Docu: Mystères d'archives

De timing was ook al perfect: de bouw van de Muur in 1961 en de Cuba-crisis het jaar erop hadden de Koude Oorlog op de spits gedreven, en de mensen in de stad, bedreigd door het Rode gevaar, hadden nood aan een krachtig signaal van het Westen.

En of ze het kregen! Zes maanden na zijn triomfantelijke doortocht werd JFK neergeschoten in Dallas, maar in de harten van de Berlijnse bollen zou hij voor altijd blijven verder leven.

Op Canvas doet 'John F. Kennedy in Berlijn', een docu uit de Arte-reeks 'Mystère d'archives', de gebeurtenissen vanavond nog eens haarfijn voor u uit de doeken.

Klaus Schütz (Duits politicus, later zelf burgemeester van West-Berlijn) «De stad zuchtte onder permanente dreiging van de communisten, en de mensen vroegen zich vertwijfeld af of de Verenigde Staten er voor hen zouden zijn als we hen nodig hadden. Na de bouw van de Muur in 1961 was het aan die kant lange tijd merkwaardig stil gebleven.

»En toen kwam Kennedy, en gaf hij met één speech een antwoord op al onze vragen. Ja, hij stond aan onze kant. En ja, hij zou voor ons vechten: wie hem daar niet wilde, zou hem uit de weg moeten ruimen. En toen verklaarde hij zich één met de inwoners van Berlijn, in zoveel woorden: 'Ich bin ein Berliner'.

»Jonge mensen kennen hem alleen nog uit de geschiedenisboekjes, maar voor iedereen ouder van vijftig is hij één van de allergrootsten. Ik heb de stad nooit méér tot leven zien komen dan op die dag.»

William R. Smyser(Amerikaans diplomaat) «Het warme onthaal van Kennedy was in ruime mate te danken aan zijn optreden tijdens de Cuba-crisis, het jaar voordien: de mensen in Berlijn zagen dat als een uitdaging van Chroesjtsjov aan het adres van de president, met hun stad als inzet. Toen hij erin slaagde de Russische raketten uit Cuba te weren, wisten ze dat hij er ook voor hen zou zijn, iets waar ze na de bouw van de Muur helemaal niet zo zeker over waren. Was hij een jaar eerder naar de stad gekomen, dan was de ontvangst een stuk koeler geweest.»

Robert Lochner (Duits radiojournalist die Kennedy assisteerde bij de Duitse woorden in zijn speech) «Toen hij nauwelijks een halfjaar later werd vermoord, was er geen stad ter wereld waar zo massaal gereageerd werd op zijn overlijden.

»Enkele minuten nadat het nieuws bekend raakte, droeg (burgemeester) Willy Brandt de mensen in Berlijn via de radio op om een kaars in hun raam te zetten om de president te gedenken.

»Het was natuurlijk een heel drukke dag voor ons, maar toen ik uren later eindelijk de radiostudio verliet en naar huis ging, zag ik op mijn weg letterlijk honderdduizenden kaarsen branden. De doortocht van de president, een paar maanden voordien, had op al die mensen een onuitwisbare indruk gemaakt.»

Bekijk de speech »