I Am the Media

De Amsterdamse hoogleraar Nieuwe Media Geert Lovink, over wie wij via internet gelukkig geen enkel persoonlijk detail aan de weet zijn gekomen, werkte in de consultatiefase mee aan de documentaire.

HUMO Laat ik met een offtopicvraag beginnen. Op 31 mei deed u mee aan een wereldwijde Quit Facebook Day: waarom?

Geert Lovink «Omdat ik niet afhankelijk wil zijn van de grillen en de wensen van één Amerikaans bedrijf, een bedrijf dat bovendien mijn persoonsgegevens uitmelkt. U weet, de CIA en pakweg ook de Belgische politie hebben direct toegang tot alle Facebook-accounts - meer dan een half miljard nu al.

»Op 31 mei heb ik mijn account dus opgezegd, en op 1 juni heb ik me ingeschreven voor een viertal initiatieven die in de toekomst een alternatief moeten vormen voor Facebook. Veel kan ik er nog niet over vertellen, maar de bedoeling is dat de gebruikers de software van die sites in eigen handen kunnen nemen.»

HUMO Duidelijk. Over naar 'I Am the Media': daarin wordt gesteld dat het internet op dit moment zo'n honderd miljoen blogs herbergt. Klopt dat cijfer?

Lovink «Ja. Een jaar of tien geleden doken de allereerste blogs op, en sinds 2004 is hun aantal als een komeet de lucht ingeschoten - tegen eind 2007 waren het er om en bij de honderdvijftig miljoen. Sindsdien is dat aantal weer afgenomen, voornamelijk door de snelle groei van netwerksites.

»Op die sites wordt er eigenlijk vrolijk voortgeblogd, alleen noemen we het niet zo. Het komt er dus op neer dat er op dit moment veel méér dan honderdvijftig miljoen bloggers op deze wereld rondlopen. Leuk detail: het grote merendeel van de blogs wordt door bijna niemand gelezen (lacht).»

HUMO Wat hebben al die bloggers de wereld te melden?

Lovink «'t Is een wijdverbreid misverstand dat de meeste blogs handelen over politieke, sociale of culturele aangelegenheden - citizen journalism vertegenwoordigt slechts tien procent. Verreweg het meest wordt er geblogd over het feit dat de kat zojuist heeft gejongd, of dat het weer vandaag helaas wat aan de regenachtige kant is. Blogs handelen zo goed als altijd over de directe levenswereld van mensen.

»In wezen zijn het onlinedagboeken. Vroeger schreef je een dagboek voor jezelf, eventueel met de gedachte dat het ooit nog zou worden gevonden, maar vandaag doe je dat voor de hele wereld. Iedereen kan volgen wat je doet, wat je denkt, welke boeken je leest en welke muziek je leuk vindt, en in veel gevallen geven bloggers ook nog eens intieme details prijs over bijvoorbeeld hun seksleven. 'Compulsive confessing' wordt het in 'I Am the Media' genoemd, 'dwangmatig biechten'. 't Is alsof die mensen continu een priester tegenover zich hebben zitten.»

HUMO Is er een aannemelijke verklaring te verzinnen voor dat gedrag?

Lovink «Het is nog wachten op een gedegen analyse, maar de documentaire gaat ervan uit dat het vooral met narcisme te maken heeft. Het lijkt erop dat wat vroeger als een soort ziekte gezien werd, nu is uitgegroeid tot een massale hobby. Ik denk dat één en ander voortkomt uit de huidige neoliberale samenleving, waarin geld de toon zet en mensen zich voortdurend moeten bewijzen en herscholen - je ontkómt er gewoon niet aan. Het resulaat is een algemene egocultuur.»

HUMO Sommige mensen gaan daar wel erg ver in: er bestaan bloggers die zo'n beetje hun hele leven filmen en op internet gooien, inclusief toiletscènes.

Lovink «Ja, en je ziet ook vaak dat relaties worden verbroken via weblogs, wat ik vrij extreem vind.»

HUMO Waarom doen mensen zoiets in hemelsnaam?

Lovink «Tja. Je kan je hetzelfde van amateurporno afvragen, een vorm van internetporno die vandaag de dag groter is dan de professionele variant: waarom doen mensen dat? Kijk, ik ben geen socioloog, maar ik vermoed dat het hen simpelweg een kick geeft, zoals andere mensen om dezelfde reden gaan waterskiën.»

HUMO Tot slot nog een vraag die in 'I Am the Media' aan alle geïnterviewden wordt gesteld: googelt u zichzelf weleens?

Lovink «Nee, ik laat dat over aan de firma Google. Ik heb een zogenoemde Google Alert op mijn naam, wat erop neerkomt dat ik mij iedere dag een mailtje krijg met een update over wat er op mijn naam op het net verschenen is. Binnenkort zal ik ongetwijfeld een mailtje krijgen met een link naar de alleraardigste website van Humo.»

HUMO Zonder dank.

• Canvas