Reportage: Koppen XL: Generation SMS

Een goeie aanleiding, dachten wij, om u op deze pagina te entertainen met een stukje over het voornamelijk uit cryptische tekencombinaties en afkortingen zonder mdklnkrs bestaande Bargoens dat ook wel 'sms-taal' wordt genoemd. Een onderwerp waar Louis Hilgers zo niet alles, dan toch heel erg veel over weet: de voormalige leraar Nederlands uit Maastricht heeft al vier naslagwerken over het thema gepubliceerd ('Sindsdien word ik weleens als dé sms-expert in Nederland opgevoerd: hoe diep kan een mens zinken?') en op zijn website (sms-taal.nl) beheert hij een heus sms-woordenboek.

Louis Hilgers «Ik ben nu al een jaar of zeven aan dat sms-woordenboek bezig, en in totaal heeft het nu zo'n vierduizend lemma's. De meeste moet je wel met een fikse korrel zout nemen, in die zin dat je ze enkel kunt begrijpen in de context. Twee keer de letter 'z' bijvoorbeeld, dat heeft geen 'officiële' betekenis in de sms-taal, maar uit de context kun je bijvoorbeeld opmaken dat 'ziezo' wordt bedoeld.

»Mijn woordenboek wordt ook constant aangevuld en bijgewerkt. Geregeld krijg ik nieuwe afkortingen toegemaild, vaak van klassen die les krijgen over het thema - dan krijg ik er in één middag wel twintig ineens binnen.De meest recente afkortingen die ik heb toegevoegd waren 'np', 'lg' en 'twtr': 'now playing', 'lekker goed' en 'Twitter'.»

HUMO Met respect, maar is de sms-taal niet ten dode opgeschreven? Met de komst van de iPhone is de goeie ouwe volzin weer aan een opmars bezig.

Hilgers «Het klopt dat er op pda's zoals de iPhone weer veel meer volzinnen worden geschreven, omdat de lengte van een bericht op een pda niet van belang is. Maar dat betekent niet dat de sms-taal zal uitsterven: de toekomst ligt op Twitter. Daar is het aantal karakters namelijk beperkt tot honderdveertig - twintig minder nog dan op de klassieke gsm - wat maakt dat er nog creatiever dient te worden omgesprongen met taal. Nog meer afkortingen dus, en nog meer taalvereenvoudigingen.»

HUMO Het onderwijzend personeel zal blij zijn: er wordt nu al alom geklaagd dat jongeren tegenwoordig grif sms-taal als 'kzal', 'da' en 'nix' gebruiken in proefwerken, omdat ze het als algemeen Nederlands beschouwen.

Hilgers «Tja, wat doe je eraan, hè? Taal is levend, dat zult u als journalist als geen ander weten. 't Is ook een fenomeen van alle tijden: toen ik jong was - ik spreek over vijfenveertig jaar geleden - werden wij ook al berispt wanneer we 'Xmas' schreven in plaats van 'Kerstmis'. Nu hebben ouders en leraars vaak dezelfde allergische reactie wanneer ze met iets als 'ffw88' geconfronteerd worden, 'effe wachten'.

»Ik verwacht trouwens ook dat enkele sms-termen het op termijn tot het algemeen Nederlands zullen schoppen. Van heel veel uitdrukkingen in de sms-taal weet praktisch iedereen al wat ze betekenen, hè. 'CU', bijvoorbeeld, daarvan zullen de meeste mensen inmiddels toch wel weten dat het 'see you' betekent. En ff zie je nu zelfs al geregeld in gewone teksten opduiken.»

HUMO Wat is het best gevonden staaltje sms-taal dat u ooit onder ogen heeft gehad? Zelf vond ik de titel van een voormalige Vlaamse kinderserie wel sterk: 'W817'.

Hilgers «W817? Da's een goeie, ja. Maar de beste die ik ooit gelezen heb, nog niet zo lang geleden trouwens, is deze: een euroteken, gevolgd door de letters 'p' en 'a'. Die vond ik vooral goed gevonden omdat Europa zich momenteel in een eurocrisis bevindt. Ik ken er trouwens nóg eentje met een euroteken, iets minder netjes: 'pl€p'. Een erg Hollandse uitdrukking, maar u zult vast wel weten wat er bedoeld wordt.»

HUMO Dank voor het gesprek, meneer Hilgers. Een typische sms-groet nog, tot besluit?

Hilgers «Wel, ik werd laatst gebeld door de populaire jongerenzender Radio 538, en de deejay vertelde me dat het sinds een tijdje gebruikelijk is om aan het einde van een sms'je één of meerdere X'jes te typen - vroeger betekende dat: kusjes - ofwel een hekje. Geen idee wat daarvan de bedoeling is, maar het schijnt heel populair te zijn.»

HUMO XXX dan maar, meneer Hilgers?

Hilgers «Ja, insgelijks. En ook een welgemeende #.»

Bekijk een filmpje