Koppen: Moeders die hun baby verliezen

© Jelle Vermeersch

In de weken na de publicatie liep er op de redactie een stroom van reacties binnen: sterrenmama's, -papa's en zelfs -opa's grepen het artikel aan om naar buiten te treden met hun eigen, persoonlijke verdriet - soms voor de eerste keer in 30 jaar.

"Sterrenmama's in 'Koppen'"

Deze week besteedt 'Koppen' aandacht aan het onderwerp. Eén van de invalshoeken: de wettelijke erkenning die doodgeboren kindjes nog al te vaak moeten missen.

Isabelle Raskin «Voor ongehuwde ouders heeft dat grote gevolgen: als de vader de baby voor het overlijden nog niet officieel had erkend, dan kan dat nadien niet meer - op het gemeentehuis krijgt hij dan koudweg een njet. Voor die vaders is dat natuurlijk hartverscheurend.

»Met alle aandacht die het thema nu krijgt, hoop ik dat dat binnenkort op de agenda van een politicus belandt, zodat er eindelijk iets aan die absurde toestand wordt gedaan.»

HUMO Heb je het gevoel dat jullie getuigenissen iets in beweging hebben gezet?

Isabelle «Op het forum van de vzw Met Lege Handen schreven veel sterrenmama's dingen als: 'Oef, eindelijk krijgen onze kinderen de aandacht die ze verdienen!'

»Dat gaf me het fijne gevoel dat ik via mijn dochter een heleboel andere kinderen in de bloemetjes had gezet. Daarvoor had ik het toch gedaan.

»Via Facebook kreeg ik plots ook reacties van mensen die ik al 20 jaar niet meer had gezien - studiegenoten bijvoorbeeld, die intussen ook mama of papa waren geworden. Het verbaasde me hoe emotioneel ze reageerden: 'Ik zat met tranen in mijn ogen je verhaal te lezen.'

»Het artikel heeft veel mensen doen beseffen dat het om kinderen gaat die je verliest, niet om vruchtjes die toch niet levensvatbaar zijn. Kortom: dat het veel meer is dan een miskraam.

»Zelf stond ik er ook van te kijken hoe zwaar het was om alles weer op te rakelen. Na ons gesprek was ik fysiek moe. Maar spijt heb ik er absoluut niet van, integendeel.»

HUMO Zou je toekomstige sterrenouders enige troost kunnen bieden?

Isabelle «Het heeft ontzettend veel tijd nodig, maar met de tijd neemt het aantal dagen - of zelfs maar het aantal minuten - dat het beter gaat, alleen maar toe. Blijf er vooral niet alleen mee zitten en doe je verhaal.

»Een artikel zoals dat in Humo kan de aanleiding zijn om erover te beginnen. Net nog sprak een collega me erover aan, omdat ze het had gelezen in de wachtkamer bij de dokter.

»Nu het onderwerp zoveel aandacht krijgt, kan ik alleen maar hopen dat het verdriet ernstig genomen wordt, en dat geen enkele sterrenmama of -papa nog ooit te horen krijgt: 'Zijt ge daar nu nog niet over!'»

Lin Delcour (redactrice 'Koppen') «Wij hebben vooral gemerkt dat sterrenouders soms te maken krijgen met een schrijnend gebrek aan informatie.

»In onze uitzending brengen we de verhalen van Noah en Janne. Noahs mama Ilse beviel na een zwangerschap van amper 20 weken.

»Door een stollingsafwijking bij de mama waren er bloedklonters in Noahs placenta gekomen, en één daarvan zorgde ervoor dat Noahs zuurstoftoevoer werd afgesneden.

»Ilse woont in Kampenhout, maar ze was bevallen in Leuven. Daar hadden ze haar verteld dat er in Kampenhout geen foetusweide is, en dus hebben ze Noah dan maar in Leuven begraven, waar er wel een sterrenweide is.

»Achteraf bleek dat hij wél in Kampenhout had kunnen liggen: een decreet uit 2004 zegt dat baby's zonder overlijdensakte - die kreeg Noah niet, omdat hij geen 180 dagen was gedragen - ook op het gewone kerkhof een plaatsje mogen krijgen wanneer er geen sterrenweide is in de gemeente.

»Nu moet de familie telkens 15 kilometer rijden om Noah te bezoeken. '15 kilometer is misschien relatief,' zegt Ilse, 'maar niet als het om je kindje gaat.'

»Ook de ouders van Janne, Stijn en Nele, zitten met gemengde gevoelens. Nadat Janne na 36 weken zwangerschap was overleden - de navelstreng was rond haar nekje komen te zitten - hebben ze haar gecremeerd; de as hebben ze van op het strand in Knokke uitgestrooid in zee.

»Nu zijn ze niet zeker of dat wel de beste oplossing was: misschien hadden ze Janne toch liever een kistje en een begrafenis gegeven. Waar ze vooral spijt van hebben, is dat ze niet méér tijd hebben gekregen om zo'n belangrijke beslissing te nemen. Het moest allemaal veel te snel gaan.

»Wat allevier de ouders natuurlijk nog het meest pijn doet, is dat er zo weinig erkenning is voor hun kind. Omdat Noah de 180-dagengrens niet heeft gehaald, bestaat hij administratief niet eens - op geen enkel officieel papier komt hij voor. Dan denk je als ouder: 'Hoe kan dat nu?

»Mijn kind heeft toch ook het recht om te bestaan!' Stijn en Nele hebben wél een overlijdensakte van Janne, maar daar staat enkel 'Janne' op - een achternaam mag een doodgeboren kindje niet hebben.

»Daar worstelen ze erg mee, en dat willen ze graag aankaarten. Want, zeggen ze: hoe meer er over onze kindjes gepraat wordt, hoe minder dood ze zijn.»