null Beeld rv
Beeld rv

kantoorperikelen

‘Je manager heeft waarschijnlijk geen flauw idee dat hij dit gedrag vertoont’: hoe ga je om met een slechte leidinggevende?

Een goede leidinggevende haalt het beste uit je, een slechte kan je letterlijk ziek maken. Bart Groothuis beschrijft in ‘Ziek van je baas?’ 34 types slechte manager. ‘Niet de juiste prioriteiten kunnen stellen is een veelgemaakt beginnersfout van de druk-druk-drukmanager.’

Priscilla van Agteren

Groothuis, zelf consultant en interim-manager, schreef z’n boek niet om managers in een kwaad daglicht te zetten, benadrukt hij. ‘Ik geloof niet dat managers hun dag beginnen met het idee ‘goh, laat ik dat ene teamlid vandaag eens lekker dwarszitten’.’ Slecht management komt vaak voort uit onkunde. ‘Het beroep van manager is misschien wel het moeilijkste wat bestaat, maar mensen die manager worden, krijgen zelden hulp om een goede leidinggevende te zijn.’

Veel van het onuitstaanbare gedrag dat hij beschrijft in zijn boek zijn beginnersfouten. ‘De overgang van teamlid naar leidinggevende is een grote, heb ik ook gemerkt. Bij problemen kreeg ik ook trekken van ‘de zeemeeuw’ (zie hieronder, red.). Dat stopte pas nadat ik doorhad dat wat ik deed helemaal niet werkte.’

Maar niet iedere manager kan of wil veranderen. ‘Mensen die al meer dan tien jaar manager zijn, maken soms nog steeds deze fouten. Als je eenmaal manager bent geworden, is het veel lastiger om eerlijke feedback te krijgen van je team. Dat moet je in die rol echt zelf regelen.’

Moeten werken voor een vreselijke leidinggevende kan je zo slecht laten voelen dat je er ziek van wordt, weet Groothuis. ‘Ik wil mensen handvatten geven om te voorkomen dat het zover komt.’

Drie types slechte manager die je kunt tegenkomen, met strategieën om te overleven:

De zeemeeuw

Veelgehoorde uitspraak: ‘Wat is hier verdomme misgegaan? Ik wil actie, nu!’

Van het type zeemeeuwmanager verneem je meestal niet veel, tot er problemen zijn. Met veel kabaal komt hij aanvliegen en krijst in niet mis te verstane krachttermen dat de kwestie nú opgelost moet worden, ‘of anders...’.

‘Het irritantste aan de zeemeeuw is dat hij zo luid en grof is’, zegt Groothuis. ‘Je schrikt je werkelijk rot als hij binnenkomt.’ De zeemeeuw is goed in alle aandacht naar zich toe trekken. ‘Bij paniek eist de zeemeeuw dat het hele team bijeenkomt voor crisisoverleg. Hij houdt er geen rekening mee dat teamleden waarschijnlijk allang bezig zijn met het zoeken naar een oplossing. Vaak sleept hij teamleden bij het overleg die niets met de kwestie te maken hebben.’

De zeemeeuw is meestal ook net zo snel weer vertrokken als hij geland is. ‘Dan bepaalt hij opeens dat hij elders harder nodig is. Het effect is als dat van een echte zeemeeuw die vertrekt: hij heeft de hele boel ondergescheten, en jij mag het opruimen.’

Overlevingsstrategie: Het beste dat je volgens Groothuis bij de zeemeeuw kunt doen, is laconiek proberen te blijven onder zijn uitbarstingen. ‘Je weet immers dat hij uiteindelijk ook weer weggaat.’ Wie durft, kan proberen de zeemeeuw te verjagen. ‘Als de zeemeeuw aan het krijsen is, heeft het geen zin om te proberen een gesprek te voeren over zijn gedrag. Maar net zo’n grote mond teruggeven kan helpen, dat is de taal die de zeemeeuw begrijpt.’

De druk-druk-drukmanager

Veelgehoorde uitspraak: ‘Sorry, maar ik moest eerst nog even iets heel belangrijks doen.’

De druk-druk-drukmanager heeft zo’n overvolle agenda dat hij nergens tijd voor heeft. Als het je al lukt een afspraak met hem te maken, neemt hij tijdens het gesprek gerust zijn telefoon op voor ‘iets belangrijks’ of loopt de kamer uit ‘omdat iets echt even geregeld moet worden’. Werknemers krijgen het idee dat, als al die andere dingen wel belangrijk zijn, zij blijkbaar onbelangrijk zijn.

Groothuis weet uit eigen ervaring hoe vervelend de omgang met een druk- druk-drukmanager kan zijn. ‘Bij een eindejaarsgesprek met mijn leidinggevende nam hij de telefoon op en praatte vrolijk vijf minuten verder met diegene. Ik voelde me totaal niet serieus genomen.’ De druk-druk-drukmanager heeft zo een grote negatieve invloed op werkplezier en motivatie. ‘Als jij en je werk niet belangrijk zijn, waarom zou je dan nog je best doen?’

Overlevingsstrategie: Onthoud ten eerste dat je manager het waarschijnlijk niet slecht bedoelt. ‘Niet de juiste prioriteiten kunnen stellen is een veelgemaakte beginnersfout. Je manager heeft waarschijnlijk geen flauw idee hoe vaak hij dit gedrag vertoont, laat staan dat hij doorheeft welke indruk het bij jou wekt.’

Ben je in gesprek met de druk-druk-drukmanager maar wil hij weglopen of de telefoon opnemen, spreek hem daar dan op aan, zegt Groothuis. ‘Benoem dat je het vervelend vindt dat hij geen prioriteit geeft aan jullie gesprek en leg uit wat het met jou doet. Waarschijnlijk schrikt hij van wat je zegt, en zal hij het in het vervolg beter doen.’

De etikettenplakker

Veelgehoorde uitspraak: ‘Gerard vragen voor dat project? Nee joh, we weten toch al jaren dat hij helemaal niets kan.’

De etikettenplakker stopt zijn werknemers graag in hokjes. Ieder teamlid krijgt een denkbeeldig etiket met ‘geschikt’ of ‘ongeschikt’. Vaak zijn de ‘ongeschikten’ in het team in de meerderheid. Groothuis: ‘Dit oordeel is niet gebaseerd op prestaties of feiten, maar op een onderbuikgevoel. Hoe objectief goed je ook presteert, het is haast onmogelijk de etikettenplakker van gedachten te laten veranderen. Dat is ontzettend demotiverend.’

Maar het stempel ‘geschikt’ krijgen van deze leidinggevende is ook niet altijd fijn. ‘Vaak zie je dat deze manager een teamlid uitkiest als ‘de uitverkorene’ of ‘de kroonprins(es)’. Diegene kan alles en krijgt oneindig veel lof.’

Maar niemand is perfect. ‘De uitverkorene staat onder enorme druk om aan dat irreële beeld te blijven voldoen en moet zien om te gaan met de scheve gezichten van de collega’s die niet uitverkoren zijn.’

Overlevingsstrategie: Uitzitten en hopen dat je snel een nieuwe manager krijgt, zeker als jij ‘ongeschikt’ bent verklaard. ‘Je kunt proberen een gesprek te voeren over het stempel dat je hebt gekregen, maar de kans is klein dat het iets uithaalt.’

Werken onder een etikettenplakker maakt vaak machteloos of cynisch. ‘Dat is logisch, maar probeer niet te ver in dat gevoel door te schieten. Je hebt daar alleen jezelf mee. Wordt het echt niet beter, dan is vertrek misschien de beste stap.’

Ziek van je baas? van Bart Groothuis (€20) is verschenen bij uitgeverij Haystack.

(AD)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234