Sailors Don't Cry

Voor wie nog niet geboren was toen Marc Didden zijn derde film - een nazinderende oefening in verstilde schoonheid - op pellicule zette: Hilde (Hilde Van Mieghem) is een pronte maar zoekende barmeid die beschutting vindt bij een al even wankele Guy (Josse De Pauw). All is fine, tot ineens Paul (Johan Leysen), Hildes voormalige beau en de vader van haar zoontje, op de dorpel staat. Het vervolg, vanavond om halftwaalf op Eén, tekent patronen in uw kippenvel.

HUMO Bijna middernacht als de film van start gaat: je zou het over 'zendervulling' kunnen hebben.

Marc Didden «Die programmatoren doen ook maar hun werk. Ik ben trouwens zelf iemand die graag laat tv kijkt, na de gedane dagtaak. Nee, ik ben blij dat 'Sailors Don't Cry' nog 'ns wordt uitgezonden; het is een beetje een vergeten film - destijds had-ie niet zo gek veel succes - maar hij ligt me heel na aan het hart. Het is mijn favoriete film van mezelf.»

HUMO Waarom?

Didden «Ik heb - toch in beperkte kring - de naam nogal een rock-'n-roller te zijn, iemand die het leven somber inziet, maar 'Sailors Don't Cry' bewijst dat ik oprecht geloof dat mensen van elkaar kunnen houden. Ik heb die film proberen te maken vanuit het standpunt van een kind; een kind tussen volwassenen die het moeilijk hebben met zichzelf en met elkaar.

    »'t Zal wel vreemd klinken, maar alleen al door over 'Sailors' te praten krijg ik de geur van muskaatnoot in mijn neus. We hebben de film gedraaid in de haven van Rotterdam, in een oude loods waar ooit nog exotische noten opgeslagen hadden gelegen. Het gebouw was uitvoerig schoongemaakt, maar die geur was er nooit uitgegaan. Tussen twee opnames zag ik altijd de hele ploeg naar buiten gaan: om de zeelucht op te snuiven, om sigaretten te roken, maar zeker ook om de muskaatnoot uit hun lijf te halen.»

HUMO Eén criticus liet zich destijds ontvallen dat 'Sailors' 'voor een film vol tranen, teleurstelling, jaloezie en hartstocht opvallend passieloos is'.

Didden «Ik vind het als maker niet gepast om kritiek te geven op een criticus: daarvoor heb ik te veel respect voor het beroep, dat ik zelf ook een tijd heb uitgeoefend. Maar ik ben er zeker van dat 'Sailors Don't Cry' nog zal bestaan als al die critici al onder de zoden liggen, voor zover dat al niet het geval is. Wat ik in hun geval volmondig toejuich.
    »Ik vind trouwens dat die recensent zich vergiste: de film toont véél passie, maar dan wel de ingehouden en niet de flamboyante variant. 'Sailors Don't Cry' drijft niet op grote dramatische momenten. Een andere criticus vergeleek het - toch een compliment - met 'One from the Heart' van Francis Ford Coppola, toevallig ook niet diens meest commerciële film. Coppola zei daar destijds over: 'Het is de film die je overhoudt als je alles wegsnijdt wat in andere films actiehoogtepunten genoemd zouden worden.' Dat ligt dicht bij wat ik gedaan heb. 't Is een kleine film, te vergelijken met het Kammerspiel in het theater. 'Sailors' is een kamerfilm.

    »Eén ding zeg ik zonder opscheppen: 'Sailors' is misschien niet de béste Vlaamse film aller tijden, maar ik vind het wel de mooiste. Dat ligt niet alleen aan mij, maar ook aan cameraman Walther van den Ende, aan de kostuums, aan de decors - gemaakt door mensen die later nog Oscars hebben gewonnen. En nog een geweldig compliment: de cameraman van Wong Kar-Wai heeft mijn film gezien, vond 'm naar verluidt ongelooflijk mooi en heeft zich er nadien zelfs door laten inspireren.»

HUMO Hilde Van Mieghem zei destijds al: 'Ik ben nooit mooier in beeld gebracht dan in 'Sailors'.'

Didden «Ik kan niet anders dan daarmee akkoord gaan. Hilde is sowieso een goeie actrice, maar in deze film heeft ze - door het samengaan van decor, licht en misschien haar rol - een zekere glans. Zonder overdrijven: ze heeft iets van de prachtige Italiaanse vrouwen in de eerste films van Fellini.
    »Veel heeft ook te maken met de muziek van Raymond van het Groenewoud: die had het script verschrikkelijk goed gelezen, en aangevoeld naar wat soort intimiteit ik op zoek was. 'Amsterdam' van Jacques Brel was één van de inspiratiebronnen. Het leven rond de haven, zeemanscafés, mannen die weggaan en dan weer terugkomen. Alles wat de romantiek kenmerkt, zit erin.

    »Nog één ding, en dan is er genoeg over gezegd. Een tijdje nadat de film was uitgekomen, kreeg ik een brief. 't Was een mevrouw die me schreef: 'Ik heb 'Sailors Don't Cry' gezien net nadat mijn man mij verlaten had. Ik zag het leven niet meer zitten, en door uw film heb ik weer hoop gekregen dat het tóch nog mogelijk is om ooit de liefde te vinden.' Woorden die mij recht naar het hart gingen.»

HUMO Heb je haar van antwoord gediend?

Didden «Neen. Ik was te flabbergasted, ik dacht: als ik nu antwoord, wordt het misschien te persoonlijk. En 't was natuurlijk vóór de tijd van e-mails.
    »Ik ben de film ook 'ns in de bioscoop gaan bekijken, om te zien hoe de mensen in de zaal reageerden. Nadien stond ik ergens in het halfdonker te wachten toen ik werd aangesproken door een vrouw - 't was nog een mooie ook. Ze vertelde me dat ze duidelijk had gezien dat ik wist hoe vrouwen in elkaar zitten. Dát - plus een druk bekeken vertoning op televisie en de aandacht van het buitenland - gaf mij het gevoel dat ik 'Sailors' ondanks het uitblijven van commercieel succes dan toch niet voor de hond zijn kloten gemaakt had.»