Wild China

© Phil Chapman

En aangezien de BBC mocht filmen in samenspraak met de Chinese openbare omroep CTV, betreedt 'Wild China' gegarandeerd paden waar geen Martin Heylen ooit voet heeft gezet.

- Jullie trappen de reeks af te midden van de zuidelijke rijstvelden.

Phil Chapman (producer) «Een bergachtig gebied, dus elke beschikbare vierkante centimeter wordt er benut voor terrasbouw. De grond is er niet erg vruchtbaar, maar toch doet de landbouw het er uitstekend, en bovendien recycleren ze er werkelijk alles. Een groenere plek bestaat niet.»

- Ze houden er ook nog angstvallig vast aan hun tradities: er wordt pas rijst geplant zodra de eerste zwaluw de lente maakt. Bijgeloof van simpele boeren?

Chapman «Ook, maar het is méér dan gewoon nattevingerwerk. Net zoals sommige dieren hen waarschuwen voor aardbevingen, zo vertellen de zwaluwen hen wat voor graanseizoen er zit aan te komen. De rest van hun kalender is er volledig op afgestemd.»

- Wanneer de rijstvelden volledig zijn ondergelopen, zwemmen er zelfs vissen tussen de rijstplantjes.

Chapman «Ik weet niet precies wie dat heeft bedacht, maar het is een briljant idee: de vissen knabbelen op de algen, wieden het onkruid en zorgen meteen ook voor bemesting. Een geweldig voorbeeld van hoe plant en dier kunnen samenwerken.»

- In het Westen zijn we er nochtans van overtuigd dat Chinezen nogal barbaars omspringen met hun wildlife.

Chapman «Mja, in China zeggen ze zelf: wij eten alles wat poten heeft behalve de tafel, en alles wat vleugels heeft behalve het vliegtuig. Een dier dat er niet in de wok belandt, kelen ze wel om het te verwerken in één of ander traditioneel medicijn.

»En toch is het er niet zo somber gesteld met de fauna als we hier vermoeden. Oké, de natuur beleeft er misschien niet haar meest bloeiende periode, maar het is evenmin hopeloos. Veel van hun iconische zoogdieren lopen er nog altijd rond, ook al is hun populatie dan flink uitgedund: olifant, takin, reuzenpanda, luipaard, zwarte en bruine beer, wilde jak, wilde kameel en nog een handvol Siberische tijgers - nochtans fel gegeerd om hun vermeende geneeskrachtige kwaliteiten.»

- Kregen jullie veel hulp van de Chinese autoriteiten?

Chapman «Niemand heeft ooit zoveel vrijheid gekregen om in China te filmen als wij. We kregen zelfs toegang tot alle beschermde reservaten.

»De dieren zelf hebben aan die officiële bescherming helaas maar weinig. Het land telt wel een hoop zoölogen, maar die houden zich bijna uitsluitend bezig met de registratie van nieuwe soorten. Er zijn maar bitter weinig Chinese natuurkenners die ook interesse tonen voor wat dieren doen, en waar ze gedijen. Daardoor was het voor ons ook allesbehalve makkelijk om dieren te vinden in hun natuurlijke biotoop. Ik heb eens dagenlang lopen zoeken - eigenlijk vooral lopen luisteren - naar parende rice paddy frogs. Op de lokale marktjes zag je er genoeg, maar die waren bestemd voor de kookpot: die hadden te veel zorgen aan hun kop om nog aan seks te denken.»

»Maar verder leverde de steun van de autoriteiten ons alleen maar voordelen op. We kregen de status van 'mildly important persons' opgeplakt: om de vijf stappen stond er een groots officieel welkomstbanket voor ons klaar. Mijn arme lever is nog altijd niet hersteld van het eindeloze getoost met verraderlijk straffe rijstwijnen.»

- Betekent jullie samenwerking met CTV dat 'Wild China' ook voor de Chinese kijkers is bestemd?

Chapman «Ja, al hebben ze de reeks daar wel omgedoopt tot 'Beautiful China'.

»Natuurtelevisie staat er nog in de kinderschoenen, dus is er een belangrijke taak voor ons weggelegd. Ik kan alleen maar hopen dat ons programma de Chinese kijkers met trots vervult en hen ertoe aanzet om zorg te dragen voor de natuur die hen nog rest. God weet dat het broodnodig zal zijn, in de jaren die komen.»

Bekijk de trailer: