I Was Worth 50 Sheep

Twee jaar lang volgde de Zweed Nima Sarvestani de zestienjarige Sabere: na de dood van haar vader werd ze op tienjarige leeftijd door haar neven uitgehuwelijkt aan een vijftigjarige Taliban-aanhanger. Na jaren van misbruik slaagde ze erin te ontsnappen, maar ze is nog steeds op de vlucht. Haar stiefzusje staat hetzelfde lot te wachten, want ook op haar hoofd staat een prijs: vijftig schapen, om precies te zijn.

Nima Sarvestani «In 1998 had ik met 'The Vicious Circle' al een documentaire gemaakt over de omstandigheden waarin vrouwen en kinderen onder het Taliban-regime in Afghanisten leefden. Zelf ben ik in 1984 van Iran naar Zweden verhuisd, dus ik ben bekend met de praktijken uit m'n vroegere buurland.

»In 2008 ben ik teruggereisd voor een vervolg op 'The Vicious Circle'. Wel, ik kan je één ding vertellen: voor de Afghaanse vrouwen en kinderen is er tien jaar later nog zo goed als niets veranderd. Pre-9/11 of post-9/11, dat maakt voor hen geen verschil.

»Als mannen hun dochters verkopen, worden ze door de koper meestal gebruikt als slaaf. Zo is het ook gegaan met Sabere. Haar man heeft haar vier keer bezwangerd, maar elke zwangerschap draaide uit op een miskraam. Na zeven jaar opsluiting is ze op een onbewaakt moment naar een opvangtehuis voor vrouwen gevlucht. Via dat opvangtehuis is ze opnieuw in contact gekomen met haar moeder, grootmoeder en stiefvader, en ook met haar tienjarige zusje Farnazeh.

»Zij willen Sabere helpen met de scheiding: het is de enige manier om haar vrijheid terug te winnen. Maar volgens de islamitische wet kan je enkel scheiden als je man ook zelf naar de rechtbank komt. En daar wringt het schoentje: geen haar op zijn hoofd dat daaraan denkt.

»Zolang een vrouw getrouwd is, blijft ze het bezit van haar man. Als hij dat wil, mag hij haar zelfs vermoorden: dat staat in de wet. Het erge is: Sabere's man heeft zijn twee vorige vrouwen vermoord. Ze weet dus dat hij ertoe in staat is.»

Sarvestani «Niet echt. De meeste Afghanen leven in armoede: de verkoop van een dochter zien ze dus als een manier om rijkdom te verwerven. Sabere's stiefvader heeft Farzaneh verkocht voor 50 lammetjes en een lap grond.

»Hij beweert dat hij met de kopers heeft afgesproken om haar pas op haar zestiende thuis te laten vertrekken, maar de familie van haar toekomstige man denkt daar anders over.

»De kans is dus groot dat Farnazeh hetzelfde lot te wachten staat als Sabere. En wat voor westerlingen al helemaal raar zal klinken: Farnazeh, een plichtsbewuste dochter, aanvaardt haar lot. Omdat het traditie is.»

Sarvestani «Met mijn film wil ik de vrouw áchter de boerka tonen, en focussen op de vastberadenheid die sommige Afghaanse vrouwen toch echt wel bezitten. Dat iemand als Sabere de kracht heeft om haar leven te riskeren voor haar vrijheid, zie ik als een lichtpuntje. Hoe klein ook.»

Bekijk de trailer: