Koppen XL

'Koppen XL' toont vanavond de BBC-documentaire 'Chilean Miners: What Happened Next', waarin gefocust wordt op het leven van drie mijnwerkers ná de reddingsoperatie. Al snel blijkt dat er van Kamp Hoop niet veel meer overblijft: de mannen zijn voor het leven getekend.

Wim De Vilder «Bij de Boliviaan Carlos Mamani was het meteen duidelijk dat hij zwaar getraumatiseerd is. De mijnramp gebeurde op zijn allereerste werkdag, en hij kampt nog steeds met nachtmerries. Die probeert hij tegen te gaan met antipsychotica. Hij zegt ook letterlijk: 'I'm not well in my head.'

 »Edison Peña en Ariel Ticona kwamen er op het eerste gezicht redelijk ongeschonden uit. Ariel was er rotsvast van overtuigd dat God hem zou redden, en toen z'n dochter geboren werd terwijl hij onder de grond gevangen zat, werd ze een symbool voor het mirakel dat zou geschieden: het meisje werd Esperanza ('Hoop', red.) gedoopt. Edison vertelt dat hij elke dag in de mijngangen jogde, omdat hij niet wilde liggen wachten op de dood: 'Ik zei tegen die rotsen: jullie zullen nog wel zien waar ik uit gemaakt ben.' Toch redelijk verbazingwekkend: hoe hou je dat vol op zo'n rantsoen? Hij was ook degene die het moreel probeerde hoog te houden met z'n Elvis-imitaties.»

HUMO Die imitaties hebben hem beroemd gemaakt: overal ter wereld draaft hij op in tv-shows om liedjes van Elvis te zingen.

De Vilder «Edison lijkt de grote winnaar te zijn - hij is de beroemdste van de mijnwerkers en kan er munt uit slaan - maar hij maakt toch een zielige indruk. Hij hoopt echt door te breken als Elvis-imitator, maar je merkt dat hij als een bizarre freak wordt opgevoerd: hij ontleent z'n beroemdheid aan het feit dat hij zo lang heeft vastgezeten. Zelfs zijn vrouw zegt: 'Je bent nog altijd dezelfde drol, alleen ruik je anders.' Ik kreeg medelijden met hem: je wéét dat z'n succes niet zal blijven duren.

»De media zijn ook onverbiddelijk: de mijnwerkers zijn bevrijd - eind goed, al goed. Maar het is geen verhaal met een goede afloop: het zal nog veel werk vragen om die mensen weer te integreren in het dagelijkse leven.»

HUMO Therapie kan helpen, maar weinig mijnwerkers zijn ervan overtuigd dat ze hulp nodig hebben.

De Vilder «Ariel vertikt het om naar de - nochtans verplichte - sessies te gaan: hij gelooft niet dat hij een trauma heeft opgelopen, en hij zegt dat hij alleen maar goede herinneringen overhoudt aan de ramp. Dat heeft misschien voor een deel met de Chileense samenleving te maken: er heerst daar toch nog een machocultuur, is mijn inschatting.

 »Focussen op de camaraderie is natuurlijk ook een tactiek om de minder goede herinneringen te verdringen. Zeventien dagen lang denken dat je aan het sterven bent omdat ze bovengronds niet weten dat je nog leeft: dat kun je toch niet zomaar vergeten? Dat maakt de reportage net zo interessant: je gaat met andere ogen kijken naar de euforie die volgde op de bevrijdingsoperatie. Ze mogen dan wel tot helden uitgeroepen zijn, ze zijn absoluut niet te benijden.»

Bekijk de trailer van 'Chilean Miners: What Happened Next?':