Doutzen Kroes sprak zich uit tegen vaccinatie en het coronabeleid. Beeld Brunopress
Doutzen Kroes sprak zich uit tegen vaccinatie en het coronabeleid.Beeld Brunopress

portretDoutzend Kroes

Jarenlang een publiekslieveling, tot ze zich outte als antivaxer: hoe supermodel Doutzen Kroes werd gecanceld

In 2021 steeg de online haat tot een nieuw hoogtepunt. Favoriet doelwit was supermodel Doutzen Kroes. Jarenlang was zij een publiekslieveling, totdat ze zich aansloot bij de antivaxers. Een profiel van een gecanceld idool.

Nienke Schipper

Als er een apenrots van het modellenwerk bestaat, dan zit Doutzen Kroes er eenzaam bovenop. Ze is zonder twijfel Nederlands succesvolste topmodel ooit. Jarenlang was ze hét gezicht van cosmeticamerk L’Oréal en het lijf van lingeriemerk Victoria’s Secret.

Daarbij was de 36-jarige influencer geliefd onder haar zeven miljoen instagramvolgers, die ze inspireerde met haar maatschappelijke betrokkenheid, acties voor de planeet en het milieu, gezonde levensstijl, twee snoezige kindjes en een knappe man. Al in 2009 zette Kroes veel mensen aan het denken toen ze aan tafel bij ‘Pauw & Witteman’ stevig stelling nam tegen Zwarte Piet. ‘Met Sinterklaas schaam ik me om Nederlander te zijn. Die Zwarte Piet kan écht niet meer.’

Doutzen Kroes werd gezien als een intelligente en welbespraakte zakenvrouw die ook nog eens het levende bewijs is dat Nederlandse vrouwen behoren tot de mooiste ter wereld.

Totdat ze zich dit jaar uitsprak tegen vaccinatie en het coronabeleid. Ze trok de wetenschap en de media in twijfel en vlijde zich zachtjes tegen de groep complotdenkers aan. Daarmee stuiterde ze hard van haar rots af en dat kwam haar duur te staan, in dit jaar waarin online haat de boventoon voert. Duizenden reacties verschenen onder haar berichten met opmerkingen als ‘Ik word al misselijk als ik je naam hoor, lees of zie. Walgelijk wijf ben je ook’. Wat gebeurde er en waarom ging het mis?

De zuiverende eigenschappen van gojibessen

Een echte sociale media-junkie is Kroes niet. Haar in 2019 met veel bombarie aangekondigde YouTube-kanaal bevat slechts 26 filmpjes en al sinds maart 2020 is er geen nieuwe video op verschenen. Op Twitter is ze langer actief geweest, maar daar stamt de laatste post uit 2018. Beide platformen dienden vooral ter promotie van haar werk, met soms een persoonlijke noot of een verwijzing naar de zuiverende eigenschappen van gojibessen.

Op Instagram kan Kroes sinds enkele jaren wel haar ei kwijt. Een plaatje met een kort praatje ligt haar kennelijk beter. Ook hier verschenen tot vorig jaar vooral sexy foto’s van Kroes aan het werk, met af en toe een familiekiekje of een verdwaald advies als: ‘hou van jezelf en zorg goed voor je lichaam’.

Maar in juli 2020, vlak na het opheffen van de eerste coronalockdown, verandert de toon van haar posts. Bij een foto met vraagtekens schrijft ze – zoals gebruikelijk in het Engels – dat ze vol zit met vragen. ‘Willen ze eigenlijk wel dat we gezond zijn? Waarom is het stimuleren van een gezonde leefstijl geen onderdeel van de covidmaatregelen? Willen ze ons verenigen, of juist verdelen? Is het niet eenvoudiger om te regeren over een samenleving die wordt gestuurd door angst?’

Om verwarring te voorkomen schrijft ze erbij dat met ‘ze’ de media, de farmaceutische industrie, de regeringen en de grote bedrijven worden bedoeld. ‘Ik heb altijd vragen gesteld en ben geboren in een gezin dat nooit zomaar volgde.’

Kroes groeide op in het Friese Eastermar (Oostermeer), waar ze samen met haar zus Rens een gelukkige en sportieve jeugd had. Schaatsen en zeilen waren de grote passies. En koken. Rens is inmiddels op Instagram een populaire foodie, die ook kookboeken schrijft over gezonde voeding. Op de boerderij waar het supermodel opgroeide was een moestuin en moeder Kroes leerde haar dochters alles over de eigenschappen van kruiden en groenten. ‘Onze ouders leerden ons om ons lichaam te voeden, in plaats van te vullen. En dat je alles wat je nodig hebt uit de natuur kunt halen.’

Friese nuchterheid

Vragen stellen en niet als een mak schaap over de dam rennen: dat klinkt als Friese nuchterheid, maar nu lijkt het supermodel toch ook gevoelig te zijn voor desinformatie en verstrikt te zijn geraakt in een filterbubbel. Zo sluit ze zich in maart van dit jaar aan bij de Moederhart-beweging, die zich uitspreekt tegen de lockdowns en het vaccineren van kinderen. Op Instagram roept ze anderen op zich ook aan te sluiten en zich ‘te verbinden met velen die willen dat we gaan invoelen wat de maatregelen met ons doen. Waar ligt jouw grens. Durf je waarheid te spreken. Je bent niet alleen’. De club vrouwen, waar ook de Nederlandse glamourmoeders Lieke van Lexmond en Fajah Lourens bij horen, vertrouwt als het om gezondheid gaat op dingen als de maankalender en chiazaad.

Sinds corona begin 2020 de wereld op slot gooide, zat ook Kroes veel thuis. Dat blijkt ook uit haar instagram-account, waar de beelden van haar dynamische leven vol jetset, verschillende landen, mensen en culturen opdrogen. Wel zien we foto’s van haar gezin, zwangere zus en vaartochtjes in Friesland. En er verschijnen steeds vaker cryptische boodschappen als ‘Het Ontwaken wordt steeds groter, dat kunnen ze niet stoppen’.

Net als veel anderen lijkt ook Kroes last te hebben van een ‘grotsyndroom’, waarbij mensen zich soms eenzaam, doelloos of verloren voelen. Zo schrijft ze op 17 september dat ‘een deel van haar het liefst wil ontsnappen in haar familiebubbel’. Het is een reactie op het invoeren van de QR-code en ze schrijft ze dat ze niet langer ‘haar ogen kan sluiten voor al het onrecht’ dat ze om zich heen ziet gebeuren. ‘Ik laat me niet dwingen om de prik te nemen. Ik laat me niet dwingen te bewijzen dat ik gezond ben. Ik accepteer de uitsluiting van mensen op basis van hun medische status niet.’

In het konijnenhol

Op 13 oktober deelt ze met de wereld dat ze veel leert over het leven en zichzelf en dat ze aansluiting zoekt bij de groep mensen die hetzelfde ervaart. ‘Het maakt me boos en verdrietig dat ik de mensen waar ik van hou soms niet kan overtuigen, maar ik weet dat de tijd is gekomen om ons te verenigen om samen iets nieuws te bouwen.’ En: ‘Ik probeer alles te vergeten dat ik geloofde over mijzelf en de wereld. Ik begin opnieuw, bijna zoals mijn eigen Great Reset.’

Die term komt uit de hoek van de QAnon-complotdenkers, die geloven dat met de Great Reset de hele wereldorde op de schop gaat. Inmiddels zet Kroes ook vraagtekens bij feiten en wetenschap. Ze spreekt over herboren worden, een nieuwe wereld en de reis daarnaartoe. Ze is op zoek naar een ‘alternatieve waarheid’. ‘Als ik niet meer welkom ben omdat ik heb besloten te luisteren naar mijn intuïtie, naar het andere geluid en wetenschappers die worden gecensureerd, word ik dan verbannen? Of moet ik zelf die stap maar nemen?’

Uiteraard werd ze acuut gecanceld. Twitter ontplofte en opiniemakers buitelden over elkaar heen om Kroes tot de orde te roepen. ‘Viruswous en -wappie’ klinkt het en haar imago als rolmodel ligt aan diggelen. Wel heeft ze nog steeds zeven miljoen volgers – of dat oude fans of nieuwe vrienden zijn, valt niet te zeggen.

Coronasteun

Extra brandstof voor die excommunicatie was het nieuws dat ze ondanks een geschat eigen vermogen van ongeveer 29 miljoen euro wel coronasteun heeft aangevraagd. Vijf rondes lang meldde Kroes zich voor in totaal bijna 19.000 euro overheidssteun voor haar bedrijf. ‘Hoe durft ze het coronabeleid in twijfel te trekken en toch steun aan te vragen?’ klonk het op de socials.

Ze schopte het zelfs tot het beroemde item ‘Een heel simpel liedje over een best wel ingewikkeld onderwerp’ van het satirische programma ‘Even tot hier’, waarin de kwestie-Doutzen Kroes werd uitgelegd in één minuut. Zo werd het topmodel nog verder gecanceld.

(Trouw)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234