Seksisme in studentenkringen: nu heeft ook de universiteit er genoeg van

, door (nbr)

116

Het is ondertussen traditie: elk jaar rond de tijd waarin studentenkoten zich opnieuw vullen met een verse lading bewoners, ontstaat discussie over seksistische dopen, seksistische studentenfeesten (vorig jaar nog het Antwerpse ‘Boer zoekt hoer TD’) en seksistische posters. Humo vroeg twee Vlaamse universiteiten wat ze willen en kunnen doen om het seksisme binnen het studentenkringleven aan te pakken.

HUMO ‘Eeh ma ket, zijt ge het ook beu om enkel maar wufkes te zien in de les terwijl ze al hun kleren nog aanhebben?’, zo kondigden drie Leuvense kringen hun studentenfeest aan op Facebook. Kunnen foute evenementbeschrijvingen of vrouwonvriendelijke posters nog voor jullie universiteit?

Koenraad Keignaert, departementshoofd van de sociale, culturele en studentengerichte diensten van de Universiteit Antwerpen. «Voor mij persoonlijk zou dat absoluut niet kunnen.»

Kenny Van Minsel, voorzitter van de Leuvense Studentenkoepel (LOKO). «Aan de KU Leuven is er geen plaats voor seksistische communicatie, dat benadrukken wij ook zelf bij de studentenkringen. Zoiets is principieel niet in orde, maar tegelijk is het ook op het vlak van marketing en communicatie totaal onverstandig. Je beledigt bij voorbaat al bijna 50% van je doelgroep, of toch een aanzienlijk deel ervan, en je onderschat ook de intelligentie van je doelgroep. In het verleden gebeurde het heel veel dat studentenverenigingen gratuit een halfnaakte vrouw op een poster zetten omdat ze op niks beter konden komen. Zulke dingen raden wij ten zeerste af, om principiële punten, maar ook strategisch. Nee, dat zijn dingen waar we resoluut vanaf willen.»

Universitaire controle

HUMO Is universitaire controle noodzakelijk om seksisme in studentenverenigingen binnen de perken te houden of kunnen studenten het zelf onder controle houden?

Keignaert  «Het zou ideaal zijn mochten de studenten dat zelf kunnen doen, maar ik heb mijn twijfels of ze daar in staat toe zijn. Ik denk dat de studentenvereniging nu nog altijd in grote mate een aangelegenheid van jonge mannen is, hoewel dat wel van studierichting tot studierichting verschilt. Maar daardoor is de sensitiviteit tegenover vrouwen toch wel kleiner.»

Van Minsel  «Ik denk dat het vooral belangrijk is dat er een helder kader is en dat de verschillende partners zich erin herkennen. Het is zeker belangrijk dat de universiteit hierop werkt, maar het mag niet los staan van de studentenwerking. We moeten samen met de doelgroep werken, dan ga je ook sneller een proces hebben dat werkt. Anders ga je misschien in een vacuüm blijven werken, ondanks het feit dat je een heel nobel project hebt.»

''De voorgaande 20 jaar bewoog er nauwelijk iets. Men wist wel dat er een probleem was, maar eigenlijk was niemand erin geïnteresseerd om er ook maar iets aan te doen''

HUMO In hoeverre staat het thema al op de universitaire agenda?

Keignaert  «De Universiteit Antwerpen is op dit moment wel bezig om de problematiek van het dopen en de drankfestijnen wat meer op te volgen, maar seksisme binnen studentenverenigingen staat als zodanig niet echt op de kaart. Er wordt nog geen echt expliciet beleid naar gevoerd, maar ik erken dat het een onderwerp is dat onze aandacht verdient, en het zal alleszins prominent op de agenda staan de komende jaren. Zeker expliciete, maar ook impliciete gevallen van seksisme binnen de studentenverenigingen zullen toch wel binnen één à twee jaar op de radar verschijnen van het algemene beleid van de universiteit.»

HUMO De woordvoerder van de Universiteit Antwerpen zei nochtans na de 'Boer zoekt hoer TD' - ophef dat  ‘het niet de taak van de UAntwerpen is om als een soort zedenpolitie op te treden’ en uiteindelijk werd beslist dat de clubs hierover zelf het debat moeten aangaan. Is het niet wat tegenstrijdig om te stellen dat seksisme prominent op de agenda zal komen te staan, maar ondertussen als universiteit niet tussen te komen in zo'n kwesties?

Keignaert  «Een organisatie is natuurlijk geen schakelaar die je van het ene moment op het andere kunt overhalen, die mindset en de bewustwording zullen geleidelijk veranderen. Ik ben ervan overtuigd dat er een kantelmoment komt waarop bijvoorbeeld die uitspraak van ‘wij zijn geen zedenpolitie’ gaat verschuiven naar ‘inderdaad, dit hoort niet meer, wij gaan hier een signaal voor uitsturen’. Het idee dat we ingrijpen als er een gevaar bestaat van overmatig drankgebruik is nu al algemeen aanvaard, en dat zal ook zo gebeuren met seksisme.

