Arjen Lubach: 'We proberen iedereen aan te pakken die iets doms of belachelijks zegt' Beeld Merlijn Doomernik
Arjen Lubach: 'We proberen iedereen aan te pakken die iets doms of belachelijks zegt'Beeld Merlijn Doomernik

'de avondshow'

Arjen Lubach keert terug met dagelijkse nieuwssatire: wat kunnen we verwachten?

Arjen Lubach, bij ons voornamelijk bekend van ‘De slimste mens’ en ‘Zondag met Lubach’, staat aan de vooravond van zijn meest prestigieuze project ooit: dagelijkse nieuwssatire op de late avond. Wat kunnen we verwachten?

Mark den Blanken

Het nieuwe project van Arjen Lubach wordt vaak een latenighttalkshow genoemd. Dat komt volgens de presentator zelf doordat we in de Lage Landen niet bekend zijn met het genre, zo vertelde hij op de Nederlandse radio. ‘Het is veel meer latenightnieuwssatire. Het is eigenlijk gewoon een geschreven comedyshow.’ Dat we die vorm niet zo goed kennen, komt ook door eerdere gestrande pogingen. Zo was er op NPO 3 ‘De Nieuwste Show’ met Patrick Lodiers, waarin Lubach zelf ook een rol had. Na een klein jaar werd dat programma vanwege tegenvallende kijkcijfers van de buis gehaald. Later was er nog Jan Jaap van der Wal die voor Comedy Central een aantal weken de Nederlandse variant van het Amerikaanse succesnummer ‘The Daily Show’ uitprobeerde. Na de proefperiode werd het programma echter stopgezet. Lodiers en Van der Wal weten dus welke druk erbij komt kijken, maar reageren vooraf liever niet. Wel wensen de twee hun collega ‘veel succes’.

In Vlaanderen houdt ‘De ideale wereld’ het al 17 seizoenen vol, sinds enkele jaren met Van der Wal aan het roer, maar ook dat programma - niet eens echt een talkshow te noemen - is bij ons een unicum. We moeten al ver graven om satirische tv-programma's in Vlaanderen te vinden, naar ‘Zonde van de zendtijd’ uit 2011 of ‘Alles kan beter’ uit de late jaren ‘90.

Lees ook:

Meest invloedrijke mediapersoonlijkheid én Slimste Mens van Nederland: wie is Arjen Lubach?

‘Zondag met Lubach’ op NPO 3 wist op zeldzame wijze de polsslag van de tijd te vatten ★★★★★

Lastig speelveld

Er zijn meerdere redenen te bedenken waarom dagelijkse satire in onze contreien niet van de grond komt. Dat we een klein gebied zijn, is er daar één van zegt de Nederlandse comedian Jörgen Raymann. Hij werd zelf ooit door de NPO gevraagd om zijn populaire sketchprogramma ‘Raymann is Laat’ dagelijks te maken. Hij weigerde. ‘In Nederland hebben we de pretentie een heel groot land te zijn, maar er gebeurt niet zo veel. Als er iets gebeurt met onze bekende Nederlanders, zie Marc Overmars en Glennis Grace, is het drie dagen lang groot nieuws. Maar als comedian is het vreselijk om drie dagen over hetzelfde onderwerp grappen te moeten maken.’ Daar liggen volgens Raymann ook kansen voor Lubach: ‘Zijn team kan onderwerpen vinden die heel mainstream blijken of net aan onze aandacht ontglippen. Ze komen met een invalshoek die je nog niet had bedacht. Als ze dat kunnen vasthouden, zie ik het een enorm succesvol programma worden.’

De Nederlandse tv-columnist Angela de Jong beaamt dat. ‘Bij Lubach gaan inhoud en humor samen. Tenminste, dat was zo bij ‘Zondag met Lubach’. Daar zocht hij ingewikkelde dingen uit, zoals handelsverdrag TTip en bracht dat helder en zorgde dat er daarbij ook nog wat te lachen viel.’

Invloed tot in Tweede Kamer

In de Nederlqndse politiek wordt ook met veel belangstelling gekeken naar Lubach, weet Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot van D66. Hij stelde naar aanleiding van een item van ‘Zondag met Lubach’ over slachthuizen Kamervragen. ‘Lubach legt op humorvolle wijze vaak de vinger op de zere plek waar het maatschappelijk wringt. Dat is uitermate relevant voor politici. Hij kan dingen die je soms normaal bent gaan vinden, hoe erg het ook is, terug op de agenda zetten. Het is inspirerend voor politici, verplichte kost zelfs.’ Lubach zelf gaf aan zo neutraal mogelijk te willen zijn qua politiek. ‘Je kunt heus wel mijn politieke voorkeur erin zien als je goed kijkt, maar we proberen iedereen aan te pakken. Iedereen die iets doms of belachelijks zegt.’ Ook om die reden wordt er in Den Haag aandachtig gekeken, zegt De Groot. ‘Soms ben je ook zelf aan de beurt als politieke partij, maar dat hoort er ook bij.’

Goed team

Lubach verzamelde in de afgelopen jaren een flink team om zich heen, met mensen met wie hij soms al jaren mee samenwerkt. Zo doet Janine Abbring (presentator ‘Zomergasten’), die hij kent uit zijn studententijd in Groningen, de eindredactie bij het programma. Zelf zegt Lubach over de mensen met wie hij samenwerkt: ‘Ik heb eigenlijk altijd geprobeerd een soort uitvergroting om me heen te verzamelen van mijn eigen hoofd. Mensen die nog iets grappiger kunnen schrijven dan ik en mensen die nog iets slimmer zijn dan ik. Het zijn allemaal uitvergrotingen waar ik zelf tegen mijn grenzen aan loop.’

‘Of het gaat werken of niet: alles zal afhangen van het team om hem heen’, zegt Raymann. ‘Zijn basisteam was al heel goed, maar ze zullen nog wat versterking nodig hebben. Het valt of staat bij de tekstschrijvers. Comedians hebben vaak een set materiaal dat werkt. Dat zie je ook in comedyclubs. Daar doen ze dan heel lang mee, maar nu moet je je elke dag vernieuwen. Daar heb je een divers en breed team voor nodig.’ Dat zie je ook bij een programma als ‘Dit was het nieuws’, waar een hele groep tekstschrijvers bij betrokken is. Ook De Jong ziet het belang van een sterk team rond Lubach. ‘De eerdere pogingen van dagelijkse satire op late avond waren nooit grappig genoeg. Je moet er echt in willen investeren als omroep en maker.’

null Beeld Beeld uit ‘Zondag met Lubach’
Beeld Beeld uit ‘Zondag met Lubach’

De VPRO wil vooraf niet veel kwijt over de satirische avondshow, maar geeft wel aan dat er buiten de studioploeg om zo’n vijftien redactieleden, vijf producers, drie beeldbewerkers en drie editors meewerken met Lubach.

Als het Lubach niet lukt...

Of het het programma gaat werken, ligt ook voor een deel bij de presentator zelf. De Jong: ‘Een satirisch latenightprogramma was altijd de heilige graal in Nederland, maar iedereen beet er zijn tanden op stuk. Lubach lukte het op zondag. Door enorm goeie schrijvers en onderwerpen.’

In de voorbereiding op het programma heeft de presentator alles op alles gezet. Hij zocht contact met de makers van ‘The Daily Show’, het programma dat jarenlang gepresenteerd werd door zijn voorbeeld Jon Stewart. Uiteindelijk mocht hij vragen stellen aan een uitvoerend producent die vijftien jaar bij de show betrokken was. Verstandig, vindt Raymann. ‘Ik denk dat Arjen zeker niet onderdoet voor Jon Stewart. Niet alleen moet je een goede comedian zijn en zelf een scherpe observatie hebben, maar ook Stewart verzamelde goede mensen om zich heen.’ De Jong: ‘Dagelijks is weer een andere tak van sport voor Lubach, dus het wordt spannend. Maar ik durf wel te zeggen dat als het hem niet lukt, het niemand lukt in Nederland.’

‘De Avondshow’ met Arjen Lubach, iedere maandag tot en met donderdag om 22.10 op NPO1.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234