‘Marieke heeft ons gevraagd om door te gaan.’

1 jaar geledenoverlijden Marieke Vervoort

1 jaar geleden overleed Marieke Vervoort: ‘Ze had pijn en toch kon ze tot het uiterste gaan’

‘Marieke heeft ons gevraagd om door te gaan.’Beeld Marco Mertens Humo 2019

Rolstoelatlete Marieke Vervoort (40) leed aan een ongeneeslijke spierziekte waardoor ze steeds minder kon en steeds meer pijn had. Ze vroeg euthanasie en kreeg die op 22 oktober 2019, toen de pijn echt ondraaglijk was geworden. Haar ouders, Jos en Odette Vervoort, krabbelen voorzichtig overeind. ‘We moeten wel: Marieke heeft ons gevraagd om door te gaan.’

'We zijn naar waar­zeggers geweest, we hebben aardstralen, acupunctuur en homeo­pathie geprobeerd. Op een gegeven moment zei Marieke zelf: 'Stop nu maar.‘’

(Verschenen in Humo op 30 december 2019)

HUMO Lukt het een beetje?

JOS VERVOORT «We weten ons te redden. Vorige week zijn we voor het eerst sinds lang weer buitengekomen. We zijn een hapje gaan eten. Dat is een goed teken, denk ik. We mogen onszelf niet toestaan eronderdoor te gaan.»

ODETTE VERVOORT «Maar een kleine aanleiding is al genoeg om in huilen uit te barsten.»

JOS «Zoals toen we in de supermarkt bij de mosselen stonden. Marieke is op een dinsdag gestorven. (Krijgt het moeilijk) Odette, vertel jij het maar.»

ODETTE «De zondag ervoor hadden we afgesproken om nog eens samen te eten, rustig onder elkaar. Ze had me gevraagd om mosselen te maken, die at ze zo graag. Maar op zaterdagavond werd ze onwel en moest ze naar het ziekenhuis. Het etentje is niet kunnen doorgaan.»

JOS «Soms ben ik bang dat de terugslag nog moet komen. We hebben nog niet echt de tijd gehad om te rouwen. We hebben het druk gehad met de begrafenis, en een week later zijn we begonnen het huis van Marieke leeg te halen. Daar zijn we nog steeds mee bezig, want ze had er een handje van weg om dingen te verzamelen (glimlacht). We hopen dat we dat snel achter de rug hebben, maar dan zullen we wel meer tijd hebben. En dan zal het verdriet pas echt beginnen te schrijnen.»

HUMO Hebben jullie veel reacties gekregen op haar overlijden?

ODETTE «Enorm veel. Het rouwregister staat helemaal vol, en we hebben meer dan zevenhonderd kaartjes en brieven ontvangen, en ontelbaar veel e-mails. Er komen er nog elke dag binnen. We hebben onze postbode al bedankt, want soms staat er niet meer dan ‘Aan de ouders van Marieke Vervoort in Diest’ op de enveloppe, en ook die komt terecht.»

JOS «Na de Paralympische Zomerspelen in Rio in 2016, waar Marieke een zilveren en bronzen medaille heeft gewonnen, hingen er grote banners met haar foto in heel Diest. ‘Zo fier op ons Wielemie’ stond daarop. Nu hingen die opnieuw uit, met een zwarte rouwrand errond. Dat was confronterend, maar mooi.»

ODETTE «Veertien dagen geleden is ze benoemd tot ereburger van de stad. Iedereen heeft geapplaudisseerd.

»Er is ook een handgeschreven boodschap van prinses Astrid gekomen. Wist je dat zij haar ooit heeft gebeld? ‘Hallo, Marieke, het is hier met Astrid, om te vragen hoe het met u gaat.’ Ze heeft ook koning Filip ontmoet tijdens een huldiging van atleten. Wij waren daar niet bij, maar ze moet toen gezegd hebben: ‘Doe de groeten aan Mathilde!’ (lacht) Naar het schijnt is zijn entourage nogal geschrokken, maar ons Marieke mocht alles zeggen.»

'Vijf minuten nadat ze was ingeslapen, hoorden we een knal in de keuken en bracht iemand ons een glas. Opdracht van Marieke'Beeld Marco Mertens Humo 2019

HUMO Ik heb haar niet persoonlijk gekend, maar ze leek een geweldig gevoel voor humor te hebben.

JOS (knikt) «Gisteren waren we aan het werk in haar huis en haar verpleegster reed net voorbij. Ze stopte en zei: ‘Het was toch een pateeke!’ Dat vat het goed samen, denk ik (glimlacht).

»Haar laatste tv-optreden was in ‘Vandaag’, de talkshow van Danira Boukhriss Terkessidis (op 12 september 2019, red.). Ze zat er samen met Tom Waes. Ze voelde zich toen al heel slecht. Haar tanden vielen uit door het overgeven en de medicatie. En wat zei zij? ‘De Waes hier heeft mijn tanden eruit geklopt!’ (lacht)»

ODETTE «Ik zou het normaal vinden dat je verzuurt als je zoveel pijn hebt. Maar zij is nooit bitter geworden. Heel soms reageerde ze zich weleens af op ons, maar dat nam ik haar niet kwalijk. Over het algemeen was ze goedgezind. Altijd grappen en grollen.»

HUMO Had ze dat gevoel voor humor van kinds af?

ODETTE (knikt) «Ja, maar ik zou haar vooral als heel sociaal omschrijven.»

JOS «Na school was ze nooit op tijd thuis. Ze ging een klapke doen bij mensen die in de tuin aan het werken waren. Iedereen kende haar.»

ODETTE «Op vakantie gebeurde het geregeld dat mensen zeiden: ‘Ah, Marieke!’ Waarop wij: ‘Hoe ken jij die?’ En zij: ‘Ik heb er gisteren mee gepraat.’»

JOS «Zij was de enige van de klas die naar alle verjaardagsfeestjes mocht. Kinderen mochten bijvoorbeeld vijf of tien vriendjes uitnodigen, en zij was er altijd bij.»

HUMO Was ze een wildebras? In ‘Het huis’ zei ze tegen Eric Goens dat ze altijd al ‘gekke dingen’ had gedaan.

ODETTE «Ze was een braaf kind, maar wel hevig. Zeker geen poppenmeisje.»

JOS «Op de afscheidsviering heb ik dat ook verteld: ze kreeg weleens poppen, maar na een paar dagen hadden ze gegarandeerd een jongenskopje.»

ODETTE «Ze speelde liever met jongens dan met meisjes, en ze vroeg ook altijd jongensspeelgoed: een auto met afstandsbediening, of een BMX.»

JOS «Dan ging ze met de jongens in het bos racen. Sport is altijd belangrijk geweest in haar leven. Ze is al jong beginnen te zwemmen en na een halfjaar mocht ze aan wedstrijden deelnemen.

»Ze heeft lang gezegd dat ze schrijnwerker wilde worden. In het zesde leerjaar zijn we zelfs gaan kijken naar een school waar ze de opleiding tot schrijnwerker aanboden. Maar stilaan focuste ze zich meer en meer op sport. Daar wilde ze dolgraag in doorgaan. Er was toen geen enkel signaal dat haar gezondheid het niet zou toelaten.»


Erger kan niet meer

HUMO Wanneer zijn de klachten begonnen?

ODETTE «Rond haar 14de. Ze kreeg ontstekingen aan haar achillespezen, vooral na inspanningen.»

HUMO Klopt het dat de artsen eerst zeiden dat ze het zich inbeeldde?

ODETTE «Ja.»

JOS «Hoe gaat dat? Ze vinden niets, dus denken ze: het zou in haar hoofd kunnen zitten. Eén arts heeft dat in haar dossier geschreven, en toen de volgende dokter het raadpleegde, dacht die meteen ook in die richting. En we zijn bij véél dokters geweest.»

ODETTE «Je houdt niet voor mogelijk wat er soms in die dossiers staat. Een voorbeeld: Marieke wilde heel graag lichamelijke opvoeding studeren. Dat ging niet door de pijn, dus moest ze iets anders zoeken. We dachten aan talen of aan tekenen, maar dat zag ze niet zitten. Uiteindelijk heeft ze voor de opleiding tot kleuteronderwijzeres gekozen. Wij vertelden dat aan de professor die haar behandelde. Weet je wat die in haar dossier schreef? ‘Moeilijkheden in verband met de school.’ Om maar te zeggen hoe iets soms wordt verdraaid.»

JOS «Toen Marieke een jaar of 6 was, is er iets eigenaardigs gebeurd. Mijn moeder kwam in de bank een man tegen die ze niet kende. Hij zei: ‘Eén van uw kleinkinderen gaat zware problemen aan de voeten hebben.’ We zijn hem achteraf gaan opzoeken, toen Marieke op het punt stond om in een rolstoel te belanden. Maar hij wist niets meer te zeggen.»

ODETTE «Ach, we zijn naar waarzeggers geweest, we hebben behandelingen met aardstralen, acupunctuur en homeopathie geprobeerd. Op een gegeven moment zei Marieke zelf: ‘Stop nu maar.’

»Weet je wat het ook was: ze had pijn en toch kon ze tot het uiterste gaan. Daardoor leken mensen haar niet altijd te geloven.»

HUMO Uiteindelijk werd er progressieve myelopathie vastgesteld. Die ziekte ontstaat in het ruggenmerg, de spieren worden steeds zwakker en de patiënt krijgt hevige spasmen.

JOS «Die diagnose hebben ze in het universitair ziekenhuis in Leiden gesteld. Maar ik had onlangs de professor aan de lijn die haar heeft behandeld, en ik heb hem gevraagd: ‘Kunt u mij nu exact zeggen wat Marieke had?’ Hij dacht lang na en zei: ‘Die ziekte is zo’n brede noemer. We zullen het nooit zeker weten.’»

ODETTE «Ze is een tijdje naar Leiden gegaan, maar uiteindelijk is ze gestopt met de behandeling. Ze zag daar wat haar nog te wachten stond, en eigenlijk konden ze niets voor haar doen. Ze konden alleen maar de symptomen bestrijden.»

HUMO Op haar 20ste belandde Marieke in een rolstoel. Kon ze dat aanvaarden?

ODETTE «Natuurlijk heeft ze het moeilijk gehad en heeft ze zich moeten aanpassen. Maar ze heeft geprobeerd zo zelfstandig mogelijk te leven. We woonden toen nog in Schaffen, en ons huis was niet aan haar situatie aangepast. Dan kwam ze op haar poep naar beneden en zei ze: ‘Verdorie, mijn gsm ligt nog boven.’ Als ik zei dat ik die wel zou halen, antwoordde ze: ‘Nee, mama, ik doe dat zelf.’»

JOS «Ze heeft het heel moeilijk gehad toen we haar auto moesten verkopen. Die was niet aangepast, en we vonden niets dat die kon vervangen. Toen heeft ze wel een stuk van haar vrijheid verloren.»

HUMO Hoe is het nieuws van de diagnose bij jullie aangekomen?

JOS «Na elke fase dachten we: erger kan het niet meer worden. Eerst kan ze niet meer goed stappen en ben je daar kapot van. Maar daarna zit ze in een rolstoel en kan ze helemáál niet meer stappen. En dan beginnen die pijnen. Dat was iedere keer een mokerslag.»

ODETTE «Ik heb vaak gedacht: had ze maar ‘gewoon’ een ongeval gehad. Dan weet je tenminste waar je aan toe bent. Die rolstoel hebben we uiteindelijk ook min of meer aanvaard. Maar de krampen en de pijnaanvallen waren niet min.

»In 2018 ben ik zelf heel ziek geweest. Twee keer hebben ze tegen Jos gezegd: ‘Bereid u op het ergste voor.’ Ik heb zes weken in een kunstmatige coma gelegen, en daarna kon ik niet meer praten, stappen of schrijven. Ik wilde een kop koffie inschenken en ik morste alles omdat ik zo hard beefde. Jos zei: ‘Laat mij dat doen.’ Maar ik wilde het niet, ik moest en zou het zelf doen. Toen heb ik veel aan Marieke gedacht: ik voelde wat zij meemaakte.»

JOS «Marieke heeft je toen riemen gegeven, weet je nog? Zo kon je op bed oefeningen doen om spierweefsel te kweken. Je hebt zo hard geoefend dat je daarna een jaar met je schouders hebt gesukkeld.»

ODETTE «Ze heeft me toen een mooi kaartje geschreven: dat ze me bewonderde, dat ze een sterke mama had, dat ik vocht om erbovenop te komen. Dat koester ik nu heel hard.»

HUMO Zijn jullie bang geweest dat Goele, jullie andere dochter, ook de ziekte zou krijgen?

ODETTE «We hebben de artsen gevraagd of het erfelijk was en ze beweerden van niet. Maar er gaat van alles door je hoofd. Ik heb veel nachten wakker gelegen.»

JOS «Ik ging ervan uit dat de kans dat het erfelijk is wel heel klein is, als ze niet eens weten wát het is.»

ODETTE «Ik hoop maar dat Zappa, het zoontje van Goele, gezond mag blijven. Toen de kinderen van mijn zussen allemaal trouwden en kindjes kregen, heb ik toch een paar keer moeten slikken. Uiteindelijk heb ik het een plaats kunnen geven: het heeft geen zin om daarover te zitten treuren. Maar nu Zappa er is, zijn we zo gelukkig. Hij is eind september geboren, een kleine maand vóór Mariekes dood. Het leven zit soms raar in elkaar.

»Ik heb Goele vaak bewonderd. Het is voor haar niet makkelijk geweest dat alle aandacht altijd naar Marieke ging. Ik ben haar enorm dankbaar voor de manier waarop zij ermee is omgegaan.»

HUMO Marieke heeft haar droom kunnen waarmaken: ze is atlete geworden.

ODETTE «In Pellenberg, het revalidatiecentrum van het UZ Leuven, ontdekte ze: ik kan dát nog, en dát. Het deed haar deugd.»

JOS «Ze begon eerst met basketbal, tussen stevige jongens. Achteraf hoorden we dat ze allemaal bang waren als Marieke meedeed. Ze reed hen allemaal in de prak (lacht).

»Toen basketbal haar te soft werd, is ze beginnen diepzeeduiken, en daarna deed ze aan indoorskydiven. En triatlon. Het kon niet gek genoeg zijn. Ze was overal direct mee weg. Op een bepaald moment begon ze met zeilracen. Na enkele maanden deed ze al mee aan het Europees en het wereldkampioenschap. En wij maar met dat materiaal sleuren (lacht).»

ODETTE «Ze was daar goed omringd: er stonden altijd mensen klaar om te helpen.»


Het juiste moment

HUMO Heeft ze ooit liefde gekend?

ODETTE «Er zijn een paar jongens geweest. Eén van hen heeft rond haar 20ste een half jaar bij ons ingewoond. Toen kwam ze in een rolstoel terecht en hebben ze nog acht maanden samengewoond. Toen het uit was, leerde ze iemand anders kennen, maar met die man heeft ze niet samengewoond.»

JOS «Er zijn ook vrouwen geweest. Man of vrouw, voor Marieke maakte het niet uit.

»Eén van haar beste vrienden was de laatste avond in het ziekenhuis bij haar. Ze zei tegen hem: ‘Jongen, als jij geen homo was, waren wij al lang getrouwd.’ Waarop hij zijn ring uitdeed – hij is getrouwd met een man – en vroeg: ‘Marieke, wil je met mij trouwen?’ Een prachtig moment.»

HUMO Vanaf 2008 ging het snel bergaf met haar gezondheid. Ze kreeg erg pijnlijke spasmen. Achteraf zei ze dat ze toen pijnstillers opspaarde om zich van het leven te beroven. Wisten jullie dat?

JOS «Nee. Dat heeft ze pas later bekend.

»Het was een moeilijke tijd. Je hebt in ‘Het huis’ gezien hoe zwaar de aanvallen konden zijn. Die nacht in ‘Het huis’ had ze maar één aanval. Maar soms ging het de hele nacht door. Dat was niet vol te houden.»

ODETTE (knikt) «Ik ben vaak bij haar blijven slapen. Soms moest ik Jos bellen omdat ik het niet meer aankon.»

HUMO Rond die tijd heeft ze Wim Distelmans ontmoet, professor in de palliatieve geneeskunde aan de VUB. Hij sprak met haar over het recht op euthanasie. Het besef dat die optie bestond, heeft haar leven gered, zei ze.

JOS «Ze heeft ons vrij snel verteld dat ze euthanasie wilde aanvragen. Wij hebben dat niet aangemoedigd, maar we hebben ook niet gezegd: ‘Dat kan niet voor ons.’ Wij leden die pijn niet, hè. Als ze gesteund werd door bekwame mensen, konden wij alleen maar zeggen: ‘Jij hebt de regie in handen.’»

ODETTE «Daar was ze ons dankbaar voor.»

JOS «Er kwam veel reactie op, vooral na de Paralympics in Rio. Een krant kopte: ‘Nog één keer knallen en dan euthanasie’. Dat had ze helemaal niet gezegd. Ze heeft toen een persconferentie georganiseerd waarop de internationale pers aanwezig was. ‘Ik wil dat inderdaad, maar geef me nog wat tijd,’ zei ze.

»Je houdt niet voor mogelijk hoe mensen soms reageerden. Telkens als er een artikel over in de media kwam, waren er die zeiden: ‘Daar heb je ze weer. Dóé het dan.’ (Stil) Ze heeft er nooit veel over gezegd, maar ik weet dat het haar enorm heeft geraakt.»

ODETTE «Daarom ook wilde ze meedoen aan ‘Het huis’ en mocht Eric Goens alles filmen. Ze kreeg meer en meer het gevoel dat de mensen haar niet geloofden. ‘Dan laat ik het zien,’ zei ze. Wij waren bang voor die uitzending, maar alles was erg respectvol in beeld gebracht. Eric is een fijne mens. Heel correct ook. Hij is niet uit op sensatie.

»Tijdens Mariekes laatste tv-optreden, in ‘Vandaag’, heeft Tom Waes gezegd: ‘Marieke heeft in 2015 gezegd dat ze euthanasie wilde plegen. Dan moet dat voor de mensen direct gebeuren, maar zij zal het juiste moment wel kiezen.’ Ik vond dat mooi. Ik heb hem daar achteraf voor bedankt.»

HUMO Ze vond tot vier keer toe een reden om te blijven leven.

ODETTE «Ze wilde leven, net als iedereen. Ze verlegde telkens haar grenzen.»

JOS «Eigenlijk dacht ze al vroeger te gaan. Maar toen is Odette erg ziek geworden.»

ODETTE «Ze wilde wachten tot na mijn verjaardag, op 27 februari. Op 20 februari ben ik naar het ziekenhuis gebracht.»

JOS «Ik had Marieke gezegd: ‘Twee tegelijk kan ik niet aan.’ Ze koos een tweede datum, later in het voorjaar. Toen bleek dat de administratie niet in orde was, dus moest ze het opnieuw uitstellen. De derde datum viel in september, maar toen zou Goele bevallen. Het werd begin oktober, maar op de afgesproken datum lag ze in het ziekenhuis, en ze wilde nog een paar dagen thuis zijn. Zo is het uiteindelijk 22 oktober geworden.»

ODETTE «Wat was ik blij met die paar dagen extra.»

'Eigenlijk wilde Marieke al vroeger gaan, maar toen werd Odette erg ziek. 'Twee tegelijk kan ik niet aan,' heb ik haar gezegd'Beeld Marco Mertens/Humo

HUMO Valt te beschrijven hoe je die dagen hebt beleefd?

ODETTE (denkt na) «Eigenlijk niet. Ik ben een beetje boos geweest op haar entourage, haar vrienden. Die namen kostbare tijd van ons af. Ik mag dat eigenlijk niet zeggen, want het zijn stuk voor stuk prachtige mensen die het goed met haar voorhadden. Maar zo voelde dat aan.»

JOS «Het is gebeurd dat wij in het ziekenhuis naar de cafetaria moesten gaan omdat haar kamer overvol was. Zo was ons Marieke. Ze was graag gezien, en haar vrienden waren heel belangrijk voor haar.»

ODETTE «Wat me wel deugd heeft gedaan, is dat ze, sinds ik zo ziek was geweest, heel vaak heeft gezegd dat ze me graag zag. Voordien gingen de sport en haar vrienden altijd voor.»


Een vuile mop

HUMO In ‘Het huis’ zei ze: ‘Ik wil niet stikkend overlijden, ik wil mijn vrienden en familie rond mij.’ Is het een troost dat die wens is uitgekomen?

JOS «Ik denk dan niet zozeer aan haar laatste momenten, maar wel aan de afscheidsviering. Ze had daar duidelijke ideeën over, van de kist tot de manier waarop alles moest verlopen. We hadden in april al samengezeten met de begrafenisondernemer. Zij was erbij, ja. Ze had graag alles onder controle.»

ODETTE «Er moest cava zijn, en er moest gelachen worden. Tom Waes moest een vuile mop vertellen – via een videoboodschap, want hij zat in het buitenland. Dat klinkt misschien vreemd, maar het was helemaal niet ongepast. Wij kennen Marieke, het was haar wens. Ze had die mop trouwens zelf gekozen.»

JOS «Er was maar één iemand die zei: ‘Moest dat wel?’ Ik begrijp dat, die kende Marieke niet zo goed.»

ODETTE (kijkt naar Jos) «Ik ben hem ook heel dankbaar. Hij heeft zo mooi gesproken en een lange staande ovatie gekregen. Het was prachtig.»

Odette kijkt plots vertederd opzij: Zenn, de assistentiehond van Marieke, ligt op haar rug te genieten van de zon die naar binnen schijnt. ‘Kijk nu toch eens, Jos.’ Ze maakt glimlachend een paar foto’s met haar smartphone.

HUMO Blijft Zenn bij jullie?

JOS «Uiteraard. Ze is al hier sinds begin september. Marieke lag de laatste weken voortdurend in het ziekenhuis. Dan kwam Zenn bij ons.»

ODETTE «Gedaan met een proper huis (lacht). Zenn verliest ongelofelijk veel haar, maar dat maakt ons niet uit. Ze hoort hier thuis. Ze is als een soort kleinkind.»

HUMO Denken jullie dat ze beseft wat er is gebeurd?

ODETTE «Dat weet je nooit. Naar Mariekes huis nemen we haar alleszins niet meer mee. Daar wordt ze heel onrustig. Hier bij ons voelt ze zich goed, zoals je ziet.»

HUMO Vorige maand verscheen een grote reportage over Marieke in The New York Times. Het ging voornamelijk over haar euthanasie. Er stonden zeer intieme foto’s bij. Wisten jullie daarvan af?

ODETTE «Ze hebben Marieke drie jaar lang gevolgd: thuis, in het ziekenhuis, tot in Japan en Lanzarote toe. Maar wij wisten niet wat het opzet van de reportage was.»

JOS «Wij gingen ervan uit dat ze haar leven in beeld wilden brengen. Nu blijkt het een eenzijdig pleidooi voor euthanasie, met zeer expliciete beelden van tijdens en vlak na haar overlijden, die bovendien achter onze rug zijn genomen. Dat wringt.»

HUMO Wisten jullie niet dat die foto’s waren gemaakt?

ODETTE «Ik heb het niet zien gebeuren.»

JOS «Ik heb een klik gehoord. Maar als je dochter in je armen aan het sterven is, ben je daar niet mee bezig.»

ODETTE «Die fotografe volgde ons al drie jaar, ze was een vriendin geworden. Daarom had Marieke haar ook toegelaten tijdens de euthanasie. Wij hebben duidelijk gezegd: ‘Als de euthanasie begint, neemt niemand foto’s, dat is privé.’ Uiteindelijk is het dus toch gebeurd. De fotografe zegt dat ze daarover een overeenkomst met Marieke had. Maar haar kunnen we het niet meer vragen.»

JOS «Misschien hebben we te algemeen gesproken. Wij hadden het over ‘de media’. Misschien ging de fotografe van The New York Times ervan uit dat we niet haar bedoelden, omdat zij een vriendin was geworden. Maar dat maakt het nog pijnlijker. Vrienden moet je kunnen vertrouwen. We hebben meerdere keren gevraagd om de reportage vooraf te zien, maar dat werd niet toegestaan. En plots werden die foto’s verspreid. Beelden die veel te intiem waren om te delen. Het was een schok. Net toen het iets beter met ons ging, zijn we opnieuw de dieperik in geduwd.»

HUMO Marieke heeft er wel iets mee bereikt: haar campagne voor het recht op euthanasie wordt nu wereldwijd besproken.

JOS «Voor een pleidooi voor euthanasie zijn geen expliciete beelden nodig. Dat kan ook anders.

'Zenn hoort hier thuis. Ze is als een soort kleinkind voor ons.' (Foto: met Mariekes assistentie-hond Zenn.)’

»Ik vraag me af waarom het ons moest overkomen. Op tv zeggen ze soms: ‘Opgepast voor de schokkende beelden.’ Dan zie je in de verte een lichaam liggen. Ons Marieke werd van dichtbij in beeld gebracht, tijdens haar laatste momenten en zelfs toen ze al was ingeslapen. Dat toon je niet. Dat kwetst.

»We zouden een proces kunnen aanspannen, maar daar begin ik niet aan. Waar moet dat plaatsvinden? Moeten we daarvoor naar Amerika? En moeten we dan alles weer oprakelen? Dat zien we niet zitten.»

ODETTE «We moeten vooral proberen om de draad van ons leven terug op te pakken. Er even tussenuit gaan. We zijn jaren niet op vakantie durven te gaan. Hooguit waren we eens een weekje weg, en dan zorgden we ervoor dat er elke dag iemand stand-by was. We stelden een lijst op: wie kan ze op welk moment bellen, wie wil boodschappen doen? Pas dan waren we min of meer gerust. En dan nog.»

JOS «Negen jaar geleden hebben we een appartement aan zee gekocht. Binnenkort gaan we ernaartoe om op adem te komen. Het zal de eerste keer in al die jaren zijn dat we daar een week aan een stuk zijn.»

ODETTE «We zijn zo dikwijls moeten terugkeren voor Marieke. We vertrokken bijvoorbeeld op vrijdagavond, en dan belde de verpleging zaterdagmorgen dat het niet goed met haar ging. Soms waren we amper vertrokken of de gsm rinkelde al.

»De telefoon van Jos lag altijd naast ons bed, voor het geval ze ons nodig had. Enkele nachten na Mariekes dood belde er iemand: dat was vies. We dachten allebei: er is iets met Marieke. We hebben toen heel hard gehuild.

»Het appartement is een soort toevluchtsoord. In Diest kennen veel mensen ons en als we buitenkomen, vragen ze altijd naar Marieke. Dat is fijn, maar soms wil je gewoon even anoniem zijn. Vluchten. Aan zee kent haast niemand ons. Daar zijn we even weg van alles.»

HUMO Hoe willen jullie dat we ons Marieke herinneren?

JOS «Als iemand die veel heeft betekend. Tot in het buitenland. Haar overlijden was het hoofdpunt op de Spaanse televisie, en we hebben een krant van Japan waar haar foto in staat. In Lanzarote, waar ze vaak naartoe ging om te trainen, hebben ze een groot afscheidsfeest georganiseerd.»

ODETTE «Onlangs zei iemand: ‘Mariekes boek (‘Wielemie – Sporten voor het leven’, red.) ligt altijd in mijn gezichtsveld. Als ik het moeilijk heb, neem ik het vast. Dan voel ik me beter.’»

HUMO Zelf denk ik bij haar graag aan het Dafalganneke, zoals ze een glas cava noemde. ‘Als je daar genoeg van drinkt, verdwijnt je pijn ook.’ Die uitspraak lijkt me zo typerend: er spreekt zoveel humor, zelfrelativering en levenslust uit.

ODETTE «Op één van mijn lievelingsfoto’s zit ze met een glas in haar hand. Zenn likt aan haar wang, Marieke morst cava en moet lachen.»

JOS «Ik heb in de viering gezegd: ‘Marieke verdwijnt van de bühne, maar zal verankerd blijven in ons taalgebruik.’ Wie weet wordt ‘een Dafalganneke drinken’ over enkele jaren opgenomen in Van Dale.»

ODETTE «Vijf minuten nadat ze was ingeslapen, we zaten nog bij haar op bed, hoorden we een knal in de keuken: er werd een fles ontkurkt. Wij waren verontwaardigd, we vonden het ongepast. Toen kwam er iemand de kamer binnen met twee glazen: één voor Jos, één voor mij. ‘Opdracht van Marieke.’ (Stil) Dat was…»

JOS (vult aan) «...helemaal ons Marieke.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234