null Beeld getty images
Beeld getty images

Begrijpend lezen

We chatten onze leesvaardigheid weg: ‘De korte berichten via Whatsapp veranderen ons’

Nieuws van de Universiteit Twente: door een grote toename in online chatten gaat de leesvaardigheid van leerlingen achteruit. Vooral complexere teksten lezen en verbanden leggen, blijken een grote uitdaging. Hoe erg is dat? Onderzoeker Hans Luyten legt het uit.

Julia Bokdam

Wat heeft u precies onderzocht?
‘Ik heb gekeken in hoeverre online chatten invloed heeft op de leesvaardigheid van leerlingen. Hiervoor heb ik internationale onderzoeken naar het leesniveau van 15-jarige studenten uit 63 verschillende landen met elkaar vergeleken. Het gaat om periode tussen 2009 en 2018.’

Wat blijkt daaruit? Maakt chatten dommer?
‘Het is niet zo dat leerlingen die veel chatten, per definitie slechte lezers zijn. Maar je ziet dat in landen waar het aantal uren dat er wordt gechat is toegenomen, de leesvaardigheid afneemt. Het gaat dan onder andere om WhatsApp, Messenger en ook MSN in de beginjaren. Niet alleen de mate waarin we teksten begrijpen, ook de mate waarin we teksten onthouden, is in die landen gedaald. Het is een beetje te vergelijken met welvaart en overgewicht. Neemt de welvaart in een land toe, dan stijgt het aantal mensen met overgewicht ook.

Naast het chatten, heb ik ook naar eventuele andere verklaringen gekeken. Zoals computergebruik, klassengrootte en opleidingsniveau van ouders. Online chatten springt er echt bovenuit in alle onderzochte landen.’

Op welke manier is onze leesvaardigheid veranderd door het chatten?

‘We zijn veel oppervlakkiger gaan lezen. De berichten die we bijvoorbeeld via WhatsApp sturen zijn meestal kort. Soms met afkortingen. Hierdoor is de manier van lezen veranderd en dat heeft invloed op de mate waarin we teksten begrijpen.

‘Alle leerlingen die deel hebben genomen aan het onderzoek hebben een leestoets gemaakt. Als je de uitslagen van de toetsen in 2009 en 2018 naast elkaar legt, dan valt het op dat leerlingen nu veel meer moeite hebben met complexere teksten en het leggen van verbanden. Dat zijn we door het chatten veel minder gewend.’

Door het chatten hebben we meer moeite met complexe teksten. Is dat erg? En waar ligt de oplossing?

‘Of het erg is, is moeilijk te zeggen. Het laat wel een bepaald signaal zien. We kunnen het chat- en computergebruik niet terugdraaien en dat moet je ook niet willen. Het levert ook mooie dingen op. De jonge generatie nu is bijvoorbeeld een stuk handiger met internet. De keerzijde is dat de leesvaardigheid, vooral door het chatten, minder wordt. Om het niveau op peil te houden, ligt er een grotere taak bij het onderwijs.’

Foto ter illustratie. Beeld ANP XTRA
Foto ter illustratie.Beeld ANP XTRA

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234