Op straat in Moskou resoneert het oorlogszuchtige geluid van de staatsmedia nauwelijks.  Beeld ANP / TASS
Op straat in Moskou resoneert het oorlogszuchtige geluid van de staatsmedia nauwelijks.Beeld ANP / TASS

conflictRusland-Oekraïne

Oorlogstaal op de staatszenders, maar de gewone Rus moet er weinig van hebben: ‘Op een oorlog zit niemand te wachten’

De Russische staatsmedia maken de geesten al enige tijd rijp voor een escalatie aan de grens met Oekraïne. Maar op straat is de oorlogszucht een stuk minder aanwezig.

Jarron Kamphorst

Margarita Simonjan liet er eind december geen misverstand over bestaan. De oplopende spanningen aan de Oekraïense oostgrens waren volgens de hoofdredacteur van het Russische televisienetwerk RT toe te schrijven aan de regering in Kiev, zo verzekerde ze tijdens het dagelijkse nieuwsprogramma ‘60 minuten’ op staatszender Rusland-1.

Terwijl Simonjan terloops opmerkte dat Oekraïne al jaren burgers doodt in het door oorlog verscheurde oosten van het land, bleef ze volhouden dat Rusland er onderwijl alles aan doet om de huidige onrust via een diplomatieke weg te temperen. Maar mocht dat niet lukken, zo ging ze verder, dan “kunnen we ook een niet-hybride oorlog voeren, we kunnen een normale oorlog voeren”.

De weinig verhullende taal past naadloos in het repertoire dat Russische staatsmedia de afgelopen jaren consequent bezigen als het over het buurland gaat. De boodschap is steevast dat Oekraïne een westerse vazal is en dat het Westen, onder leiding van de VS, Rusland tot de grond toe probeert af te breken.

Militair tromgeroffel uit Moskouse tv-studio’s

Om dat beeld kracht bij te zetten, proberen de Russische staatsmedia het Westen en Oekraïne consequent in diskrediet te brengen. Zo toonde ‘60 minuten’ ruim een week voordat Simonjan in de studio losging op Oekraïne een fragment waaruit moest blijken dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski een drugsverslaafde is. Als bewijs droegen de programmamakers een gemonteerde clip aan waarin Zelenski op diverse gelegenheden aan zijn neus zit of zijn neus ophaalt. Als dat niet op een verslaving duidt, wat dan wel?

Zeker in de periode voorafgaand aan de trits diplomatieke onderhandelingen over Oekraïne die deze week in verschillende samenstellingen plaatsvonden tussen Rusland en de VS, klonk er militair tromgeroffel vanuit diverse Moskouse tv-studio’s. Zo stelde presentator en vooraanstaand Kremlin-propagandist Dmitri Kiseljov in zijn wekelijkse praatprogramma ‘Nieuws van de week’ op 19 december dat ‘als je een pistool tegen ons hoofd zet, wij hetzelfde doen’.

Een dag later was het weer de beurt aan Olga Skabejeva van ‘60 minuten’. De presentator die dankzij haar onbewogen uiterlijk en felle retoriek tegen Kremlincritici ook wel bekendstaat als de ‘metalen pop van de Poetin-tv’ stelde op 20 december dat Moskou Washington bij de lurven had. Met een stalen blik in de camera verkondigde de presentator dat de VS ‘óf vrijwillig een stap terugdoen óf we zorgen dat ze dat onder dwang doen’. Bovendien, merkte ze achteloos op, ‘geven we geen garanties over de Oekraïense soevereiniteit’.

‘Wat schieten ze ermee op?’

Allemaal lijken het pogingen om de geesten rijp te maken voor een mogelijke escalatie in het conflict met Oekraïne en de NAVO. Maar haalt het iets uit? Op straat in Moskou resoneert het geluid dat vanuit de staatsmedia klinkt nauwelijks. Neem taxichauffeur Chamza Melikozijev die ondanks de beladenheid van het onderwerp er best iets over kwijt wil. ‘We hebben hier al genoeg problemen, zoals de alsmaar stijgende prijzen. Op een oorlog zit niemand te wachten.’

Kruidenier Marina Koestova is een soortgelijke mening toegedaan. ‘Ik hoop dat ze snappen wat voor gevolgen een oorlog heeft. Het zorgt alleen maar voor ellende. Niemand wordt er beter van.’ De vijftiger denkt overigens niet dat het zover komt. ‘Geen normaal denkend mens wil dit.’ Ook Melikozijev verwacht geen invasie. ‘Een oorlog kent alleen verliezers, wat schieten ze ermee op?’

Het is de verwachting die een krappe meerderheid van de Russen deelt, zo bleek uit een opiniepeiling van het onafhankelijke onderzoeksbureau Levada afgelopen november. Uit de enquête bleek dat 15 procent een oorlog in zijn geheel uitsluit, terwijl 38 procent die onwaarschijnlijk acht. Uit een ander Levada-onderzoek in december kwam wel naar voren dat liefst 50 procent van de Russen de NAVO de schuld geeft van de huidige spanningen, terwijl 16 procent Oekraïne als aanstichter ziet en slechts 4 procent met de beschuldigende vinger naar Rusland wijst.

Wat dat betreft lijkt de hyperbolische tv-taal zijn vruchten af te werpen. Al moet Koestova weinig weten van een schuldvraag. ‘Waar twee vechten, hebben twee schuld. Stelletje kleine kinderen zijn het.’

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234