‘The Dawn of Nothing’ van Gummbah.  Beeld RV Joyce van Belkom
‘The Dawn of Nothing’ van Gummbah.Beeld RV Joyce van Belkom

expoGummbah

Humo-cartoonist Gummbah stelt nu ook schilderijen tentoon: ‘We zijn in een slachtoffercultuur beland’

De heerlijke cartoonist Gummbah blijkt ook een heerlijk schilder te zijn, al heeft hij dat tot dusver goed stil weten te houden. Daar komt nu verandering in met de expo ‘25 Years of Painting’. ‘Pretentie, dat vind ik echt de dood in de pot.’

Jonas Mortier

‘Het was het moment om ermee naar buiten te komen,’ zegt Gummbah, pseudoniem van Gertjan van Leeuwen (54). De Nederlander maakte naam met zijn cartoons voor onder meer Humo en de Volkskrant. Maar naast dat tekenwerk blijkt hij dus ook al lang vaak het penseel te hanteren. ‘Ik schilder al 25 jaar, ik ben een soort hamsteraar van mijn eigen schilderijen geworden. Alles hing helemaal vol in onze kleine arbeiderswoning, en het moest er eens uit. Ik vind het ook wel leuk om te kijken wat ze met de mensen doen.’

- Vindt u dat nog spannend?

GERTJAN VAN LEEUWEN «Daar ben ik wel benieuwd naar, ja. Het is een beetje hetzelfde als met de cartoons: daar heb ik ook altijd het raden gehad naar wat ze met de mensen deden. De afgelopen jaren heb ik voor het eerst een beetje respons gekregen. De Volkskrant had namelijk een stuk gebracht omdat ik al 25 jaar elke dag in de krant stond, en toen hadden ze lezers naar hun favoriete cartoons gevraagd. Dan werden er verhaaltjes verteld over wat die en die cartoon teweeggebracht had, levens die ik gered had en zo (lacht). Dus ja, ik ben wel benieuwd.»

- Wat is voor u het verschil tussen cartoons en schilderijen? Voelt u bij het maken van een cartoon meer grapdwang en is een schilderij ietsje vrijer?

VAN LEEUWEN «Dat is het wel ongeveer, ja. Bij een cartoon heb ik het idee vaak al in mijn hoofd en hoef ik het alleen nog maar uit te werken, maar bij een schilderij laat ik het veel meer gebeuren.»

- U speelt graag met taal, dat zie je ook in uw cartoons of in het heerlijke boekje ‘Net niet verschenen boeken’. Is taal ook bij de schilderijen belangrijk?

VAN LEEUWEN «Ik werk al-tijd met tekst: als het niet in beeld is, dan wel in de titel. Taal is wel mijn forte, ja. Ware het niet dat ik ‘ni zo goed spreken kunnen’ (lacht). In het echte leven spreek ik niet veel, ik ben enigszins een kluizenaar. Maar lezen en literatuur, dat is wel mijn ding. Mijn vader was ook zo. Om één enkel woord konden wij een uur lang lachen.

»Hij is nu overleden, maar een paar jaar geleden was ik bij hem op bezoek en ik had hem gevraagd: op wie ga je stemmen? Hij zei VVD, de liberalen dus. Nu was mijn vader eigenlijk niet zo’n typische liberaal, maar hij vond dat godsdienst niets in de politiek te zoeken had, vandaar. Op een gegeven moment moest hij naar de wc en dat duurde ongeveer een uur, zo stroef liep hij toen al, ik was inmiddels ergens anders in huis gaan zitten en toen hij eindelijk terugkwam, zei hij: ‘Ja hoor, ik ben een VVD’er pur sang.’ En daar hebben we toen zo om gelachen. Dat had ik alleen met mijn vader. Die woordkeuze, en dat de timing goed was, en dat het in se onzin was. Dat in combinatie met een moeder die een paar dagen in de week in de bibliotheek werkte, waarvan wie ik alles mocht lezen wat ik wilde. Zo is dat talige er een beetje in geslopen.»

'Knowledge Is a Fence' van Gummbah.  Beeld Copyright GUMMBAH
'Knowledge Is a Fence' van Gummbah.Beeld Copyright GUMMBAH

- Waar haalt u uw inspiratie?

VAN LEEUWEN «Ik kijk naar alles wat los of vast zit, ik kijk zelfs ’s ochtends naar de kerkdienst op tv. Ik zet het liefst programma’s op waar ik eigenlijk niet in geïnteresseerd ben en dan zit ik niet bepaald voorovergebogen, met de oren gespitst te kijken. Ik heb al heel veel ideeën gekregen omdat ik slecht luisterde of de krant slecht las. Dan lees ik een kop en denk ik: wat goed, ik wou dat ik dat bedacht had! En dan kijk ik nog eens en zie ik: o, het staat er helemaal niet, dus heb ik het toch bedacht (lacht)

- U wordt weleens tot de absurdisten gerekend. Bent u doordrongen van het zinloze en daarom lachwekkende van het bestaan?

VAN LEEUWEN «Ik vind het eigenlijk heel absurd wanneer iemand het leven níét absurd vindt. Er zijn behoorlijk wat mensen die het blijkbaar heel normaal vinden dat ze op een zwevende bal in een oneindig niets terechtgekomen zijn. En dat er zuurkool bestaat en videorecorders (lacht).»

- U zet de mensen graag in hun blootje, vaak ook letterlijk. We moeten maar niet te pretentieus zijn, gezien wat we maar voorstellen?

VAN LEEUWEN «Pretentie, dat vind ik echt de dood in de pot. Ik heb namelijk niet het idee dat het allemaal veel te betekenen heeft. De cosmic joke noemen ze het wel eens. Bij momenten van verlichting kun je alleen maar lachen, want dan besef je dat alles onzin is. En als er dan mensen zijn die denken ‘ik ga het wel even allemaal uitleggen’, tja, dat vind ik dwaas. Maar tegelijkertijd is het wel geestig, dus ben ik ook wel dankbaar dat er zulke mensen rondlopen.»

- Merkt u dat de tijden preutser zijn geworden?

VAN LEEUWEN «Eerder het tegenovergestelde. Vrouwen vinden het geweldig als ik ze ongevraagd betast (lacht). Nee, mijn vriendin en ik verkopen mijn boekjes nu ook via internet, dus heb ik veel meer contact met mensen. Zo was er onlangs een Fransman die twee boekjes bestelde waar ik dan for an old fat faggot (voor een vette oude homo, red.) in moest schrijven. Er zijn echt veel mensen met zelfspot, en zeker bij al die zogenaamd gekwetste groeperingen. Van die spokesmen die net doen alsof je een zielig hertje bent, dat is toch beledigend?

»Vroeger was dat ook al zo: als ik iemand in een rolstoel tekende, kwamen er altijd boze reacties, maar van de mensen die in een rolstoel zaten zelf kreeg ik alleen brieven met ‘vooral doorgaan!’ Veel van die mensen denken ‘kom maar op!’, alleen hoor je ze heel weinig, want dat is geen nieuws. We zijn in een slachtoffercultuur terechtgekomen.»

(DM)

‘Gummbah. 25 Years of Painting’, Art Partout Gallery, van 18 december tot 23 januari 2022.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234