De maat is vol voor Johan Demol, VB-kopstuk in Brussel

, door (tom cochez)

Deel
17984_Johan-Demol-186.jpg

Elke partij die in één klap een derde van haar kiezers kwijtspeelt, davert op haar grondvesten. Behalve dan het Vlaams Belang, blijkbaar: twee weken na de verkiezingsnederlaag is het alweer business as usual.

''Het Vlaams Belang heeft geen toekomst meer''

Alleen uit Brussel komt er protest: Johan Demol, de omstreden politiecommissaris die elf jaar geleden door het Vlaams Blok als stemmenkanon/martelaar was binnengehaald, liet al op de verkiezingsavond weten dat de partij best wat meer geld in haar Brusselse afdeling mocht pompen.

'Eigenlijk wilde ik vooral de centralistische organisatie van het Vlaams Belang aan de kaak stellen,' zegt Johan Demol. 'Veel partijen worden centraal  geleid, maar ik vind dat onze situatie in Brussel zo speciaal is dat we meer speelruimte voor onze lokale werking moeten krijgen.'

HUMO Waarom zegt u dat nu pas?

Demol «Ik heb dat probleem geregeld aangekaart, maar men wil bij de partij niet eens erkennen dat er zoiets bestaat als een Brussels Gewest. Ja, als je ervan uitgaat dat een gewest niet bestaat, is het natuurlijk ook bijzonder moeilijk om daar stemmen te halen.

»De partijtop pleit voor één groot Brussels bestuur en verder moet Brussel vooral een stad zijn zoals alle andere. Dat is een rampzalig uitgangspunt, maar men luistert aan de top liever niet naar de basis.»

HUMO Is Brussel het enige probleem?

Demol «Nee, het discours van de partij is volledig voorbijgestreefd, punt. De boodschap moet dringend intelligenter gemaakt worden. Nu nog zeggen: stop de immigratie, dat is totaal achterhaald, en getuigt van weinig realiteitsbesef. Het VB zegt vandaag nog net hetzelfde als dertig jaar geleden, zeker intern.»

HUMO De partijleiding is ook nog altijd dezelfde.

Demol «Dat is de kern van het probleem: de partij zit vast in een stramien waar ze niet meer uitraakt. Alleen een radicale wijziging aan de top kan dat veranderen, maar dat zal nooit gebeuren. De bereidheid om te veranderen is nihil. Als je iets te vertellen hebt, wordt er in het allerbeste geval beleefd naar je geluisterd. Ik zeg wel: in het àllerbeste geval. Daarna gaat men gewoon verder. De partijtop zit zo vastgeroest in de eigen ideeën, en de geesten zijn zo bekrompen dat verandering in het VB compleet onmogelijk is.»

De maat is vol voor Johan Demol (2)

HUMO Wat zit u dan nog te doen in het partijbestuur?

Demol «Ik heb intussen ontslag genomen uit het bestuur. Er is geen hoop meer op een toekomst. De boodschap van de partij is niet aantrekkelijk meer, en iedereen wordt versmacht in de machtsstructuren.

»Neem nu het idee van de Forza Flandria. De partij is daar zogezegd voor, maar ze vertrekt wel vanuit de idee dat zo?n Forza Flandria rond haar opgebouwd moet worden: ze willen gewoon iedereen opslokken. Als je écht wil verruimen, dan moet je ruimte voor de anderen laten, en daar is de partijtop in geen honderd jaar toe bereid.»

HUMO Als u over de partijtop spreekt, over wie heeft u het dan?

Demol «Filip Dewinter, Frank Vanhecke en Gerolf Annemans. Ze zijn zonder twijfel verstandig genoeg om in te zien dat de partij moet veranderen om te overleven, maar ze beseffen nog veel beter dat ze hun positie daarmee aan het wankelen zouden brengen. En dus verandert er niks. Daarom hebben ze vorig jaar ook Bruno Valkeniers voorzitter gemaakt, en daarom mag die nu, ondanks de verpletterende verkiezingsnederlaag, gewoon blijven zitten: ze weten dat Valkeniers braaf luistert en dat er niets zal veranderen zolang hij daar zit.

»Je kan nu al perfect  voorspellen wat er de volgende weken en maanden te gebeuren staat. Ze zullen in conclaaf gaan, en zeggen dat het er al bij al nog niet zo slecht uitziet, en dat het VB nog steeds de tweede partij is in Vlaanderen, en dat er helemaal niets moet veranderen.

»Maar ze zijn ziende blind! Neem nu Filip Dewinter: veel mensen zijn blij wanneer hij nog eens het woord neemt. Ambiance verzekerd, want Dewinter kan het goed zeggen. Alleen wéét iedereen intussen vooraf wat hij zal zeggen. Hij is verworden tot de Georges Marchais (karikaturale Franse Communistenleider) van de Vlaamse politiek. Dat is een gigantisch probleem voor de partij, vooral omdat Dewinter geen ander discours kàn houden.»

HUMO Als een plaat grijs gedraaid is, wordt er doorgaans een nieuwe opgelegd.

Demol «Dat zou moeten, maar het kan gewoon niet. Iedereen gaat mee in hetzelfde bekende verhaal. In 2004 heeft de partij haar kans gemist. Ik heb nooit begrepen waarom een figuur als Alexandra Colen?? niet in het partijbestuur mocht van Filip Dewinter. Men kan kritiek hebben op haar strakke religieuze insteek, maar het is wel een van de weinige mensen in het VB die in staat zijn een redenering over democratie en vrijheden op te bouwen.

»(zucht) Misschien zit er in het partijbestuur links en rechts wel iemand die hetzelfde denkt als ik, maar ze zijn bijzonder dun gezaaid en vooral: ze zullen nooit op durven te staan. Het is natuurlijk ook comfortabel om van de ene verkiezing naar de andere te gaan, zeker te zijn van je zitje en verder geen klap te moeten uitvoeren. Niets is makkelijker dan jaknikken en in de pas lopen. Van het partijbestuur zal de vernieuwing niet komen, dat is een uitgemaakte zaak.»

HUMO Was er de voorbije weken dan niemand die de partijtop ter verantwoording riep voor de verpletterende verkiezingsnederlaag?

Demol «Letterlijk niemand. De partij is zo gestructureerd dat ze iedereen versmacht. Ik heb mezelf ook laten ketenen. Het gebeurt gewoon. Zelf was ik nieuw in de politiek. Ik kan dus nog verzachtende omstandigheden pleiten (lacht). Maar iemand als Hugo Coveliers, toch een van de meest ervaren politici in ons land, heeft zich ook helemaal vastgelopen. Hij kan niet meer weg. Coveliers hoopte echt iets op te bouwen, vanuit zijn eigen partij VLOTT, maar dat is compleet mislukt. Je moet meelopen in de lijn. Doe je dat niet, dan besta je binnen de kortste keren niet meer.

»Ikzelf moest zorgen voor de stemmen in Brussel en voor de rest moest ik vooral mijn mond houden. Mijn ideeën interesseerden hen hoegenaamd niet. Zelfs over veiligheid, toch een thema waar ik als ex-politiecommissaris iets van weet, mocht ik niets vertellen.»

De maat is vol voor Johan Demol (3)

HUMO Ex-politiecommissaris Bart Debie, die veroordeeld werd voor racisme en mishandeling, is sinds zijn veroordeling en verhuis naar Brussel vorig jaar de veiligheidsspecialist van de partij.

Demol «Debie is volgzamer dan ik, en dus mocht hij de veiligheidsspecialist worden. Terwijl ik toch al veel langer meedraai en veel meer stemmen haal. Maar ik zit op het vlak van veiligheidsbeleid niet volledig op de lijn van de partijtop, dus vraagt men mij daar niet voor.

»Een tijdje geleden ben ik er achter gekomen dat de partij een heuse werkgroep veiligheid en justitie heeft - ondermeer Bart Debie en Filip De Man zitten erin. Nu, laat je die mannen doen, dan mogen agenten er straks gewoon met de matrak op los slaan. Kijk, ik vind veiligheid een groot probleem, maar de politie boven de wet stellen, lijkt me geen goede zaak. In een rechtstaat zijn er regels die je moet respecteren. Je kan het systeem beter laten werken, dat wel, maar dat is echt niet hun voornaamste zorg.»

HUMO Over Filip De Man gesproken. Hij was l?oeil de Moscou in Brussel. Waarom moest hij u in de gaten houden?

Demol «De partijtop wilde vooral niet dat ikzelf te groot werd in Brussel. Daarom hielden ze me via Filip De Man onder controle. De Man maakt deel uit van de oude West-Vlaamse connectie: hij is heel goed bevriend met Vanhecke en Dewinter. Het officiële partijstandpunt is altijd geweest dat we een meerderheid zouden trachten te halen aan Vlaamse kant om zo het bestuur in Brussel te blokkeren, maar in werkelijkheid heeft de top er alles aan gedaan om die strategie zelf te torpederen. De enige keer dat het bijna zover was - toen de peilingen ons in 2004 een Vlaamse meerderheid in Brussel voorspiegelden - is Filip Dewinter in eigen persoon naar Brussel afgezakt: hij verklaarde in de pers dat de Franstaligen, mocht het VB de macht krijgen, in het beste geval faciliteiten zouden krijgen in de hoofdstad. Die uitspraak was natuurlijk bedoeld om Franstalige kiezers die op het VB zouden kunnen stemmen af te schrikken. Men wilde helemaal geen groot succes in Brussel. Anders zou ik incontournable kunnen worden, en een bedreiging vormen voor de partijtop.»

HUMO U heeft ontslag genomen uit het partijbestuur, stapt u straks ook uit de partij?

Demol «Dat ben ik niet meteen van plan, nee, tenzij ze me straks expliciet komen zeggen dat ik eruit moet. Het laat me eerlijk gezegd totaal koud. Op dit moment voel ik vooral een geweldige onverschilligheid. We zien wel.»

Humo 3590 23/06/2009

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 23 juni 2009

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: