null Beeld Netflix
Beeld Netflix

televisie★★★½☆

Net wanneer je denkt dat ‘1899’ de uitweg uit het labyrint heeft gevonden, volgt er een bij de haren getrokken ontknoping

De manier waarop Elon Musk op een paar weken tijd Twitter naar de rand van de ondergang heeft gebracht, spant nog altijd de kroon, maar de nieuwe Netflix-reeks ‘1899’ behoort toch ook tot het meest verwarrende en bevreemdende dat ik de laatste tijd heb gezien. En net zoals bij de behandeling van de sociale netwerksite door de miljardair wordt het richting het einde ook een beetje frustrerend.

Stefaan Werbrouck

Deze recensie bevat spoilers over de eerste aflevering van ‘1899’

Wie een serie zoekt die je kunt bekijken met het verstand op nul terwijl je ondertussen het huishouden doet, kan beter nog een paar weken wachten tot het derde seizoen van ‘Emily in Paris’ verschijnt, want ‘1899’ - een mix tussen kostuumdrama, horror en sciencefiction - is televisie waar je je aandacht bij moet houden. Dat viel te verwachten, want de reeks komt uit de koker van Baran bo Odar en Jantje Friese, de twee Duitsers die met ‘Dark’ een van de ingewikkeldste series uit de Netflix-catalogus hebben gemaakt. Hun thriller rond tijdreizen, samenzweringstheorieën en parallelle werelden werd in drie seizoenen zo complex dat je hersenen er pijn van begonnen te doen maar groeide wel uit tot een hit; ‘Dark’ was een van de eerste niet-Engelstalige series van de streamingdienst die wereldwijd scoorden.

Terwijl Bo Odar en Friese voor hun Netflix-debuut dicht bij huis bleven, in een klein Duits dorpje in de schaduw van een kerncentrale, kiezen ze voor de opvolger het ruime sop. ‘1899’ speelt zich af in - geen verrassingen hier - 1899 en aan boord van een Titanic-achtige pakketboot die honderden passagiers uit verschillende sociale klassen van Europa naar de Verenigde Staten brengt. Een van die mensen is Maura Franklin en dat er iets met haar scheelt, wordt van bij de eerste scène duidelijk. We zien hoe ze in een soort psychiatrische instelling in bedwang wordt gehouden, terwijl ze eist dat iemand die ze haar vader noemt zegt wat hij met haar broer heeft gedaan. Plotseling hoor je haar ‘Word wakker’ fluisteren en een seconde later zit je samen met haar in een kajuit van de Cerberus, op weg naar New York.

Lees ook:

Lees hier al onze dwarskijkers: Er zit voorlopig één mooi moment in de YouTubereeks van Conner Rousseau, en hij speelt er geen enkele rol in ★½☆☆☆

Geen zin in het WK? Dit is er de komende weken op tv voor niet-voetbalfans

Kijkcijfers van de week: Alex Agnew zag zijn diepste angst bewaarheid worden

Was het een droom? Een herinnering? Of is Maura, ook al fluistert ze zachtjes tegen zichzelf van niet, effectief gek? Vragen genoeg en naarmate ‘1899’ zich op gang trekt komen er alleen maar bij. De vrouw heeft een enveloppe bij met een krantenartikel over een ander schip dat vier maanden eerder verdwenen is, de Prometheus, en de boodschap ‘Wat verloren is wordt gevonden’. Even later krijgt de bemanning een bericht dat de locatie van de Prometheus onthult en besluit de kapitein samen met enkele dappere zielen op verkenning te gaan. Op het schip ziet alles er min of meer normaal uit, alleen ontbreekt elk spoor van de bemanning en de passagiers: ze vinden enkel een klein jongetje dat zich schuilhoudt in een kast, die vreemd genoeg van buitenaf op slot is gedaan. Wie heeft dat jongetje opgesloten? Is het de kerel die aan boord van de Cerberus is geklauterd, met in zijn jaszak een groene kever die hij kan gebruiken om deuren te openen?

Het moge duidelijk zijn: ‘1899’ is een raadsel verpakt in een enigma omhuld door een mysterie en het soort serie waarvoor niet toevallig de Duitsers de omschrijving ‘unheimlich’ hebben uitgevonden. De sfeer aan boord van de Cerberus wordt na de vondst van de Prometheus alsmaar vreemder, met kompassen die tilt slaan, dikke mist die plotseling opsteekt en passagiers die op mysterieuze manieren om het leven komen. De meeste van die mensen die we leren kennen hebben, net als Maura, ook een traumatisch verleden of een geheim te verbergen. De kapitein wordt geplaagd door nachtmerries waarin hij zijn huis en gezin in vlammen ziet opgaan. Er is een vrouw die zich voordoet als een Japanse geisha maar met haar moeder Chinees spreekt. En er zijn twee Spaanse broers die wel heel erg bang zijn dat hun schip na de ontdekking van de Prometheus niet verder zou varen naar de VS maar terug richting Europa.

Maar is de acht afleveringen tellende reeks naast beklemmend en verwarrend ook echt‘gut’? Dat is moeilijker te zeggen. ‘1899’ ziet er in elk geval indrukwekkend uit: de makers kregen genoeg budget om een gigantische set met grote LED-schermen op te trekken en de beelden van de passagiers die op het dek naar de oceaan turen lijken erg realistisch. De acteurs, grotendeels weinig bekende namen, zijn ook overtuigend en de keuze om de personages allemaal hun moedertaal te laten spreken, is niet alleen logisch - de passagiers komen uit heel Europa - maar draagt ook bij tot de sfeer van wantrouwen op de boot. Het verhaal ontvouwt zich zeker in de eerste afleveringen wel redelijk langzaam maar er worden telkens voldoende nieuwe raadsels, tips en cliffhangers in het rond gestrooid om je over de tragere momenten heen te tillen.

Het grootste probleem situeert zich richting het einde, wanneer vanaf ruwweg aflevering zes de ‘money time’ aanbreekt. Er komen mondjesmaat wel antwoorden op de vele, vele vragen maar je merkt dat de schrijvers moeite hebben om een duidelijke uitweg te zoeken uit het labyrint dat ze hebben opgebouwd. En net wanneer je denkt dat ze er toch in zullen slagen en ‘1899’ het Duitse broertje van ‘Eternal Sunshine of the Spotless Mind’ lijkt te worden, volgt er een finale twist die alles opnieuw op zijn kop zet. Die ontknoping is dan wel verrassend en onvoorspelbaar, ze is ook erg bij de haren getrokken en zorgt er bovendien voor dat alles wat eraan voorafgaat veel minder betekenis heeft dan de makers hebben laten uitschijnen. Het enige pluspunt is dat de deur open staat voor een vervolg, zodat een mogelijke tweede reeks alle touwtjes misschien toch nog op een bevredigende manier aan elkaar kan binden. Gezien de duidelijke kwaliteiten van ‘1899’ valt dat eigenlijk alleen maar te hopen.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234