Vrouw met kind Beeld Humo
Vrouw met kindBeeld Humo

Help, een dochter!

Je verwacht een dochter, maar wil een zoon: ‘Ik zou het er moeilijk mee hebben als mijn zus van een jongen beviel’

In de podcast Welcome to the AA vertelt presentatrice An Lemmens over haar ontgoocheling toen haar ongeboren kind geen meisje bleek. Haar getuigenis doet veel stof opwaaien, maar psychologen bevestigen dat veel ouders in spe kampen met ‘geslachtsteleurstelling’. ‘Het is een rouwproces.’

Paul Notelteirs

“Je maakt jezelf zot, ongelukkig, zit boordevol hormonen en kan tegen ­niemand praten.” In een openhartig gesprek met podcasthosts Alex Agnew en Andries Beckers doorbreekt presentatrice An Lemmens een van de grote taboes rond ouderschap. Het VTM-schermgezicht had het erg moeilijk toen ze ontdekte dat haar tweede kind een jongen was. Ze wist niet hoe ze een zoon moest opvoeden en kon niet inschatten hoe de band met hem zou zijn.

Het was niet vanzelfsprekend die gevoelens met anderen te delen. Daarom zocht ze professionele hulp. Bij de geboorte van het kind verdwenen de twijfels uiteindelijk vanzelf, al was de periode daarvoor bijzonder lastig. “Tot de bevalling was ik aan het denken hoe ik zou kunnen ­bevallen van een jongen, omdat ik er geen wilde.”

Lemmens wilde niemand lastigvallen met haar gevoelens, maar volgens vroedvrouw en psychotherapeute An-Sofie Van Parys is er geen enkele reden tot gêne. Geslachtsteleurstelling komt regelmatig en in alle tijden en culturen voor. In landen als China of India leeft er bijvoorbeeld al lang een voorkeur voor jongens, omdat die meer arbeidskansen krijgen en dus op latere leeftijd het pensioen van hun ouders kunnen bekostigen. Belgische ouders maken zich daar in een individualistische welvaartsstaat minder zorgen over, de voorkeuren voor een bepaald geslacht worden hier grotendeels bepaald door persoonlijke ervaringen.

Rouwproces

Wanneer een koppel in verwachting is, vormt het zich een beeld van hoe het kind eruit zal zien en hoe het in het gezin zal passen. Gender speelt daar voor velen een belangrijke rol in. Als bij een echografie blijkt dat de verwachte zoon eigenlijk een dochter is, of andersom, kan dat het begin zijn van een rouwproces.

“Je moet dan afscheid nemen van het beeld dat in je hoofd hebt geconstrueerd”, zegt Van Parys. “Vergelijk het met de situatie van moeders die een vaginale bevalling willen en dan een keizersnede ondergaan. Of ouders die moeten aanvaarden dat hun kind niet goed slaapt. Het ideaalbeeld omvat veel zaken.”

Het is niet altijd eenvoudig om het rouwproces rond het geslacht van een kind meteen na de bevalling af te ronden. Hoewel Kingsley Fonteyne (28) uit Roeselare haar drie jonge dochters nooit zou kunnen missen, heeft ze het er nog altijd moeilijk mee dat ze geen zoon heeft. Ze heeft het gevoel dat ze iets mist en beeldt zich graag in hoe de band met een jongen zou zijn.

“Bij de eerste twee zwangerschappen deed het geslacht van de baby er niet veel toe. Maar toen de gynaecoloog me voor de derde keer vertelde dat ik een meisje kreeg, kon ik mijn teleurstelling niet verbergen.” Ze gelooft dat jongens meer toenadering tot hun moeder zoeken en ze is weleens jaloers op vriendinnen die wel zonen hebben.

“Ik zou het er moeilijk mee hebben als mijn jongere zus van een jongen beviel. Ze weet dat ook, we praten erover.” Fonteyne vindt die open communicatie belangrijk, al kan niet iedereen haar stijl waarderen. Tijdens haar zwangerschap kreeg ze vaak te horen dat ze tevreden moest zijn dat haar dochter gezond was en dat ze überhaupt kinderen kon krijgen. Heel wat mensen zouden ervan dromen om in haar schoenen te staan, klonk het.

Bang voor onbegrip

Van Parys vindt niet dat die vermanende reacties terecht zijn. “Je kan tegelijkertijd blij en teleurgesteld zijn. Die ambivalente emoties zijn volledig normaal, ze betekenen niet dat je een slechte ouder bent.” Gender is immers een sociale constructie, maar aan de sekse van een kind worden nog steeds bepaalde verwachtingen gekoppeld. Wie gevoeliger is aan die druk, zal ook sneller een duidelijke voorkeur voor het geslacht van een ongeboren kind hebben.

Melanie, moeder van twee zonen van zeven en negen, vertelt bijvoorbeeld dat ze bij haar eerste zwangerschap al van een dochter droomde van wie ze het haar kon vlechten. “Er wordt ook vaak gezegd dat je een meisje houdt en dat een jongen sneller zijn vleugels uitslaat, dus dat beïnvloedde mijn verlangen ook. Daarnaast zou ik haar kunnen helpen met vragen over menstruatie of seksualiteit.” In tegenstelling tot Fonteyne verzweeg zij die gedachten voor een groot deel van haar omgeving. Het risico op onbegrip maakte haar bang.

Een persoonlijke gevoeligheid voor gendernormen kan de geslachtsteleurstelling dus vergroten, al zegt Merith Cohen de Lara, gezondheidspsycholoog en eigenaar van het kennisportaal Psyche en Zwangerschap, dat dat niet de enige factor is die van tel is. Onaangename ervaringen met een bepaald geslacht en seksueel misbruik versterken de voorkeuren eveneens. “Mensen die ermee zitten, moeten ook nagaan of hun overtuigingen wel kloppen.”

Sommige ouders hebben professionele hulp nodig om die analyse te maken of de gevoelens een plaats te geven, maar voor het leeuwendeel van de groep volstaat een goed gesprek met naasten. “In mijn praktijk zie ik weinig mensen die vastlopen op een geslachtsteleurstelling of daardoor een stoornis ontwikkelen”, zegt Van Parys. “De meeste mensen kunnen het aan, maar dan moeten ze wel de ruimte en steun krijgen om de ontgoocheling te slikken.”

(De Morgen)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234