Magazine: 10 x Beter

De eerste aflevering van '10 x Beter' - een nieuw gezondheidsmagazine over mensen voor wie bijna alles draait om gezond eten en leven - is helemaal aan zout gewijd.

Tom Jacobs (huisarts van 'Ook Getest Op Mensen') «Te veel zout - meer dan zes gram per dag - is niet goed. Het verhoogt bij de zoutgevoelige mensen, en dat is ongeveer de helft van de bevolking, het risico op hart- en vaataandoeningen.

»Zout is ook slecht voor de maag. Het is geen toeval dat het aantal gevallen van maagkanker sinds de uitvinding van de koelkast drastisch is gedaald: het eten wordt niet langer gepekeld. Ook het aantal beroertes is sindsdien afgenomen. Eigenlijk raad ik patiënten altijd aan om hun zoutconsumptie terug te schroeven. Behalve als ze een te lage bloeddruk hebben: dan helpt het om extra zout te eten - op voorwaarde dat je steunkousen draagt, anders riskeer je vochtophoping in de benen.»

HUMO De Leuvense professor Jan Staessen heeft dit jaar een studie naar de invloed van zout op hart- en vaatziekten afgerond. Vanaf 1985 tot nu volgde hij 3.700 Europeanen op de voet. En wat bleek: de personen die het meeste zout aten, liepen het minste risico. Wie te weinig zout at, het meeste.

Jacobs «Ik heb dat ook gelezen, maar tegenover dat ene onderzoek staan vele andere die net het tegendeel beweren. Ik blijf voorlopig bij wat ik destijds aan de universiteit heb geleerd: te veel zout is niet goed.»

HUMO Professor Staessen?

Jan Staessen «Dat zout niet goed is voor mensen met een hoge bloeddruk, klopt. Maar dat je van te veel zout een hoge bloeddruk krijgt, niet. Voor gezonde mensen is het gewoon beter om zout te eten.

»De bevolkingsgroep die wij hebben onderzocht, hebben we in drie segmenten onderverdeeld: mensen die veel zout eten, mensen die een normale hoeveelheid innemen, en mensen die weinig zout eten. Bij de eerste groep stierf één procent aan hart- een vaatziekten, bij de tweede twee procent en bij de derde vier procent. Weinig zout eten bleek het minst gezonde.»

HUMO Toch vreemd dat u tot totaal andere besluiten komt dan een resem andere studies.

Staessen «Dat is helemaal niet vreemd. Al die andere studies waren te specifiek: ze liepen over een korte termijn, ze onderzochten een beperkte bevolkingsgroep – doorgaans alleen mensen die al hart- en vaatproblemen hadden – en er werd getest op extreem hoge of lage dosissen zout. Dat gaf een vertekend beeld.

»Trouwens, ondertussen zijn er nóg studies verschenen die tot dezelfde conclusie komen.»

HUMO U bent in een editoriaal van het toonaangevende medische tijdschrift 'The Lancet' rechtstreeks aangevallen. Uw onderzoek werd 'teleurstellend zwak' genoemd.

Staessen «Wat ik teleurstellend vond, was dat het artikel niet eens ondertekend was. En zwak was dan weer dat er naar een artikel in 'The New York Times' als bron werd verwezen: als we kranten als basis voor wetenschappelijk commentaar gaan gebruiken, zijn we ver van huis.

»Mijn resultaten druisen gewoon in tegen wat men in de Verenigde Staten van plan is: de overheid wil er het zoutverbruik terugschroeven. Volgens onze studies is dat een redelijk zinloze operatie. Obesitas is een veel groter probleem.»

HUMO Misschien voert u wel campagne voor zout?

Staessen «Dat verwijt is me gemaakt, twee maand geleden op een congres in Lausanne. 'Staessen wordt betaald door de zoutindustrie,' beweerde een collega daar zomaar. Dan heeft hij toch mijn bankrekeningen niet gecontroleerd, want ik heb geen cent van die kant gekregen.»

HUMO Wat wordt uw tegenzet?

Staessen «Ons onderzoek loopt gewoon door. En ik merk dat we andere wetenschappers hebben geïnspireerd. Daar houdt het bij op: ik ga zeker geen oorlog in de media voeren. De feiten zullen voor zich spreken.»

HUMO Hoe staat het met uw eigen zoutconsumptie?

Staessen «Ik zit, zoals de meeste mannen, al jaren aan tien gram per dag. En ik ben gezond.»