenomenaal uitzicht op de tuin en de baai, met aan de andere kant het oude piratendorpje Villefranche-sur-Mer.»

Mick Taylor (gitaar) «We huurden allemaal een huis in de buurt. Bill Wyman was de enige die er toen een huis heeft gekocht, in de buurt van Grasse. Ik woonde in Cannes, op drie kwartier rijden, en Mick had een optrekje verder het binnenland in. Het huis van Keith en Anita was veruit het indrukwekkendst: zestien slaapkamers, een privéstrand met een aanlegsteiger en een speedboot.»

Keith Richards «Zodra we geïnstalleerd waren, gingen we in de buurt op zoek naar een geschikte opnamestudio, maar die bleken dun gezaaid te zijn. Om niet te veel tijd te verliezen zijn we in de kelder van Nellcôte beginnen te repeteren. Het was een labyrint, met allemaal aparte kamers. Meer hokjes eigelijk, en extreem heet en vochtig.

»Maar sommige ruimtes doen iets met je, zoals andere je meteen tegenstaan. Geen enkel verstandig mens zou die kelder van Nellcôte zijn binnengestapt en gezegd hebben: 'Prachtig, hier gaan we een plaat opnemen!' Maar ik voelde meteen de mogelijkheden: dat we met die ruimtes konden experimenteren, ze gebruiken als instrument.

»Je kon er op een akoestische gitaar wat jammen, en dan de opname beluisteren en vaststellen: 'Dat klinkt helemaal niet als wat ik net heb gespeeld.' Maar 't klonk wel goed. Dus begonnen we met die ruimtes te spelen. Bill in dit hokje, ik hier, Charlie (Watts, drummer, red.) net om de hoek...

»Ik herinner me nog dat ik Charlie nauwelijks kon zien zitten. Ik zag alleen zijn linkerhand, maar dat was genoeg. Ik heb nooit op hoofdtelefoons vertrouwd, en zo lang ik Charlies linkerhand op en neer zag gaan, was ik er gerust in.»

Mick Jagger «Ik dacht dat die plaat nooit zou afraken. Op Nellcôte hing er nogal een party-atmosfeer, en dan druk ik mij zacht uit.»

Taylor «Complete chaos. Alle vrienden van Keith van over de hele wereld kwamen afgezakt, alsof het een vakantiekamp was. 's Avonds zaten we vaak met wel vijfenveertig mensen te eten aan de grote houten tafel in de woonkamer. Geen tien procent van die mensen had iets met de plaat te maken.»

Pallenberg «Ik herinner nog heel helder een doodzieke John Lennon, en Yoko Ono op de trap in de hal.»

Richards «John feestte altijd veel te hard als hij bij mij in de buurt was. Alsof hij iets wilde bewijzen. En het eindigde altijd hetzelfde: dat ik hem van de vloer moest schrapen en in een taxi hijsen. Goeie gast, daar niet van, maar hij wist niet wanneer hij moest stoppen. In die tijd kon niemand mij bijhouden, maar John wilde het altijd weer proberen, en het draaide altijd op kotsen uit.»

Pallenberg «John en Yoko waren naar Frankrijk gekomen voor het huwelijk van Mick met Bianca, en ze zijn blijven plakken. Van dat huwelijksfeest herinner ik me nog maar weinig. Ik droeg een witte jurk, dat weet ik wel nog. Foutje. Toen ik uit de auto stapte, dachten de mensen dat ik de bruid was. Keith had het niet zo op Bianca begrepen.»

Richards «Een plaat opnemen is hard werken, en dan is er eentje die de hele tijd op zijn klok zit te kijken omdat hij terug naar zijn chick wil. Vind je het raar dat ik Bianca niet moest? Maar goed: vergeven en vergeten.»

Jagger «Het probleem met 'Exile' was vooral dat de opnames maar bleven duren. Er was totaal geen structuur. En de songs zijn niet echt, euh, hoe zal ik zeggen... 't Zijn niet echt songs. Neem 'Casino Boogie', wat is dat? Gewoon een riff, zonder hook. En de teksten zou ik ook niet memorabel willen noemen.»

Richards «Er staat vooral véél op 'Exile'. Heel uiteenlopende dingen. En de teksten van Mick zijn geweldig. 'Shine a Light', 'Tumbling Dice'... prachtig!»

Taylor «Het was vooral voor Keith en Anita een erg moeilijke tijd. Op Nellcôte was er gewoon geen privacy, het was een constant komen en gaan van mensen, dag en nacht. Ik zal nooit vergeten dat ze me op een dag opbelden en vroegen of een paar dagen bij mij konden komen logeren, gewoon om eens rustig te kunnen slapen.»

Jagger «Iedereen gedroeg zich gewoon een beetje te aanstellerig.»

Richards «Behalve hij natuurlijk.»

Taylor «Het motto van Mick is altijd geweest: alles met mate, behalve seks.»

Bekijk de trailer:

• The Rolling Stones
• Stones in Exile