null Beeld Humo
Beeld Humo

boekenbal

Een intelligente roman, absurde misdaadthriller en reflecterende brieven: dit zijn de boeken van de week

Redactie

Na het lezen van ‘De match’ denken we dat in Harlan Cobens vat vol inspiratie de bodem stilaan zichtbaar wordt ★★☆☆☆

null Beeld rv
Beeld rv

De Amerikaan Harlan Coben moet één van de meest gerenommeerde misdaadthrillerauteurs ter wereld zijn, met een dertigtal boeken die verkrijgbaar zijn in ettelijke talen, een prijzenkast ter grootte van een Spaanse villa en een fanclub die een forse landmacht zou vormen. In 2018 sloot hij een deal met Netflix, dat zich ertoe engageerde maar liefst veertien van zijn titels te verfilmen of te verserieën. Zes daarvan zijn al beschikbaar: van ‘Safe’, ‘The Stranger’, ‘The Woods’ (in het Pools), ‘El inocente’ (in het Spaans), ‘Disparu à jamais’ (nog zo’n taal) en, sinds een maand of drie, ‘Stay Close’, met de geweldige, notoir nurkse James Nesbitt in de hoofdrol. Stuk voor stuk heerlijk behapbaar en spannend entertainment, met bijna evenveel zorg gemaakt als de betere nordic noir-reeksen – en dan komen er nog acht titels aan. Of zijn nieuwe boek ‘De match’ de vergelijking met de series kan doorstaan? Het lijkt er eerder op dat in Cobens vat vol inspiratie de bodem stilaan zichtbaar wordt.

‘De match’ is het vervolg op ‘Wild’ en vertelt andermaal over Wilde (spreek uit: ‘waaild’), een soort wolvenkind dat in de smaragdgroene bossen nabij New Jersey gevonden werd, goeddeels verstoken van enige opvoeding. Terwijl de media toeterden over een ‘hedendaagse Mowgli’ uit ‘Jungle Boek’, groeide de jongen op zonder te weten wie zijn ouders zijn. Dat is de achtergrond. De eigenlijke plot van ‘De match’ is nog een stuk, euh, wilder dan dat. De intussen 40-jarige Wilde is op zoek naar zijn biologische ouders. Via een online DNA-databank vindt hij uiteindelijk zijn vader. De arme man valt uit de lucht, maar vermoedt dat Wilde verwekt is rond 1980, tijdens een vruchtbare zomervakantie in Europa waar hij in het hooi rollebolde met een flinke schare aan dames. De identiteit van de moeder blijft dus een mysterie.

Wilde geeft het niet op en gaat op zoek naar de vrouw die hem in het bos voor dood achterliet. Zijn onderzoek leidt hem naar een forum voor doxxers, gespecialiseerd in het onthullen van de ware identiteit van online trollen, die na Wildes ontdekkingen bezoek krijgen van een seriemoordenaar. Verder komt er nog een realityshow over ware liefde aan te pas – even dachten we Fabrizio van ‘Temptation Island’ te ontwaren – en een resem onthullingen over bekendheden die hun flierefluiter aan andere vrouwen lieten zien. Brandend actueel allemaal, dat wel. Maar het moge duidelijk zijn dat sommige delen van het boek qua geloofwaardigheid in de regionen van ‘De buurtpolitie’ zitten.

Het verhaal van ‘De match’ is desondanks best genietbaar, al is het aan te raden om eerst de voorganger te lezen. Maar als je eenmaal een paar Cobens achter de kiezen hebt, krijg je al snel een neus voor wat eraan zit te komen, zelfs bij een auteur die bekendstaat om zijn soms van de pot gerukte plottwists. Het is een veelvoorkomende bijwerking bij ultraproductieve thrillerauteurs: het schrijven is bandwerk geworden, een knippen en plakken van personages in vertrouwde misdaadsituaties waarbij enkel de setting en de details veranderen. De kunst van een goede thriller is dan het kader goed te beheersen en daarbinnen origineel te zijn, zoals een dichter die ondanks allerhande vaste regels toch bruisende sonnetten schrijft. In Cobens ‘De match’ loopt die originaliteit wat uit de hand en blijft er iets absurds over dat best te genieten valt, zolang je er niet te hard bij nadenkt. In een roman heb je natuurlijk niet de klasse van Richard Armitage en Siobhan Finneran (‘The Stranger’) of van een James Nesbitt om op terug te vallen. De match tussen dit boek en de Netflix-Cobens eindigt zonder enige twijfel in het voordeel van de bezoekende ploeg. (jm)

In ‘De visionair’ legt Anja Sicking de onontkoombaarheid van de technologische vooruitgang bloot en wat we dreigen te verliezen ★★★½☆

Anja Sicking
De visionair Beeld rv
Anja SickingDe visionairBeeld rv

Een groepje leerlingen ontdekt onder leiding van hun despotische docent de wereld van de technologie, onbekommerd dromend en denkend. Roemer, de visionair uit de titel, is een sociaal onhandige, gevoelige jongen, tegelijk een fantast en een genie. Hij ontwikkelt het prototype van een bril waarmee de drager gevoelens en gedachten kan lezen. Roemers droom – de ander leren kennen – krijgt gestalte in YourEyes, de commerciële versie van de bril. Hij wordt er rijk mee, maar brengt de uitvinding hem ook wat hij zocht? Daarvoor schakelt Sicking over naar 15 jaar later, naar de dag waarop Roemer met zijn succesvolle techvrienden nog één keer het hotel bezoekt waar hij eerder in de ban was geraakt van de eigenares. Zal hij nu écht weten wat ze denkt en voelt?

Anja Sicking, ook essayiste, vraagt zich in haar vierde roman af waarom technologische vooruitgang onstuitbaar is, ook al is die niet altijd moreel verdedigbaar. Haar antwoord is verrassend eenvoudig: omdat er jonge mensen zijn zoals Roemer en zijn medeleerlingen. ‘Ze wilden een rol van betekenis spelen. Ze wisten wel dat machines steeds meer beslissingen van mensen zouden gaan overnemen, maar dat verontrustte hen niet. Ze wilden die machines zelf maken.’ We willen de technologie misschien helemaal niet, maar we maken ze toch: een paradox die in deze intelligente roman mooi voelbaar wordt gemaakt. (gvdw)

Als getuigenis van de zoektocht naar een waardig levenseinde is ‘In liefde’ slechts half geslaagd ★★★☆☆

null Beeld rv
Beeld rv

Wanneer op een MRI-scan de voortekenen van alzheimer verschijnen, neemt Brian de weloverwogen beslissing om zijn dood te vervroegen. ‘Ik wil geen einde maken aan mijn leven, ik wil het alleen wel graag beëindigen nu ik nog mezelf ben.’ Zijn echtgenote, de Amerikaanse schrijfster Amy Bloom, vervult met ‘In liefde’ zijn wens om hun verhaal te vertellen. De keuze om af te wisselen tussen het heden (waarin ze door de Zwitserse organisatie Dignitas begeleid worden naar de euthanasie) en het verleden (een terugblik op hun huwelijk) is voorspelbaar, maar doeltreffend.

Bij zo’n gedenkschrift verwacht je een tocht op een emotionele achtbaan met treffende formuleringen en universele wijsheden die je op je eigen leefwereld kunt betrekken. Zo’n tocht bezorgt Bloom je helaas niet. Ze raakt interessante thema’s aan – de officiële dementietest, de persoonlijkheidsvervorming, de Amerikaanse medisch-ethische wetgeving – maar creëert te weinig diepgang. De persoonlijke details die ze geeft, zijn soms betekenisvol, maar vaak onbenullig. Even voorbij het midden zit een kantelpunt: zowel bij de eerste ontmoeting van het paar als bij het bitterzoete afscheid voel je eindelijk de hartenklop.

Als getuigenis van de zoektocht naar een waardig levenseinde is ‘In liefde’ half geslaagd. Voor een gelauwerd auteur en psychotherapeut is dat de helft te weinig. (js)

Op zijn best is Rainer Maria Rilke wanneer hij, zoals hier in ‘Verzamelde brieven’, rustig reflecteert ★★★☆☆

Rainer Maria Rilke
Verzamelde brieven Beeld rv
Rainer Maria RilkeVerzamelde brievenBeeld rv

Rainer Maria Rilke (1875-1926) was een wereldvreemde dichter die zich op die wereldvreemdheid graag liet voorstaan. Hij ging er prat op geen kranten te lezen en enkel te leven voor de Kunst, ‘in die wereld van de sterren en de grote winden’. Aan die exclusieve toewijding aan het dichterschap danken we een aantal indrukwekkende gedichten, maar ze kon evengoed leiden tot – je las er net een staaltje van – hoogdravend hogepriestersproza. Ook Rilkes brieven roepen beurtelings afkeer en bewondering op. Afkeer bijvoorbeeld van de geëxalteerde toon waarop hij tegenover een minnares zijn hooggestemde liefde verkondigt, maar ook: bewondering voor de precisie waarmee de dichter op andere momenten de finesses van het liefdesleven onder woorden brengt. Zo heet een macho die enkel uit is op een onenightstand bij Rilke ‘een bluffer in de liefde die niet boven de eerste beginselen van de liefdesleer uitkomt, die eeuwig met de eerste lessen het hele gedicht meent te kunnen maken waarvoor de geliefde hem verhaal en ritme voorbereidt’. Op zijn best is Rilke wanneer hij, zoals hier, rustig reflecteert. Dat doet hij overigens vaker in vele brieven die in deze uitgave níét opgenomen zijn, zoals zijn ‘Brieven over Cézanne’. De titel ‘Verzamelde brieven’ is dus op zijn zachtst gezegd misleidend. (kvb)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234