Humo: The Wild Site - Naar de startpagina

Tim Trachet - Het drama van Abbeville

Door (bg), 12/04/2009 - 12u00

De naam Van Severen doet bij lezers van Vlaamse kwaliteitskranten meteen een belletje rinkelen: een Van Severen is een dure designstoel of -tafel, ontworpen door Maarten Van Severen. Vijftigplussers met belangstelling voor geschiedenis zullen aan een andere Van Severen denken. Joris Van Severen (1894-1940) mocht ook graag designen, maar op iets grotere schaal: partijdagen, en bij uitbreiding de hele samenleving. Hij was de gelaarsde Leider van het VERDINASO, een fascistoïde politieke beweging, door hem gesticht in 1931, die tijdens de oorlog in de collaboratie zou stappen. Zelf was hij al dood toen zijn aanhangers die keuze maakten.

In 'Het bloedbad van Abbeville' (Houtekiet) reconstrueert Tim Trachet nauwgezet de laatste dagen van Van Severen en van de twintig andere gevangenen die samen met hem op 20 mei 1940 gefusilleerd werden in het Noord-Franse stadje. De moord kreeg binnen de Vlaamse collaboratiegroepen een mythische allure: ze bezorgde de Leider de status van martelaar.

Trachet toont aan dat deze gebeurtenis niet meer was dan een 'accident de parcours'. Van Severen was, samen met duizenden anderen, in de eerste dagen na de Duitse inval opgepakt en naar Frankrijk weggevoerd omdat hij op een lijst van potentiële landverraders stond. De groep van 78 gevangenen die op 20 mei werd ondergebracht in de stinkende kelder van de muziekkiosk van Abbeville was een bont gezelschap van Belgen, Italianen, Duitsers en nog wat andere nationaliteiten. Op een stel Abwehragenten na had niemand van hen zelfs nog maar de kans gekregen om een anti-Belgische daad te stellen. Toen Abbeville zwaar onder Duits vuur kwam te liggen, wilden de Franse bewakers gewoon zo snel mogelijk weg: ze zagen geen andere oplossing om van de gevangenen af te komen dan hen te fusilleren.

Dit verhaal is al eerder verteld in de jaren zeventig, zoals Tim Trachet ruiterlijk toegeeft. Maar het werk van Carlos Vlaemynck, waar hij ruim uit put, is al lang uit de handel. Het had ook niet de vaart en de compactheid van dit nieuwe boekje, dat zijn plaats verdient in een samenleving die haar designers beter kent dan haar geschiedenis.