Docu: VPRO Import: Putin's Kiss

Zijn partij Verenigd Rusland won begin december met een nipte meerderheid de parlementsverkiezingen, en het is zo goed als zeker dat hij ook bij de presidentsverkiezingen in maart als overwinnaar uit de bus zal komen.

Achter Poetin staat een gigantische propagandamachine, met onder meer de nationalistische jeugdbeweging Nasji (‘De onzen’), die door critici met de Hitlerjugend wordt vergeleken. De Deense Lise Birk Pedersen volgde voor haar documentaire ‘Putin’s Kiss’ Nasji-woordvoerster Masja Drakova.

Lise Birk Pedersen «Nasji zag het licht in 2005 als reactie op de Oranjerevolutie in buurland Oekraïne: daar kwam toen de prowesterse president Viktor Joesjtsjenko aan de macht. Volgens aanhangers van Poetin werd Oekraïne op die manier een kolonie van de Verenigde Staten.

»Om te verhinderen dat Russische jongeren zich tegen hun regime zouden keren, richtten de Poetin-getrouwen Nasji op. Officieel moet de beweging de autonomie van het land garanderen, maar volgens tegenstanders dient ze vooral om de politieke leiders in het zadel te houden.

»Nasji telt nu 120.000 leden, die op zomerkampen nationalistische liederen zingen terwijl ze in kostuum met de Russische vlag zwaaien. Tijdens zo’n kamp gaf Masja Poetin spontaan een kus op de wang.

»Meteen werd ze bekend in heel Rusland. Op haar achttiende werd ze persoonlijk door hem gelauwerd voor haar verdiensten bij Nasji, en ze groeide uit tot hét symbool van de beweging.

»Vier jaar geleden was ik in Rusland om er te praten met jongeren die geboren zijn ten tijde van de val van de Sovjet-Unie, en zij was één van hen. Ze vertelde me enthousiast hoe Rusland dankzij Nasji de leidende natie van de 21ste eeuw zal worden.»

- En hoe denken ze dat aan te pakken?

Pedersen «Hoe denkt Poetin dat aan te pakken, bedoel je. Hij probeert jonge mensen op een subtiele manier te verleiden om in zijn conservatieve ideologie mee te gaan, en hij slaagt daar nog in ook. Bij demonstraties steken de Nasji-jongeren borden met foto’s van ‘landverraders’ in brand.

»Ze zijn ook zo paranoïde als wat: zo hebben ze een reservehoofdkwartier vol computers en proviand. Als de vijand de revolutie begint, dan kan Nasji toch blijven functioneren, denken ze. En wie daar zijn bedenkingen bij heeft, wordt in elkaar geslagen.»

- Dat overkwam de journalist Oleg Kasjin, de verteller in ‘Putin’s Kiss’.

Pedersen «Hij schrijft al jaren kritisch over Poetin en Nasji, wat hem vorig jaar duur is komen te staan: jongeren met bivakmutsen hebben hem vlak voor zijn huis zwaar aangepakt.

»Resultaat: twee gebroken kaken, een gebroken vinger en been, en drie barsten in zijn schedel. Een klacht indienen kan natuurlijk niet, want Nasji is een instrument van het Kremlin.

»Ik heb hem als verteller gekozen omdat hij een belangrijke rol speelt in de documentaire: na haar ontmoeting met Oleg begint Masja zo hard te twijfelen aan haar vrijheid binnen Nasji, dat ze uiteindelijk uit de beweging stapt.

»Nu is ze tweeëntwintig en heeft ze haar eigen pr-bedrijf. Politieke ambities heeft ze niet meer, en dat vind ik jammer, hoe raar dat ook klinkt. Zij durfde tenminste de dialoog met de oppositie aan te gaan. Ze wist: ‘It’s okay to disagree.’»

Bekijk de trailer: