Gorillaz met de billen bloot: 'We hebben een paar keer met onze broek op onze enkels gespeeld, en één keer volledig naakt. Heel bevrijdend'

, door (ss)

12

'Als ik één motto heb, dan is het: celebrate! Het leven is heel kort en er zijn al genoeg bad vibes in de wereld, dus waarom muziek maken die zuur of negatief is?'

Toen Damon Albarn onlangs de vraag kreeg waarom de nieuwe, zesde plaat er zo snel na de vorige komt – tussen ‘Humanz’ van vorig jaar en voorganger ‘The Fall’ zat zéven jaar – zei hij dat ze snel wat materiaal nodig hadden om mee te kunnen touren. Op ‘The Now Now’ staan dan ook minder gastbijdragen dan we van Gorillaz gewend zijn – eigenlijk doen alleen jazzgitarist George Benson en rapper Snoop Dogg mee. Wat meteen tot de volgende droeve vaststelling leidt.

HUMO Sinds onze vorige ontmoeting zijn minstens drie sporadische medewerkers van Gorillaz overleden: Lou Reed, Bobby Womack en Prince.

Damon Albarn «Ik heb Prince gevraagd, maar hij wilde eerst jammen in Paisley Park. Dat zag ik zeker zitten. Maar toen kreeg ik te horen dat ik daar niet zou mogen roken of drinken. Ik ben óók een controlefreak, maar als ik een gast uitnodig, mag die wel doen waar hij zich goed bij voelt.

»Ook Mark E. Smith is al dood. Niet de makkelijkste om mee om te gaan, maar zeker een boeiende figuur. En Ike Turner! Voor hem was ik bang, maar hij bleek mak als een schaap. Hij was natuurlijk al oud toen ik hem leerde kennen, niet meer die onberekenbare, licht ontvlambare junk met wie Tina Turner moest leven. Ike was ook verward, misschien had hij het begin van alzheimer. Terwijl Bobby Womack, de superstem die voor hij met ons samenwerkte tien jaar lang op z’n sofa tv had gekeken, heel energiek bleek.»

HUMO Voor een volgend project werk je samen met producer Tony Visconti. Heb je hem uitgehoord over David Bowie?

Albarn «Nog niet. Ik weet niet waarom, want het interesseert me natuurlijk wel. Schroom, misschien? De werkmethode van sommige gasten verraste me wel. Noel Gallagher werkte heel precies, en Grace Jones was een zotte doos die om drie uur ’s nachts nog eindeloze monologen hield terwijl ze op haar hoofd stond.»

HUMO Heel wat gevestigde popsterren hebben al samengewerkt met Gorillaz: Mos Def, Mavis Staples, Mick Jones en Paul Simonon van The Clash, Little Dragon, Grace Jones, De La Soul, Noel Gallagher... Maar wie weigerde?

Jamie Hewlett (tekenaar) «We hebben ooit Keith Richards benaderd en hij weigerde kordaat, in zijn bekende stijl...»

HUMO ‘Nah, fuck off’?

Hewlett «Zoiets (lacht). John Lydon had ook geen zin. We wilden Dionne Warwick voor haar unieke stem maar ze bleek al te oud, en eenmaal in de studio leek ze ook geschokt door de donkere kantjes van Gorillaz. Ze vond ons niet braaf genoeg. Tom Waits had het te druk, of beweerde dat hij het te druk had. Morrissey zag het eerst wel zitten en dan weer niet en dan weer wel en dan weer niet...»

HUMO Hebben jullie Sade gevraagd? De meeste virtuele initiatieven doen kil aan, maar Gorillaz is soulvol, en daar zou haar warme stem perfect bij passen.

Hewlett «We hebben haar voor ‘Humanz’ gevraagd, maar ze wilde niet. Ze beschermt haar merk heel erg.»

HUMO Jouw voordeel is dat je cartoons kan maken van supersterren die weigeren. Dan doen ze alsnog mee, willen of niet.

Hewlett «We hadden voor alle zekerheid een cartoon klaar voor Lou Reed, een tekening waarop hij met chopsticks elektrische kabels eet als waren het noedels of spaghetti. Maar hij wilde tot onze verrassing en vreugde wel meedoen.»

Albarn «Ik had hem eerder al een paar songs gestuurd, maar daar zag hij niets in. Ik wilde het al opgeven toen hij onverwacht toch toezegde om een bijdrage te leveren. Hij was heel slechtgeluimd toen ik ’m de eerste keer zag, in Manhattan. Hij moest nog naar een andere afspraak aan het andere eind van de stad en zei: ‘Wacht hier, ik schrijf m’n tekst in de auto en ik zing ’m straks in.’

»De opnamestudio was op de 80ste verdieping van een wolkenkrabber, en het stormde die avond. Ik zweer het je: terwijl Lou zong, voelde ik de vloer bewegen. Lou onderbrak een opname om even naar z’n huishoudster te bellen. Hij wilde zeker zijn dat zijn honden niet te bang waren voor de storm. Wat me is bijgebleven, is dat hij zijn tekst gewoon rustig insprak, zonder zich te storen aan de klassieke structuur van een song. Hij negeerde wat ik dacht dat strofe en refrein zouden worden, en las gewoon zijn tekst.»

HUMO Damon, terwijl ik ter voorbereiding van dit interview nog eens jouw carrière overliep, besefte ik dat alles wat jij ooit hebt gedaan een viering was. Al je projecten zijn positief, spiritueel, warm, gezellig, levenslustig. Dat is in de popmuziek geenszins vanzelfsprekend.

Albarn «Als ik één motto heb, dan is het: celebrate! Het leven is heel kort en er zijn al genoeg bad vibes in de wereld, dus waarom muziek maken die zuur of negatief is? In sommige fases van mijn muzikale zoektocht leek ik een soloartiest, maar ik werk veel liever samen met anderen, dan is er altijd de optie om een feestje te bouwen. Die hang naar euforie is ook een vorm van zelfmedicatie, want van nature ben ik een tobber en een melancholicus.»

HUMO De vorige Gorillaz–tournee was prachtig, heel groovy en warm. Al die muzikanten leken een reizend circus van verwante geesten.

Albarn «Is dat niet wat een muziekgroep op tournee altijd zou moeten zijn? Wij trokken de hele dag met elkaar op en speelden voortdurend muziek.»

HUMO Een rock-’n-rollcliché wil dat een artiest te veel tourt als zijn nieuwe songs over touren gaan. Ik citeer een paar songtitels van ‘The Now Now’: ‘Kansas’, ‘Idaho’, ‘Lake Zurich’, ‘Hollywood’... Gelukkig ontbreekt Cleveland, anders kon je bij Spinal Tap gaan spelen.

Albarn «Ik ben een onrustig type, ik kan niet stilzitten. Vandaar al die nevenprojecten – een rustiger mens zou het bij Blur gehouden hebben. Ik werk altijd wel aan íéts, dus ook op tournee. Overal waar ik kwam, zocht ik het hoogstgelegen plekje op. Meestal was dat een heuvel, een watertoren of het dakterras van het hotel. En dan liet ik, vaak ’s nachts, de omgeving en het panorama op me inwerken.»

HUMO Zurich is blijkbaar de enige plek in Europa die je inspireerde.

Albarn «Ik was daar in de late herfst. Het was er heel... sfeervol. Ik kwam in Zwitserland aan op de dag dat cannabis er gelegaliseerd zou worden.»

HUMO Dat wist ik niet eens. Zwitserland is Amsterdam geworden!?

Albarn «Maar dan heel erg op z’n Zwitsers (lacht). Want de Zwitsers laten enkel marihuana toe met een héél lage concentratie werkzame stof – bij wijze van spreken één procent van de potentie van de weed die je in Amsterdam zou kopen. Je kan een hele emmer van het spul roken, en nog raak je niet stoned (lacht). Ik ben dus meteen een grote zak weed gaan kopen en heb die rustig opgerookt op het dakterras van mijn hotel, vanwaar ik uitkeek op het meer. De sfeer die avond was niet van deze aarde. En ook al was ik in Zurich, toch moest ik denken aan de architect die Marylebone Station ontwierp en over wie ik had gelezen dat hij al in 1860 het plan koesterde om onder het kanaal een tunnel tussen Engeland en België te bouwen. Op één of andere manier hebben mijn overpeinzingen daarover en over de brexit hun weg gevonden naar de nogal cryptische tekst van ‘Lake Zurich’.»

HUMO Waarom is de laatste zin ‘Everything that follows I’m not responsible for’. Het klinkt als iets wat Robert Oppenheimer, de uitvinder van de atoombom, gezegd zou kunnen hebben: hier is mijn uitvinding, maar als je ze ten kwade gebruikt, ben ik niet verantwoordelijk.

Albarn «Als je high wordt, is er altijd een moment waarop je uit jezelf treedt, waarop je letterlijk niet langer verantwoordelijk bent voor je daden, want de drug neemt het over. Maar natuurlijk ben je wél verantwoordelijk, want jij hebt die drug genomen. En algemener geldt voor ál onze daden dat ze een domino-effect hebben. Het volstaat om een café binnen te stappen en daar in een gevecht te belanden of er iemand te ontmoeten die je leven zal veranderen, en wie weet komen er kinderen van die op hun beurt de levens van anderen zullen beïnvloeden, enzovoort. De avond voor de brexit zat ik te eten met een intieme vriend van David Cameron. Ik heb toen de sms gelezen die Cameron aan die man stuurde, waarin de eerste minister zei dat ze het referendum ‘makkelijk’ zouden winnen, ‘met minstens 10 procent voorsprong’. Stel je zijn verbazing voor, de volgende dag. Dat baart me het meeste zorgen: deze wereld is meer dan ooit onvoorspelbaar.»

HUMO Ik ken geen andere muzikant die privé meer reist dan jij. Wat waren de voorbije paar jaar je meest memorabele trips?

Albarn «Noord-Korea. En Congo, jullie voormalige kolonie. You Belgians did a good job there, fucking everybody up. Fuckin’ hell! Good old Leopold (lacht). De natuur is er fabelachtig, maar het sociale weefsel is verrot, de economie stinkt en de politiek is corrupt tot op het bot. Ik ben ook naar Damascus gereisd en heb daar rondgetoerd op een brommer die een lokale prins me had geleend. Ach, man, de planeet biedt ons zoveel smaken, ik wil ze allemaal proeven.»

'Natuurlijk is ­Gorillaz ook een manier om de hoogdravendheid van ijdele popsterren te doorprikken' Jamie Hewlett (rechts)

Partijtje tafeltennis

HUMO Op het eerste concert dat ik van Gorillaz zag, speelden jullie achter een scherm. Dat heeft het voordeel dat je kan doen wat je wil, niemand ziet het.

Albarn «Daar hebben we ook ten volle van geprofiteerd. We hebben een paar keer met onze broek op onze enkels gespeeld, en één keer volledig naakt. Heel bevrijdend, en hoogst amusant in de wetenschap dat een paar duizend mensen drie meter verderop zich daar niet bewust van zijn.

»De eerste keer dat ik naakt optrad, hadden we Blur net opgericht en speelden we in Brixton Academy het voorprogramma van The Cramps... Of nee, het was later, op de Rollercoaster-tournee met My Bloody Valentine, Dinosaur Jr. en The Jesus and Mary Chain. Toen ik mijn broek afstak, leek niemand geschokt, blij verrast of zelfs maar matig geïnteresseerd (lacht). Ik probeerde dus snel mijn broek weer aan te trekken maar dat mislukte en ik viel voorover. Het énige wat Jay Mascis op die hele tournee tegen mij heeft gezegd was de avond daarop: ‘Are ya gonna whip it out again tonight?’ (lacht) Dat was net voor de explosie van selfies en sociale media. Nu kan een artiest zich zoiets niet meer permitteren.»

HUMO Er is een lange lijst van dingen die mensen niet meer doen omdat het risico bestaat dat er beelden van op het internet belanden.

Albarn «Absoluut! Kun je je dat nu voorstellen, ik in m’n blote kont? Iedereen zou meteen zijn telefoon in de lucht steken. Mijn dochter Missy kan zich simpelweg geen voorstelling maken van een wereld zonder gsm, gps, computer, het internet, selfies en sociale media! Ze zei gisteren nog letterlijk: ‘Hoe bedoel je, ‘Wij hadden maar één telefoon en die stond in de gang op een tafeltje’!? Hoe sprak je dan af met je vrienden?’ Waarop ik: ‘Wel, eh, we spraken af dat we op een bepaald uur op een bepaalde straathoek zouden staan, en daar moesten we dan wachten op Barry, want die kwam altijd te laat en anders kon hij niet weten waar we naartoe gingen. En als iemand niet meteen antwoordde op een verzoek of je belde hem maar hij was niet thuis, dan wachtte je een paar dagen en probeerde je nog eens.’ (lacht)»

HUMO Sinds onze vorige ontmoeting is gitaarmaker Gibson failliet verklaard. Dat lijkt me niet iets waarvan jullie bij Gorillaz wakker liggen.

Albarn «Nee, voor deze groep is de gitaar geen fallussymbool maar een ietwat ouderwets en saai relikwie uit het verleden. Ik kom uit een rockgroep, en daar moet ik rekening houden met de ego’s van mijn collega’s. Stel dat ik een song schrijf die geen baspartij behoeft, dan zou de bassist van Blur niets om handen hebben en dat zou niet in goede aarde vallen. Bij Gorillaz moet ik me van zulke gevoeligheden niets aantrekken en da’s heel bevrijdend. Maar ‘Heeft de gitaar nog een toekomst?’ is een vraag die ik de laatste tijd vaak krijg. Een Brits journalist vroeg me gisteren zelfs: ‘Heeft blanke popmuziek nog een toekomst?’ (Blaast) Wat moet je daar in godsnaam op antwoorden? En een vriend van me vroeg zich af waar de volgende ‘grote gitaargroep’ vandaan zou komen...»

HUMO Uit België, natuurlijk.

Albarn «Why not? Maar het punt is: ik denk niet in die termen. Ik ben blij dat ik een middelmatig muzikant ben en zeker een middelmatig gitarist, want dat belet me om alles te zien in functie van de gitaar. Mijn beperkingen op muzikaal vlak hebben me een breder perspectief gegeven.

»Er schiet me trouwens net een Belgische anekdote te binnen. De eigenaar van Le Pain Quotidien, die keten van bakkerijen, volgde mij een hele tijd op tournee. Ik heb nooit met zekerheid kunnen vaststellen of hij in de steden waar wij optraden ook een vestiging van Le Pain Quotidien had, maar elke keer als ik in weer een ander hotel incheckte, stond hij daar. Meestal stapte hij op me toe terwijl ik zat te ontbijten en daagde hij me uit voor een partijtje tafeltennis.»

HUMO Ik heb een popster nog nooit het fenomeen stalking zo tactvol horen omschrijven.

Albarn (lacht) «Hij is geen stalker, hij is, eh... hardnekkig. En blijkbaar erg competitief. Hij wilde vaak voor geld spelen. Als ik ’m nog eens tegen het lijf loop, bepaal ik de inzet: vijftig procent van de aandelen in Le Pain Quotidien... Waarvoor ik nu wel genoeg gratis reclame heb gemaakt (lacht).»

Duizend concerten

HUMO Technologische ontwikkelingen maken het alsmaar moeilijker om met zekerheid vast te stellen wat echt is en wat nep: in Japan speelde het hologram Hatsune Miku een concert van anderhalf uur voor 50.000 uitzinnige fans. Ook Gorillaz heeft altijd gespeeld met die dualiteit: zijn 2D & Co énkel cartoons, of zijn ze echte mensen vermomd als cartoons, treden ze écht op of zijn het hologrammen, of muzikanten achter een scherm, of...

Hewlett «Zag je ooit de toekomstprojecties uit de jaren 50 van de vorige eeuw? Dan zag je een moeder die via haar horloge sprak met haar zus die in een andere stad woont, waarna de computer het ontbijt maakte en mama haar kinderen met de vliegende schotel naar school bracht, terwijl de robothond hen nawuifde... Dat leek lang vergezochte sciencefiction, maar sinds enige tijd heb ik het gevoel dat we dat hypertechnologische tijdperk echt zijn binnengetreden. De grens tussen realiteit en fantasie wordt alsmaar dunner.

»Wat mij altijd al aan cartoons beviel, is dat ze je fantasie niet aan banden leggen. Een regisseur die een scène wil filmen met duizend figuranten en twaalf ontploffende flatgebouwen kan te horen krijgen: ‘Sorry, te duur.’ Terwijl ik ze maar hoef te tekenen. Kostprijs: een blad papier, een paar stiften, een computer en mijn tijd. Wat me ook altijd beviel, is dat stripfiguren veel minder verantwoordelijkheid hebben dan mensen. In een cartoon kan ik Murdoc of Noodle de meest uitzinnige en provocerende uitspraken laten doen zonder dat iemand hen voor de rechtbank kan dagen. Natuurlijk zijn er grenzen, maar een stripfiguur komt met meer weg dan een mens.»

HUMO Eindelijk een verklaring voor het succes van Donald Trump.

Hewlett «Ha! Die man is de parodie voorbij. Een mens die zich gedraagt als een stripfiguur is een smet op het blazoen van échte stripfiguren (lacht). Maar laten we één belangrijk verschil niet vergeten: als Murdoc de derde wereldoorlog start, kan ik de gevolgen daarvan op elk moment simpelweg uitgommen. Die luxe hebben we met Trump niet.»

HUMO Ik sprak ooit met een buikspreker die het heerlijk vond dat zijn pop mensen kon beledigen, waarna de buikspreker veinsde dat hij geschokt was.

Hewlett «Een stripfiguur geniet totale vrijheid – that’s the whole point. En natuurlijk is Gorillaz ook een manier om de hoogdravendheid van ijdele popsterren te doorprikken. In een programma op de Britse radio heb ik Murdoc ooit heel lelijke dingen laten zeggen over de zanger van Razorlight. En toen daarna een nummer van Razorlight speelde, liet ik Murdoc dat de hele tijd onderbreken met een claxon. Later hoorden we dat Johnny Borrell (de zanger van Razorlight, red.) het ‘een schande’ vond. Tja.»

HUMO In Miami speelden jullie ‘Plastic Beach’. Damon, jij zei toen: ‘Toepasselijk, want wat is méér plastic dan Miami?’

Albarn «Toen dacht ik: ‘Ai, het publiek beledigen is misschien een stap te ver.’ Maar nee, het passeerde. Meer nog: ze juichten enthousiast (lacht). Nóg een bewijs dat stripfiguren zich alles kunnen veroorloven.»

HUMO Op een bepaald moment beweerde 2D dat onder het bed van Murdoc een meisje opgesloten zit in een kist. Dat vond ik creepy en ik vroeg me af in hoeverre het iets zegt over de psyche van de maker.

Hewlett «Het zegt níéts over de psyche van de maker, geloof me. Nu, ik kén Murdoc – ik heb ’m tenslotte geschapen – en ik kan je geruststellen: het ging om een vriendinnetje van de opblaasbare soort. Ze is ontploft na het opsteken van een postcoïtale sigaret (lacht). Murdoc doet graag stoer en hij heeft een groot ego, maar er was altijd al een discrepantie tussen zijn opschepperij over zijn veroveringen op romantisch vlak en de realiteit. 2D is braver: als tijdens een optreden een fan hem haar slipje toewerpt, neemt hij het mee naar huis, wast het op 60 graden en geeft het haar bij het volgende optreden netjes terug.»

HUMO In hoeverre voel je je verplicht om Gorillaz te updaten, in acht genomen dat Murdoc, Noodle, 2D en Russel dwarsliggers en provocateurs zijn die spuwen op trends?

Hewlett «Dwarsliggers zijn ze zeker. En bij elke volgende plaat probeer ik me in te beelden hoe zij de wereld op dat moment zien, níét hoe de wereld sinds de vorige plaat is geëvolueerd. Ik verveel me snel en ik experimenteer graag, en die twee aspecten van mijn persoonlijkheid heb ik overgeënt op de personages. ‘The Now Now’ is niet de actualiteit, maar hún beleving, hun blik op de wereld.»

HUMO Heeft iemand al geprobeerd om Gorillaz te kapen? Want als zij zich niet aan regels houden, waarom zouden anderen dan de regels van het copyright respecteren?

Hewlett «Gorillaz is een globaal fenomeen, er is dus veel fan art in omloop. En sommige fans tekenen zo goed dat je hun parodieën of eigen interpretaties van onze verhaallijnen amper van de echte kunt onderscheiden. Dat zorgt voor verwarring. Daar heb ik geen probleem mee, op voorwaarde dat ze er geen commercieel misbruik van maken. Ik wil niet dat zo’n tekening opduikt als logo van, of in een reclamespot voor een politieke partij of een wapenhandelaar, bijvoorbeeld.»

HUMO Marketingjongens zijn er altijd als de kippen bij om coole initiatieven die scoren bij een jong publiek te recupereren, dus ik neem aan dat grote merken Gorillaz al voor hun kar hebben willen spannen.

Hewlett «Ja, we hebben tientallen aanbiedingen geweigerd van fabrikanten van kleding, frisdranken, gadgets, electronica, snoep... In Mexico zag ik merchandise op de zwarte markt die zo goed gemaakt was dat we die makers hebben gevraagd om met ons samen te werken. Eerst dachten ze dat wij een undercoveractie van de politie waren (lacht).»

HUMO Is één van je ideeën al gestrand op het simpele feit dat de technologische ontwikkelingen achterlopen op de grenzen van jouw verbeelding?

Hewlett «Ja, vaak. Het beste voorbeeld is de liveshow: het was van bij het begin onze bedoeling dat de Gorillaz zélf zouden zingen en optreden. Maar hologrammen zijn nog steeds peperduur en ze staan nog niet helemaal op punt. Je ziet nog regelmatig trillingen en storingen. Dus het eerste échte optreden van de échte Gorillaz is nog niet voor morgen. Als je dan ook wil dat de hologrammen elk optreden iets anders doen, heb je achter het scherm poppenspelers en dansers nodig die in speciale pakken bewegingen maken. Eens de technologie helemaal op punt staat, zou je met hologrammen op één avond duizend concerten kunnen geven in duizend verschillende steden. Gorillaz zou dan de eerste alomtegenwoordige popgroep zijn. En Damon en ik kunnen gewoon thuisblijven (lacht).»

HUMO Tijdens een prijsuitreiking in New York gaven Murdoc en 2D à la Statler & Waldorf uit ‘The Muppet Show’ sarcastisch commentaar vanuit een loge. Murdoc zei op een gegeven moment ‘Don’t flatter yourself, Tony, you’re not that great.’ Wie is Tony?

Albarn «No fucking idea. De Gorillaz zeggen wel meer dingen die ik niet snap. De krankzinnigen hebben de leiding van het gekkenhuis overgenomen. Murdoc was de ergste, daarom is hij uit de groep gezet. Hij zit nu een gevangenisstraf uit (grijnst).»

HUMO Ik hoor dat hij een solocarrière voorbereidt én een proces wegens achterstallige betalingen.

Albarn «Hij mag altijd proberen, we zullen zien wie aan het langste eind trekt.»

HUMO Terwijl hij die prijsuitreiking presenteerde werd de suggestie gewekt dat Murdoc een blowjob kreeg van een gewillige fan. Virtuele seks bestaat al. Wanneer zou één van de Gorillaz seks kunnen hebben met een mens van vlees en bloed?

Hewlett «O, da’s een kwestie van tijd. Belgen die proefkonijn willen zijn, kunnen zich alvast opgeven. Er is een wachtlijst (lacht).»

Albarn «We kunnen dat op een paar dagen tijd organiseren. Maar kom achteraf niet klagen als het tegenvalt.»

‘The Now Now’ verschijnt op 29 juni bij Warner.

Gorillaz speelt op donderdag 5 juli op Rock Werchter. Info & tickets: rockwerchter.be.

--

Onmisbaar in elke broekzak en handtas deze festivalzomer: Humo's messengerbot Festivalman! Het laatste nieuws, onmisbare festivalweetjes en gepersonaliseerde tips direct in je inbox. Maak hier een praatje: humo.be/festivalman

Humo 4060/25 van 26 juni 2018

Dit artikel verscheen in:

HUMO van dinsdag 26 juni 2018

Lees alle reportages

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?