Open brief voor Luc Tuymans

, door (frank demaegd)

50
Luc Tuymans
© Katrijn Van Giel

Geachte Heer Pol Deltour, Michiel Hendryckx, Johan Smets,…

Ik hou van fotografie en ben van mening dat dit medium niet 'vogelvrij' moet zijn. Wij hebben geen problemen met het betalen van reproductierechten. Onlangs betaalden we 500 euro voor de reproductierechten van een mooi portret van Luc Tuymans en Marlene Dumas dat gemaakt werd door fotograaf Filip Van Roe. Als werk van Tuymans, Dumas, Borremans en anderen gereproduceerd wordt, worden de beelden gratis ter beschikking gesteld. Meerdere jonge artiesten kopieerden Tuymans reeds en maakten reproducties, zonder schadeclaims van onze zijde. ‘Imitatio’ en ‘aemulatio’, de kunstgeschiedenis staat er vol van. Indien Mevrouw Van Giel mooie foto's van Tuymans zijn werken zou maken en deze zou willen tentoonstellen, zou hij de eerste zijn om de expositie in te leiden. Iedereen die de kunstenaar persoonlijk kent, weet dat hij genereus is. Kijk maar naar de mozaïek die hij Antwerpen schonk voor het MAS, het schilderij dat hij realiseerde voor de gerestaureerde zaal in het Koninklijk Atheneum in Antwerpen, de werken die hij reeds schonk om musea financieel te steunen.

Laten we duidelijk zijn dat de hele discussie niet gaat over het ontwijken van reproductierechten en een gebrek aan respect. Mevrouw Van Giel heeft ons nooit gecontacteerd. Indien dit wel was gebeurd, dan zou ik als galeriehouder meteen bereid zijn geweest deze te betalen. Ik ben nog steeds bereid mevrouw Van Giel het hoogste bedrag te betalen dat ze ooit aan reproductierechten voor een foto heeft ontvangen, als zogenaamde geleden financiële schade.

De rechter had zich onbevoegd moeten verklaren. Nu is er een artistieke uitspraak gedaan door een rechter die nooit het schilderij in het echt heeft gezien. Er werd ook niet nagegaan wat de reële financiële schade is die mevrouw Van Giel heeft opgelopen. Waar komt de dwangsom van 500.000 euro vandaan? Dat bedrag is hoger dan de waarde waarvoor het schilderij in 2011 door ons werd verkocht. Had Luc Tuymans aan mevrouw Van Giel 100 à 500 euro betaald voor haar foto, dan zou dit, zoals Kris Hoflack (VTM) in De Morgen zei, inderdaad nefast zijn geweest. Het zou immers betekenen dat kunstenaars tegen een kleine vergoeding een foto mogen gebruiken om ze vervolgens voor een hogere waarde te verhandelen.

Wie het oeuvre van Luc Tuymans kent, weet dat hij niet zomaar plaatjes naschildert. Het is een artistiek en kritisch discours dat hij sinds de jaren tachtig heeft opgebouwd en waarvoor hij internationale erkenning krijgt. Als hij enkel formalistisch foto's zou naschilderen, zou MoMA New York in 2014 van hem geen vijfde schilderij hebben aangekocht voor de collectie.

Luc Tuymans heeft altijd met respect gesproken over de foto van mevrouw Van Giel. Bovendien ontkent de kunstenaar zijn inspiratiebronnen niet. Sla er de verschillende catalogi maar op na: hij geeft ze zelfs expliciet aan, om zijn artistiek discours te verduidelijken. Het is jammer dat deze discussie en uitspraak sterk geladen is vanwege geldbedragen. De kritiek op de waarde van het schilderij is eigenlijk een discussie over de hedendaagse kunstmarkt, en die is hier niet relevant.

Frank Demaegd,

ZENO X GALLERY

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: