Quiz: IQ

In het panel als vanouds het kruim der Britse komieken; in de presentatiestoel andermaal het Beschermde Britse Monument Stephen Fry.

Stephen Fry «Het gebeurt wel eens dat mensen me ervan beschuldigen veel te weten. 'Stephen,' zeggen ze dan op een beschuldigend toontje, 'wat wéét jij toch veel.' Heel vleiend hoor, maar 't is toch als aan een man die enkele zandkorrels op zijn neus heeft hangen vertellen dat hij veel zand bezit.

»Als je bedenkt hoeveel zand er is op de wereld, dan is die man toch eigenlijk volkomen zandloos? Er bestaan stranden en woestijnen en duinen van kennis waarvan we het bestaan niet eens vermoeden, laat staan dat we ze ooit bezocht hebben: wat zou ik dan veel weten?

»Neen: 't zijn degenen die denken dat ze alles weten voor wie we op onze hoede moeten zijn. 'Alles wordt uitgelegd in deze tekst,' vertellen ze ons. 'Meer hoef je niet te weten!'

»Duizenden jaren hebben we dat soort onzin gedoogd, en de sporadische waaghals die het aandurfde te zeggen: 'Wacht eens even, volgens mij weten we helemáál niet zoveel. Let's see...', die werd gedwongen gif te drinken, ofwel werden zijn ogen uitgestoken en zijn darmen via z'n achterste zijn lijf uit gerukt.

»Mijn vrees is dat we, nog meer dan in die donkere tijden van religieus bijgeloof, het gevaar lopen te denken dat we alles weten, omdat de hele winkel aan menselijke kennis slechts een muisklik van ons verwijderd is. Erg handig en plezierig, maar we moeten ervoor waken dat het niet opnieuw een soort heilige tekst wordt.

»Waar wij nood aan hebben is een schatkamer, niet van kennis maar van onwetendheid. Een brandende fakkel die ons bijstaat op onze tocht door het rijk der volslagen leeghoofdigheid.»

Fry «Dat is 'QI'. Ik mag dat zeggen, want ik heb het programma niet zelf uitgedacht: 'QI' is het meest fantastische programma waar ik al aan heb meegewerkt.

»Het is een toevluchtsoord, weg van de populaire cultuur. Televisie moet heus geen zee worden van pijprokende cultuurdragers in tweed die zich op gedempte toon over Spinoza onderhouden, maar het hoeft ook weer niet áltijd te gaan over realityshows, soapsterren of voetballers. In 'QI' hebben we het louter over onderwerpen die quite interesting zijn, en we doen dat ook nog eens met humor en wit.»

- 'Wat is het gevaarlijkste dier ter wereld?' - 'Een luiaard aan het stuur van een tankwagen.'

Fry (lacht) «Exactly. Om je nog een voorbeeldje te geven: de komiek Sean Lock vertelde in één aflevering dat de jachtkrabspin de enige spin is die over longen beschikt. De eerste reactie van Alan (Davies, vast panellid, red.): 'Dus je kunt er een verjaardagstaart voor kopen met een kaars erop.' Vond ik ook geen verkeerde.»