Reportagereeks: Rusland voor beginners: milieu

Bart Staes «En zoals ik had verwacht, worden de burgers daar moedeloos van. Zelfs als ze rechtstreeks schade ondervinden, gaan ze zich niet snel organiseren om te protesteren. Ik heb meer dan eens te horen gekregen: ‘Pff, de overheid luistert toch niet naar ons.’

»In Vladivostok heb ik me verbaasd over het inefficiënte energieverbruik. De hele stad wordt vanuit één centrale verwarmd: het warme water dat daar geproduceerd wordt, wordt via slecht geïsoleerde buizen naar appartementsblokken en woonkamers doorheen de stad gebracht. De radiatoren hebben geen individuele kraan – in de huizen is het dus ofwel snikheet, ofwel ijskoud. Willen de inwoners de temperatuur regelen, dan moeten ze het raam openzetten.

»Eén keer was ik aangenaam verrast: in een stadje waar we halt hielden, had het WWF in samenwerking met de plaatselijke overheid een actiedag georganiseerd voor jongeren van tien tot vijftien jaar. Het enthousiasme in de ogen van die kinderen was hartverwarmend.»

HUMO Rusland bevindt zich wat milieubewustzijn betreft nog in een embryonale fase?

Staes «Het land bevindt zich in de sfeer waarin ons land zich eind jaren zestig, begin jaren zeventig bevond: toen is er bij ons een zeker bewustzijn ontstaan. Het heeft daarna nog tien jaar geduurd voor er met Agalev een milieupartij opgericht werd die verkozen werd in het Belgische parlement.

»Dat heeft dus tijd nodig, en Rusland wordt natuurlijk geleid door een overheid die alle macht in handen wil houden. Er is wel een groene partij, maar die kan zich niet goed organiseren: de mensen kijken wel uit, want ze willen hun engagement niet met hun leven bekopen.»

HUMO Het is een hopeloze zaak?

Staes «De betoging tegen de presidentskandidatuur van Poetin vond ik toch hoopgevend.

»En wij kunnen er zelf ook wat aan doen, door onze handelsrelaties met het land te herzien. We zijn voor gas en elektriciteit wel afhankelijk van de Russen, maar tegelijk hebben zij ook ons nodig als klant. Dus moeten we eisen dat de mensenrechten vooropgesteld worden. We hebben dat niet gedaan in Libië, Egypte en Tunesië, en je ziet wat ervan gekomen is.»