null Beeld ARNAUD DELRUE
Beeld ARNAUD DELRUE

BOEK★★★★★

‘Veranderen: methode’ is het boek waarin Edouard Louis zichzelf creëert en tezelfdertijd genadeloos ontmaskert

Danny Ilegems

Toen ik Édouard Louis vorige zomer interviewde over zijn moederboek ‘Strijd en metamorfose van een vrouw’ was hij nog geen 30 en had hij al vier boeken over zichzelf, zijn jeugd en zijn familie gepubliceerd. ‘Bent u niet bang dat uw autobiografische materiaal uitgeput zal raken?’ vroeg ik.

Zonder een zweem van twijfel antwoordde hij: ‘Nee, mijn grootste vrees is dat ik aan één leven niet genoeg ga hebben om alles te vertellen wat ik nog wil vertellen. Ik moet nog schrijven over de mensen die ik in Parijs ben tegengekomen, over mijn ontdekking van de bourgeoisie en de literaire wereld, over mijn homoseksualiteit.’ En toen spoedde hij zich naar zijn appartement, waar hij naar eigen zeggen de laatste hand legde aan een nieuw boek.

Ik dacht dat hij blufte. Wat kon hij nog toevoegen aan het grote fresco over zijn ellendige jeugd in een gat in Noord-Frankrijk, dat hij zo trefzeker had geschilderd in ‘Weg met Eddy Bellegueule’, ‘Wie heeft mijn vader vermoord?’ en ‘Strijd en metamorfose van een vrouw’? Hoeveel armoede, geweld, drankmisbruik, racisme, misogynie, homofobie, schuld en schaamte hield hij nog achter de hand? En hoe zou het verhaal van zijn vlucht naar Parijs en zijn klim naar het literaire sterrendom zo diep kunnen snijden als de verhalen over zijn miserabele jeugdjaren?

Ik dwaalde. Want nu is dat nieuwe boek er, ‘Veranderen: methode’, het boek over de vlucht. Het boek over de transformatie van Eddy Bellegueule in Édouard Louis, eerst geestelijk, dan administratief en ten slotte ook fysiek. Édouard Louis, zo leren we, is meer dan een nom de plume, meer dan een nieuwe huid voor Eddy Bellegueule. Het is de nieuwe naam van een nieuw wezen, met een nieuwe identiteit, een nieuw lichaam: ‘Kort na mijn twintigste had ik bij een rechtbank mijn naam veranderd, mijn voornaam veranderd, mijn gezicht aangepast, mijn haarinplant gecorrigeerd, verschillende operaties ondergaan, een nieuwe manier van bewegen, lopen en spreken bedacht en het Noord-Franse accent van mijn kinderjaren afgeleerd.’

‘Veranderen: methode’ is in feite Louis’ eerste boek. Het boek waarin de schrijver zichzelf creëert en tezelfdertijd genadeloos ontmaskert. Het boek dat nog veel pijnlijker, schaamtelozer en onthullender is dan de boeken over Eddy Bellegueule.

Want in zijn zoektocht naar een nieuwe identiteit, in zijn verlangen om herboren te worden als een mooie, jonge, gecultiveerde intellectueel, is Louis heel ver gegaan. En heel diep.

Zijn ‘methode’ om te veranderen bestond, kort samengevat, uit diefstal en prostitutie. Hij sloot vriendschappen met mensen uit betere milieus dan het zijne, stal hun ideeën en hun cultuur, en liet ze daarna verweesd achter. Hij papte aan met schrijvers en intellectuelen die hem konden klaarstomen voor de aartsmoeilijke ingangsproef aan dé elite-universiteit van Frankrijk. Hij stelde zijn jongenslichaam ter beschikking van edellieden en rijke bourgeois die bereid waren in zijn levensonderhoud te voorzien, en liet zich diners in sterrenrestaurants, nachten in luxehotels en vluchten met privéjets welgevallen. Hij naaide en liet zich naaien.

Maar daarnaast getuigt ‘Veranderen: methode’ ook van een schier bovenmenselijk doorzettingsvermogen, een fenomenale absorptiekracht en een opmerkelijke trouw. Louis kotst zijn verleden letterlijk uit – zijn klasse, zijn familie, zichzelf – maar valt het uiteindelijk niet af. De klassenmigrant wordt nooit een klassenverrader.

Eigenlijk bekent Édouard Louis in ‘Veranderen: methode’ dat hij in oorsprong een imitatie is, een kopie bij gebrek aan een origineel. Of liever: een heel copycenter, een collage van geleende en gepikte identiteiten. Het grote wonder is dat zijn ‘methode’ heeft geleid tot het aangrijpendste en authentiekste schrijverschap van deze eeuw.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234