null Beeld Thomas Sweertvaegher
Beeld Thomas Sweertvaegher

BOEK★★★☆☆

Inge Schilperoord toont met ‘Het licht in de stad’ dat ze over de gave beschikt om te tonen wat zich afspeelt in het hoofd van kwetsbare mensen

Bart Van Der Straeten

‘Als Mohammed nu leefde, had hij ook gewoon sneakers en een smartphone, hoor.’ Dat is niet het antwoord dat Sophie ten Boer verwachtte van haar moslimvriendin. Sophie is een jaar of 15. Haar vader, de advocaat Sjoerd, is een paar maanden eerder gestorven in een fietsongeluk, haar moeder is al langer dood. Wanneer ze een dossier van haar vader terugvindt over een IS-bruid die hij vrij heeft gekregen, wil ze daar meer over weten. Intussen maakt ze, om dichter bij haar vader te komen, een werkstuk voor school over ‘hoe de islam echt is’. Ze doet dat samen met Zala, ‘zon’ in het Arabisch, een meisje van Afghaanse komaf uit haar school. Maar hoezeer Sophie ook lonkt naar de zuiverheid en de wijsheid die ze op Zala projecteert, haar vriendin houdt er een veel minder verheven kijk op haar godsdienst op na. ‘Om een goede moslim te zijn hoef je niet terug naar de oertijd, hè?’ Sophie verlangt naar duidelijke antwoorden, een waterscheiding tussen goed en kwaad, maar hoe meer ze zich in het verleden van haar vader en in de islam verdiept, hoe complexer de werkelijkheid lijkt. Beetje bij beetje worden haar aannames ondergraven. De vaste grond waarnaar ze zo snakte, en die ze hoopte te vinden met haar onderzoek, blijkt een dreigend en zompig moeras.

Voor wie ‘Muidhond’ heeft gelezen, het met de Bronzen Uil bekroonde en later door Patrice Toye verfilmde debuut waarin de Nederlandse Inge Schilperoord in de geest kroop van een jongeman met pedofiele neigingen, is haar nieuwe boek een feest van herkenning. Ook ‘Het licht in de stad’ stelt scherp op een personage dat niet zo helder denkt. Jonathan uit ‘Muidhond’ was licht autistisch, Sophie is getraumatiseerd door het verlies van haar vader. Ze hunkert heel erg naar ‘bescherming’ en ‘ergens bij horen’, hanteert neurotische trucjes om zichzelf tot bedaren te brengen en lijkt geregeld te dissociëren. En ook nu speelt het hele verhaal zich hoofdzakelijk tussen de twee oren af van een hoofdpersonage met, in de woorden van haar vader, ‘een te levendige fantasie’. Schilperoord, werkzaam als forensisch psychologe, bezit de gave om precies over te brengen wat zich afspeelt in het hoofd van kwetsbare mensen als Jonathan, en nu ook Sophie. Ze maakt de angst en de dreiging voelbaar die het pubermeisje constant ervaart, de vreemde mix van ‘afschuw en ontzag’ die gepaard gaat met obsessie. Ze legt het magisch denken bloot waarmee Sophie betekenis probeert te geven aan de realiteit, en toont hoe eenzaam ze zich voelt en hoe intens ze daardoor verlangt naar veiligheid en bescherming. Tot aan het slot word je in een beklemmend perspectief gedwongen waarin de grens tussen feit en fictie alleen maar minder helder wordt en uiteindelijk oplost.

null Beeld Podium
Beeld Podium

‘Het licht in de stad’ is een vaardig geschreven psychologisch portret van een kwetsbaar pubermeisje. Tegelijk laat het boek zien hoe divers en tegenstrijdig de meningen zijn die vandaag de ronde doen over de islam, en hoe lastig het is daar je eigen plek in te vinden. Met welgekozen citaten uit de Koran en een mooi, maar wat opzichtig spel tussen licht en donker weet Schilperoord Sophies wankele gemoedstoestand in de opbouw en de stijl van de roman te weerspiegelen. Aan de hand van haar hoofdpersonage maakt Schilperoord voelbaar hoe gevoelige mensen kunnen verglijden tot extremen. Maar door haar beperkte blik op de psychologie van één individu lijkt het alsof Inge Schilperoord vooral een ‘Muidhond 2.0’ wilde afleveren. De geopolitieke, economische en sociologische factoren die bijdragen tot radicaal handelen blijven buiten beeld. In een derde boek mag Schilperoord laten zien dat ze nog iets anders kan dan tonen wat in één hoofd gebeurt.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234