Kate Atkinson - Geschift

, door ()

Deel
Dat ons uit het land van loch en kilt sinds een aantal jaren een paar ijzersterke romans toegekatapulteerd werd, mag niet enkel op de rekening van mannelijke nieuwerwetsers als Irvine Welsh of Alan Warner geschreven worden. Lassies als A.L. Kennedy en Kate Atkinson zorgen al een paar boeken lang voor enig fijnzinnig oestrisch tegenwicht. 'Geschift' (Atlas), de derde roman van Whitbread Award-winnaar Atkinson (ze kreeg de onderscheiding in 1995 voor haar debuut 'Achter de schermen') zet die trend vrolijk verder.

'Geschift' trapt af met een fragment uit de been there done that-misdaadroman 'Het noodlot slaat toe' van vertelster Effie Andrews, studente literatuur aan de universiteit van Dundee. Samen met haar moeder Nora betrekt ze het huis van haar voorouders op een godvergeten eiland. Wat begint als een episch familieverhaal ontaardt gaandeweg in een web van 'moord en bruut geweld (…), intriges en ondergeschikte intriges, een gekke vrouw op zolder, ontvreemde diamanten, verloren geboorterechten, heldhaftige honden, een vleugje seks en een spoortje filosofie.' Atkinson kiest daarbij niet voor het gore realisme van haar mannelijke landgenoten, maar drijft haar vertellingen met strakke hand richting tongue in cheek. Zo lijdt Effie aan een milde vorm van achtervolgingswaan, houdt ze alles en iedereen op afstand met het excuus dat ze nog een essay moet schrijven over de negentiende-eeuwse schrijfster George Eliot en hokt ze samen met de halve zool Bob: 'Hij was behept met de gebruikelijke obsessies en misvattingen van jongens van zijn leeftijd - de Klingons waren voor Bob bijvoorbeeld even reëel als de Fransen of de Duitsers, beslist veel reëler dan zeg maar de Luxemburgers.'

Atkinson sampelt voor haar lappendeken aan vertellingen niet alleen uit televisiereeksen als 'Star Trek', ook films ('Jagged Edge'), postmoderne filosofen en literatuurwetenschappers worden samen met een overdosis stijl- en registerwisselingen - van gotisch tot suikerzoet - door elkaargeklutst tot een literaire saus die de titel van het boek alle eer aandoet. Ze houdt de aandacht van de lezer bovendien moeiteloos vast door de would be-schikgodin Nora voortdurend commentaar te laten leveren op de vertelling van haar dochter. Dat Effie's studentikoze beslommeringen wat bondiger hadden gemogen, mag de pret niet drukken: dankzij Atkinsons eigen ervaringen aan de universiteit van Dundee mag er uitvoerig gegniffeld worden om het onder professoren gangbare register: 'door spraak te registreren, blabla, opdracht heeft voornamelijk tot doel, blabla, en aanvaardt zelfs het fatale risico, blablabla'.

Als aan het slot van 'Geschift' bovendien blijkt dat de schijnbaar gratuite uitweidingen over familieleden, studiegenoten en geheimzinnige ex-politieagenten de noodzakelijke onderdelen van een waterdichte detective vormen, mogen we gerust stellen dat Atkinson met haar laatste worp een euh, Schot in de roos heeft geleverd.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: