Rechtbank geeft Iljo Keisse opnieuw gelijk

, door (ssl)

4
keisse

Iljo Keisse kreeg eerder door het Hof van Beroep een dwangsom toegewezen van 100.000 euro, die het UCI hem moest betalen. Het UCI was daartegen in beroep gegaan, maar werd vandaag de organisatie in het ongelijk gesteld. Het UCI moet het bedrag dus alsnog betalen aan Keisse. De wielrenner wordt hiermee opnieuw in zijn gelijk gesteld, en is volgens de rechtbank ten onrechte uit de competitie 2010-2011 gehouden.

'Als wij gelijk krijgen, hebben 144 landen een probleem'

(Verschenen in Humo3672 op 3 januari 2011)

‘Ik wil niet de Jean-Marc Bosman van het wielrennen worden. Ik wil mijn probleem opgelost zien – ik wil koersen, tout court.’ Aan het woord: baanwielrenner Iljo Keisse, wiens queeste tegen zijn doping- schorsing stilaan trekjes begint te vertonen van het fameuze Bosman-arrest.

De inzet, zegt Keisses advocaat Walter Van Steenbrugge, is zo mogelijk nog groter.
Eerst een geschiedenisles: Jean-Marc Bosman was een matig getalenteerde voetballer die in de zo- mer van 1990 wou overstappen van Club Luik, toen nog een eersteklasser, naar de Franse tweedeklasser USL Duinkerke.

Hoewel hij einde contract was bij Luik, wou de club toch een transfersom van 4,8 mil- joen Belgische frank cashen. Duinkerke kon dat niet betalen, en Luik wou Bosman niet laten gaan. Dus daagde de voetballer Club Luik, de Belgische voetbalband en de UEFA voor de rechter. Zijn argument: dit soort transfersommen is in strijd met het Verdrag van Rome, dat het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Unie waarborgt. Vijf jaar later, de zaak was intus- sen aanbeland bij het Europees Hof van Justitie, kwam de uitspraak: voor voetballers van wie het contract was afgelopen, kon een club geen transfersom meer vragen. Het voetbal ontplofte.

De affaire-Keisse begint op 23 november 2008: op de vierde dag van de zesdaagse van Gent levert de baanwielrenner een positieve plas af. In zijn urine zitten sporen van het stimulerende middel Cathine en het maskeringsmiddel hydrochloorthiazide (HCT).

Keisse ontkende, zei dat zijn positieve test een gevolg was van het vervuilde voedingssupplement ZMA – en bewees vervolgens zijn gelijk voor de disciplinaire commissie van de Bel- gische wielerbond.
Walter Van Steenbrugge «Dat is het mooie aan deze zaak: Iljo is écht onschuldig, en dat staat zwart op wit bewezen, op gezag van zés onafhankelijke experts. We hebben bij de verdeler (Maximize, red.) met een deurwaarder beslag laten leggen op een aantal voedingssupple- menten: verschillende bleken gecontamineerd te zijn. De cirkel kon niet ronder zijn!»

Op 2 november 2009 spreekt de wielerbond Keisse vrij van doping-gebruik en wordt zijn schorsing op- geheven. Maar het Wereldantidopingagentschap (WADA) bemoeit zich met de zaak, en gaat op 14 december 2009 bij het Internationaal Sporttribunaal (TAS) in Lausanne in beroep tegen de vrijspraak.

Van Steenbrugge «De termijn voor het beroep was vier dagen eerder al verlopen: de uitspraak in het dossier was aan mijn cliënt gecommuniceerd op 10 november, de beroepstermijn was één maand, maar de stempel op het dossier bij het TAS vermeldt dat het daar is aangekomen op 14 december. Wij hebben dat aangekaart en gezegd dat er eigenlijk geen proces mág komen. Dat heeft de griffier van het TAS – niet eens een rechter – een zekere mijnheer Sternheimer ontkend: volgens hem was het beroep binnen de termijn verzonden, ter- wijl wij in het reglement van de UCI lezen dat het beroep ‘déposé’ – ingediend, dus mét stempel – moet worden binnen de termijn.

»Sterker nog, het dossier-Keisse bestaat niet bij het TAS: ze heb- ben daar niks, behalve vijf of zes bladzijden briefwisseling. We hebben dezelfde mijnheer Sternheimer gevraagd dat het TAS de stukken die de onschuld van Iljo aantoon- den zou opvragen bij de disciplinaire commissie van de Belgische wielerbond en zou laten vertalen. Sternheimer antwoordde: ‘Vertaal ze zelf.’ We hebben dat laten bere- kenen: dat zou 67.000 euro kosten! Dat is nooit gezien: een verdachte die zijn eigen dossier moet laten vertalen wanneer hij voor het Euro- pees Hof in Straatsburg verschijnt! En wat zei één van de drie arbiters op de zitting van 1 juni – een zekere Martens uit München, omschreven als een krak op het gebied van sportrecht bovendien: ‘Maar mijnheer, u had die voedingssupplemen- ten maar niet moeten gebruiken!’ Toen hebben we gezegd, letterlijk: ‘Pour nous, ça suffit. Au revoir!’ Ik heb me nooit slechter gevoeld dan die dag. Pure tijdverspilling.»

Lollekestribunaal

Tijdverspilling, maar de beslissing die het TAS ruim een maand la- ter neemt, is niet mis te verstaan: Keisse is schuldig en krijgt twee jaar schorsing. Per direct wordt de renner, inmiddels in dienst bij QuickStep, uit de Ronde van Oos- tenrijk gehaald. Twee dagen later, op 8 juli 2010, komt de zaak-Keisse alweer voor, dit keer voor de kort-gedingrechter in Brussel.

Die verklaart zich onbevoegd, waarop de zaak voor het Hof van Beroep in Brussel komt, op 10 november. De inzet is dan al lang niet meer die van een renner en zijn dopingzaak – tenzij dan misschien in het hoofd van Iljo Keisse, want zijn deelname aan ‘zijn’ zesdaagse van Gent
hangt ervan af. Keisse krijgt voorlopig gelijk – voorlopig: de rechtszaak moet nog verder worden gevoerd. ‘Maar,’ zegt Van Steenbrugge, ‘dat kan nog lang duren, misschien wel tien jaar.’

Maar dit is méér dan een persoonlijke zaak. Keisse en zijn advocaten stevenen af op een juridische clash over de rechtsgeldigheid van het TAS in Lausanne.

Van Steenbrugge «Als die uitspraak er komt, zal dat het Keisse-arrest worden – zoals we nu al het Bosman-arrest kennen. Dat heeft de UCI ook gepleit: ‘Als u ingaat op de vraag van Iljo Keisse, komt de situatie van 144 landen in het gedrang – alle landen die zijn aangesloten bij het Internati- onaal Olympisch Comité.’ Daarom wordt Keisse nu gestraft: zijn zaak is waarschijnlijk zelfs groter dan het arrest-Bosman. Bosman ging over het Europese transfersysteem, Keisse gaat over sportrechtspraak in de héle wereld.

»Het hele systeem is oneerlijk: een renner moet een licentie krijgen vooraleer hij wedstrijden mag rijden. Door die overeenkomst te ondertekenen, verklaart hij zich onder meer akkoord met dat lollekes-tribunaal in Lausanne als er iets voorvalt. Heb je al ooit een renner geweten die bij de ondertekening van de aanvraag voor zijn licentie alle gerechtsprocedures van het TAS gaat uitspitten, en gaat uit- zoeken of die procedures wel de toets doorstaan van Artikel 6 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, en de rechtspraak in de zaak-Mantovanelli-versus- Frankrijk? De licentie tussen de renner en de UCI is een leonisch contract: de renner heeft geen an- dere keuze dan het te ondertekenen. Dat systeem, vanaf de licentie tot de hele procedure in geval van een probleem – in de meeste gevallen dus dopingzaken – vechten wij aan.»

De zaak Iljo Keisse: Komedie

Voor de duidelijkheid: het arrest-Keisse zal níét het einde betekenen van de dopingreglementering, hoewel mensen binnen de UCI daarvoor vrezen. Dopinggebruikers die betrapt worden, zullen nog altijd bestraft worden. Artikel 6 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens – het recht op een eer- lijk proces – heeft immers niets te maken met de schorsing van twee seizoenen na een dopingplas.

Van Steenbrugge «Men kan een tuchtstraf opleggen, natuurlijk: een arbeider die steelt, kan een verbod krijgen om op die plaats nog te werken. Maar dat kan alleen maar als je gedrag aan de dag hebt gelegd dat sanctioneerbaar is. Een sporter die valsspeelt, stelt sanctioneer- baar gedrag, en dus is het maar normaal dat hij een straf krijgt. En ik vind het ook normaal dat er een overkoepelend orgaan zoals het WADA bestaat, dat de antidoping- regels internationaal doet naleven.

»Maar de wijze van procederen doet de haren te berge rijzen. Het WADA kan beroep aantekenen, ook al is het geen procespartij – daar schort al iets mee. Het WADA tekent systematisch beroep aan als een disciplinaire commissie vrijspreekt, of niet zwaar genoeg be- straft, zelfs als het WADA niet weet hoe de zaak precies in mekaar zit. Dat is verkeerd.»

In afwachting van de volgende slag begint het gedrag van de UCI meer en meer te lijken op dat van de voetbalbond en de UEFA des- tijds in de zaak-Bosman: dreigementen en uitputtingsprocedures. Keisse mag eerst niet starten in de pistemeeting van Manchester en daarna ook niet in de zesdaagse van Rotterdam – tot hij een paar uur voor de start gelijk krijgt van een kortgedingrechter in Amster-dam. De uitspraak van de Brusselse rechter in kortgeding, vindt de UCI, geeft Keisse alleen de toestemming om in België te koersen.

Van Steenbrugge «De andere partij speculeert erop dat wij van onze fiets zullen stappen. UCI-voorzitter Pat McQuaid heeft dat min of meer al gezegd: ‘Als Keisse het niet meer kan betalen, moet hij er maar mee stoppen.’ Bij de UCI en het IOC zitten ze toch op bergen geld. Het is een ongelijke strijd, maar wij ge- ven niet op.»

De UCI dreigt ook met sancties tegen organisatoren die Keisse toch laten starten.

Van Steenbrugge «En die organisatoren gaan allemaal op hun knieën als Pat McQuaid belt met de boodschap: ‘Als jullie Keisse laten starten, mogen jullie het vergeten om nog Europese en wereldkam- pioenschappen te organiseren.’»

En Keisse zelf? De wanhoop stond in zijn ogen, die dinsdagnacht in Rotterdam. Hij was er tweede geworden in de zesdaagse, maar wat zei de officiële uitslag die UCI-commissaris Dirk Van Mulder hem een paar tellen na de podiumceremonie onder de neus duwde?

1. Stam-van Bon, 2. Bartko-Ligthard, 3. Mørkøv-Mad- sen.

Van Mulder, zelf bijzonder verveeld met de zaak: ‘Tja, wij zullen die komedie dan maar meespelen, zeker?’

Iljo Keisse «Ik wil helemaal niet de Jean-Marc Bosman van het wielrennen worden. Ik wil mijn probleem opgelost zien, en gewoon koersen. Maar met elke belediging van Mc-Quaid raak ik meer gemotiveerd om door te gaan met de zaak. Ik héb geen doping gebruikt, dus moet ik er ook niet voor worden gestraft. Ik zou kunnen zeggen: ‘Ik leg me erbij neer en in augustus loopt mijn schorsing af.’ Maar dat kán toch niet: ik ben onschuldig! Dus kan ik niet anders dan doorzetten.»

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: