Cordon wie? Cordon wat? Cordon waar? Alles wat u wilde weten over het cordon sanitaire!

, door (wdo)

17
vrijbeeld

Maar hoe zat het nu ook alweer precies met dat cordon? Na dit artikel kunt u weer meepraten.

Nee, het cordon sanitaire heeft niks te maken met inloopdouches of gepaneerd varkensvlees. Wel met de populariteit van Filip De Winter

Eind jaren 80 werd duidelijk dat het Vlaams Blok een te duchten politieke tegenstander was geworden. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen haalden De Winter en co ongeveer 20% van de stemmen. Op initiatief van Jos Geysels, boegbeeld van Agalev, werd een manier gezocht om deze extreemrechtse kant van het politieke spectrum in te dijken.

Het duurde echter nog tot 1992 vooraleer alle Vlaamse partijen het eens raakten over een resolutie waarin het Vlaams Blok definitief naar de strafbank gestuurd werd. In de praktijk betekent het dat de Vlaamse partijen geen bestuursakkoorden afsluiten met het Vlaams Blok of geen politieke afspraken maken met de partij. Het cordon sanitaire geldt zowel voor de lokale als voor de nationale niveaus.

Geldt het cordon sanitaire vandaag nog altijd?

De resolutie die in 1992 werd gesloten tussen de traditionele partijen, werd ongeldig toen het Vlaams Blok door een veroordeling wegens racisme zijn naam naar Vlaams Belang veranderde. Een schriftelijk cordon sanitaire bestaat dus niet meer, maar wordt tot op vandaag – min of meer - in stand gehouden door alle Vlaamse partijen.

Nog een kanttekening: N-VA bestond niet toen het cordon sanitaire werd verankerd en is bijgevolg niet gebonden aan gedane beloften. Bart De Wever heeft echter altijd duidelijk gemaakt dat ook N-VA zich achter het cordon schaart, een belofte die momenteel vooral in Ninove gevolgen heeft.

Jamaar, is dat wel democratisch, zo’n cordon sanitaire?

Goede vraag, en een vurig punt van discussie in menig politiek debat. Geestelijke vader Jos Geysels verdedigde de democratische waarde van het akkoord recent in De Morgen: ‘Het was nooit de bedoeling om de partij te verbieden. Ik heb jarenlang naast Filip Dewinter gezeten in vergaderingen van het Vlaams Parlement. Dat is democratie. Niemand heeft hun spreekrecht ooit beknot.’

Verschillende analisten, filosofen en opiniemakers vinden echter van wel, en wijten de recente opflakkering van extreemrechts zelfs aan het cordon. Als levenslange veroordeelde kan Vlaams Belang zich namelijk volledig in een slachtofferrol wentelen, en comfortabel kritiek leveren op het regeringsbeleid zonder ooit zelf de verantwoordelijkheid te moeten nemen.

Genoeg over het Vlaams Belang: wat heeft de situatie in Zelzate hiermee te maken?

Welnu: verschillende regeringspartijen, met name N-VA, CD&V en Open VLD, trekken een parallel tussen het radicale karakter van de PVDA en dat van Vlaams Belang, die zich respectievelijk op het linker- en rechteruiteinde van het politieke spectrum bevinden.

Hoewel rond PVDA nooit een cordon sanitaire geboetseerd is, spreken zowel ex-burgemeester van Zelzate Bruggeman als verschillende nationale boegbeelden toch van het doorbreken van het cordon. Het zou namelijk de eerste keer zijn dat een radicale partij mee in het beleid stapt. Klopt echter niet: in Borgerhout zit PVDA al een kleine zes jaar mee in het bestuur. Ook lieten SP.A en Groen in aanloop naar de recente gemeenteraadsverkiezingen duidelijk verstaan een coalitie met PVDA niet uit te sluiten.

Toch komt het idee van een cordon rondom de PVDA ook weer niet volledig uit de lucht vallen. Professor Sinardet, politicoloog aan de VUB, plaatste recent deze kanttekening: ‘Je kan je vragen stellen bij een aspect uit de geschiedenis van PVDA, die van oorsprong toch maoïstisch is, en waar er recent ook discussie was over de mate waarin ze bijvoorbeeld het extreemlinkse en dictatoriale regime in Venezuela goedkeurden. Op dat vlak valt er dus wel een parallel te trekken met het cordon tegen Vlaams Belang, want dat had oorspronkelijk ook te maken met het ondemocratische karakter van die partij.’

Maar… er zit eigenlijk al een stevig gat in het cordon sanitaire

Hier en daar durven traditionele partijen wel ‘ns een loopje te nemen met het cordon. Al hun morele snoeverij ten spijt, gingen meerdere partijen op lokaal niveau al in zee met Vlaams Belang-sympathisanten.

Denk maar aan Karim Van Overmeire, die na de vorige gemeenteraadsverkiezingen schepen werd voor N-VA in Aalst. Daarvoor zetelde hij echter twintig jaar in de Kamer, Senaat en Vlaams Parlement voor Vlaams Belang.

Fast forward naar 2018, waarin CD&V’er Thomas Vints binnenkort de burgemeesterssjerp van Beringen om zijn jeugdige schouders krijgt. Daarvoor moest Vints een coalitie sluiten met N-VA en Voluit, een stadslijst waarbij ene Bert Schoofs lijsttrekker was. Ook hij was ruim een decenniumlang volksvertegenwoordiger voor Vlaams Belang. Schoofs krijgt weliswaar geen schepenambt, maar had als lijsttrekker waarschijnlijk een dikke vinger in de pap bij de onderhandelingen van het bestuursakkoord.

Een soortgelijk scenario ontrafelt zich in Grimbergen, waar gewezen Vlaams Belang-politicus Bart Laeremans – ook een decennium of twee op de teller - met zijn lijst Vernieuwing in zee lijkt te gaan met N-VA en Open VLD.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: