null Beeld Nathan Congleton/NBC via Getty I
Beeld Nathan Congleton/NBC via Getty I

BOEK★★★★☆

David Sedaris verdient als chroniqueur van deze knotsgekke tijden de naam van grappigste schrijver ter wereld

Joachim Stoop

David Sedaris verkoopt wereldwijd miljoenen boeken, maar zijn naam prijkt zelden op de lijstjes van critici. Sinds zijn debuut blijft hij in het hokje van het lichte entertainment zitten, maar misschien kan ‘Happy-go-lucky’ daar verandering in brengen, want in dat boek legt hij meer dan ooit zijn persoonlijke perikelen bloot.

De Amerikaanse ‘koning der komische verhalen’ zweert niet plots zijn handelsmerk af: in ‘Happy-go-lucky’ serveert hij achttien alledaagse anekdotes met een geestige ondergrond. De thema’s zijn uiteenlopend: van #MeToo, het desastreuze succes van online shoppen, over de coronapandemie, objecten die vast komen te zitten in de anus, tot zijn man Hugh, de rage om selfies te maken bij de doodskist van een dierbare...

Sedaris is op zijn best wanneer hij taferelen beschrijft die ver van hem af staan: waar wrijving is, ontstaan vonken. Zo gaat hij als pacifist naar een schietstand en kan hij zich heerlijk naïef verwonderen over het enthousiasme van Amerikaanse wapenfanaten. Wie ooit ‘6 tot 8 zwarte mannen’ heeft gelezen, over de volgens Sedaris absurde traditie van een witte Sinterklaas met zwarte knechten, herkent het recept: door het contrast schetst hij verbijstering.

In veel observaties blijft Sedaris dicht bij zichzelf. In de microkosmos van zijn dagelijkse leven zitten tenslotte genoeg lijntjes naar de wijde wereld. Met het schaamrood op de wangen en vol zelfspot herinnert hij zich bijvoorbeeld hoe hij tijdens een etentje de zwarte vrouw van een bekende filmacteur verkeerdelijk voor de keukenmeid hield. De strenge introspectie die volgt, is goud waard.

Naast zulke zelfrelativerende bedenkingen doen vooral de passages over Sedaris’ pas overleden vader ‘Happy-go-lucky’ boven de lolligheid uitstijgen. Na 64 jaar van kleinering, fysieke agressie en twijfelachtig seksueel gedrag zit David met zijn broer en zussen aan het sterfbed. Is er alsnog ruimte voor verzoening met een man die in McDonald’s ooit een zwaarlijvige serveerster aansprak met: ‘Hé, hallo, Porky’? De verklaring van de vader: ‘Ze ziet er niet uit, en iemand moet haar dat vertellen.’ De zoon beschrijft knap de worsteling om mildheid te vinden bij het afscheid. Het is één van die fragmenten waarin het boek in de buurt komt van een gedegen memoir.

Verwacht van David Sedaris evenwel geen essayistische hoogstandjes. Wel opnieuw present is de licht misantropische satiricus en chroniqueur van onze knotsgekke tijden, waarin deugden als zelfkritiek en zelfspot voortdurend vermorzeld worden onder de meningenpletwals. Sommige komische passages zijn wellicht beter geschikt voor het podium, maar Sedaris verdient de naam van grappigste schrijver ter wereld vooral omdat hij níét voortdurend grappig probeert over te komen. Zoals in zijn toespraak voor een zaal vol studenten: ‘Je realiseert het je misschien niet, maar over dertig jaar zul je foto’s van jezelf tevoorschijn halen die op deze dag zijn gemaakt en denken: waarom heeft niemand me verteld dat ik zo ontzettend aantrekkelijk was? Je kunt het nu misschien niet zien, omdat je jezelf vergelijkt met de persoon naast je, of twee rijen verderop. Maar je bent een kanjer.’ Met ‘Happy-go-lucky’ dient Sedaris zijn toehoorders en zijn lezers een flinke boosterprik tegen cynisme toe.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234