Heat

Da's goed nieuws voor alle fans van Manns tv-werk (hij was de vader van 'Miami Vice', weet u nog); iets minder uitbundig gejuich komt er uit de hoek van de filmfans. Die zullen voortaan pareltjes moeten missen als 'Heat', het drie uur durende epos waarin Al Pacino (LAPD-flik Vincent Hanna) lijnrecht tegenover Robert De Niro (gangster Neil McCauley) komt te staan, met als uitsmijter de Moeder Aller Shoot-Outs. Beide heren deelden voor het eerst het witte doek in wat één van de beste misdaadfilms aller tijden wordt genoemd.

Michael Mann «Mag ik eerst iets opmerken over uw inleiding, waar verder overigens niks op af te dingen valt? In mijn ogen is 'Heat' géén misdaadfilm. Al die filmgenres en categorieën zeggen me niks. Voor mij is het simpel: 'Heat' is een gestructureerd, realistisch, symfonisch drama. Een karakterstudie van twee mannen die met elkaar in aanvaring komen. De misdaad die daarbij komt kijken, is niets anders dan een manier om grotere thema's aan te snijden.»

- Mogen we misschien ook weten hoe u ertoe kwam om 'Heat' te maken?
Mann «Begin jaren 80 vertelde een bevriende agent me hoe hij Neil McCauley - die bestaat namelijk echt - maandenlang had achternagezeten, voor hij hem kon neerknallen in Chicago. Tijdens dat eindeloze kat-en-muisspel leerde hij McCauley door en door kennen. Op een dag kwam hij in een parkeergarage oog in oog te staan met zijn prooi. Hij heeft 'm toen uitgenodigd om een kop koffie te gaan drinken. Aan dat tafeltje heerste een staakt-het-vuren, maar tegelijk besefte die agent: 'Als dit gesprek afgelopen is en de kans zich ooit voordoet, dan knal ik 'm zonder verpinken neer.' De ironie van die situatie raakte me: hoe een boef en een flik elkaar ondanks alles toch perfect kunnen begrijpen. Rond die koffiescène heb ik het hele script opgebouwd.
    »Eerst wilde ik het verhaal in een tv-serie gieten - 'L.A. Takedown' zou die heten. Maar na de pilot trok de studio de reeks in. Jaren later - het verhaal was al die tijd in mijn hoofd blijven spoken - herwerkte ik alles tot een filmscript. Tijdens het schrijven was ik totaal niet bezig met de vraag naar wie de twee hoofdrollen zouden gaan. Pas achteraf besefte ik: hiervoor heb ik geen gewone acteurs nodig, maar levende legendes. Al en Bobby pasten perfect in dat plaatje.»

- Als regisseur stopt u enorm veel tijd in uw acteurs.
Mann «Ik ben niet het type regisseur dat z'n instructies beperkt tot 'beetje meer naar links' en 'nu wat naar rechts'. Ik hou oprecht van acteurs, en ik heb enorm veel respect voor hun job. Ik benader ze altijd op een persoonlijke manier: ik doe m'n best om hun taal te spreken en hun manier van werken te doorgronden.
    »Al is bijvoorbeeld een binnenvetter die z'n personage diep in zichzelf gaat zoeken. Bobby is compleet anders: hij gaat in zijn omgeving op zoek naar z'n personage. Hij wil de juiste haarsnit en de perfecte outfit te pakken krijgen. Voor hij in de huid van McCauley kroop, trok hij naar de schietbaan, hij leerde kluizen openen, observeerde banken... Een oefening in gangster worden, zeg maar.»

- Laten we het even over 'The Insider' hebben - die film van u spelen ze volgende donderdag namelijk op Nederland 3. Russell Crowe vertolkt daarin Jeffrey Wigand, een ontslagen directeur van een sigarettengigant, die een boekje opendoet over de onfrisse praktijken van de tabaksindustrie. Net zoals 'Heat' geen misdaadfilm is, gaat het waargebeurde 'The Insider' niet over roken.
Mann «Blij dat u oplet. Ik ben beginnen te roken op mijn veertiende - mij moet je de nicotine niet leren kennen. Maar eerder dan een aanklacht tegen de sigaret is 'The Insider' een film over wat er gebeurt als doodgewone mensen de strijd aanbinden met multinationals die alles in het werk stellen om hen onderuit te halen. Ik wilde het publiek vooral een idee geven hoe het voelt om in de penibele situatie van zo'n klokkenluider als Jeffrey Wigand te zitten.»

- Viel uw keuze voor de rol van Jeffrey meteen op Russell Crowe?
Mann «Nee. Bij de eerste lezing van het script deed Russell het zelfs ronduit slecht. Behalve in één scène: op dat ogenblik had ik heel even het gevoel dat ik met de échte Wigand aan tafel zat. Toen wist ik: die Crowe zit hier geen nummertje op te voeren als acteur, hij snápt het.»