»De laatste vijf jaar is het héél erg snel aan het evolueren, daar waar er de voorgaande 20 jaar nauwelijks iets bewoog. Men wist wel dat er een probleem was, maar eigenlijk was niemand erin geïnteresseerd om er ook maar iets aan te doen. Dat is vandaag niet meer het geval.»

HUMO Wat kan de universiteit doen om het seksisme in studentenverenigingen enigszins onder controle te houden?

Van Minsel  «In Leuven zijn de faculteitskringen, die door ons vertegenwoordigd worden, onderworpen aan een aantal charters die wij samen met de KU Leuven hebben opgericht. Die charters, zoals het Fakbarcharter en het doopcharter, zijn ook onderhevig aan de regelgeving rond man-vrouw gelijkheid. Ik vind het heel goed dat we zo’n kader hebben. Als er zich een incident voordoet, wat helaas nog steeds gebeurt, dan spreken we de studenten daar actief op aan en gaan we ook in dialoog om tot een oplossing te komen. We merken ook wel dat de verenigingen daar heel veel schrik voor hebben, dat ze die zaken nog niet op die manier hadden bekeken. Die fout met de ‘Boiten met de Poulékes TD’ is daar een goed voorbeeld van. Vanuit LOKO hebben we daar onmiddellijk onze bezorgdheid over geuit bij de betreffende studentenverenigingen. Ze waren zelf geschrokken en hebben hun fout ingezien. Kleine kanttekening: over de studentenverenigingen die niet verbonden zijn aan een faculteit, hebben we wel geen controle. »

Keignaert «Het overtreden van het doopcharter kan gevolgen krijgen binnen de universiteit. Zo is bijvoorbeeld vorig academiejaar nog een officiële studentenvereniging, die verbonden was aan de faculteit, haar erkenning kwijtgeraakt. Dus dat kan voor een studentenvereniging verstrekkende gevolgen hebben, en sommige beseffen dat misschien nog niet voldoende. »

''Ik verbaas me erover dat de term 'por' de dag van vandaag nog gebruikt wordt, en hoe ongevoelig men op dat vlak nog steeds is''

Vertrouwenspersoon

Van Minsel »Een andere maatregel om seksisme tegen te gaan is dat we bij elke doop een vertrouwenspersoon hebben aangesteld. Dat is iemand die niet deelneemt aan het hele ritueel en bij wie je voor alles terecht kunt, zoals bijvoorbeeld in het geval dat er situaties zijn waar je je niet comfortabel bij voelt. De KU Leuven ondersteunt dat mee, en de UCL en LUCA Lemmens evengoed. Er is op de KU Leuven sowieso ook een universitair vertrouwenspersoonnetwerk, wat twee jaar geleden werd opgericht mede op vraag van de studenten. We zetten al twee jaar lang campagnes op om dat netwerk bekender te maken, en dat lukt.

» Daarnaast hebben we ook universiteitsbreed meldpunt over alle soort klachten van grensoverschrijdend gedrag. Dat gaat van beledigen tot fysieke integriteit en dergelijke. Binnenkort gaan we ook van start met gatekeeper trainingen. Dat zijn opleidingen voor medestudenten om signalen van psychosociaal welbevinden te herkennen. Dat kan kaderen in projecten om uiteindelijk aan suïcidepreventie te gaan doen, maar even goed bij vormen van grensoverschrijdend gedrag. Er zijn dus wel wat sterke initiatieven om het studentenleven voor iedereen aangenaam te houden, die ook samen met de studentenverenigingen worden opgezet.»

HUMO Tot slot: wat met woord 'por' (het vrouwelijke equivalent van 'schacht', nvdr.)? Het zou een West-Vlaams scheldwoord voor 'hoer' zijn.

Van Minsel  «Welk woord? Heb ik nog nooit van gehoord. Wij noemen die oprecht ‘schachten’ en ‘schachtinnen’, maar doorgaans gewoon ‘schachten’. Het kan zijn dat dat in het milieu van de ongebonden studentenverenigingen, waar ze wat een ander taalgebruik hebben, nog gebruikt wordt, maar het zou me verbazen dat ze zo’n scheldwoord gaan gebruiken.»

Keignaert  «Toen ik meer dan dertig jaar geleden student was, kwam ik thuis en vertelde ik over het studentenleven waarbij ik het woord 'por' gebruikte. Mijn vader, een West-Vlaming, keek toen op en zei afgemeten: 'je weet toch dat dat een zeer onbeleefd woord is'. Ik was me daar niet van bewust en hij heeft me dat dan uitgelegd. Ik verbaas me erover dat die term de dag van vandaag nog gebruikt wordt, en hoe ongevoelig men op dat vlak nog steeds is. Dat is een van de indicatoren dat er in het studentenleven toch nog altijd een bepaalde ongevoeligheid tegenover alles wat vrouwelijk is bestaat.»

HUMO Het woord staat wel zes keer letterlijk in het Antwerpse doopcharter.

Keignaert «(verrast) Dat is dan misschien toch wel iets dat bij het volgende doop- en feestcharter moet aangepakt worden. Dat toont aan dat het is geëvolueerd van een West-Vlaamse term naar een Vlaamse term waarvan veel mensen waarschijnlijk de originele betekenis niet kennen. »

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: