'Het hele onderzoek hangt aan elkaar van de blunders en de manipulaties.’
 Beeld BELGAIMAGE
'Het hele onderzoek hangt aan elkaar van de blunders en de manipulaties.’Beeld BELGAIMAGE

25 jaar geledenmoord op rijkswachter

25 jaar na de moord op Peter De Vleeschauwer: ‘Het onderzoek werd vanaf de eerste dag moedwillig kapot gemaakt’

Vandaag is het 25 jaar geleden dat rijkswachter Peter De Vleeschauwer verdween uit de kazerne in Sint-Niklaas. Tot op heden is de moord onopgelost. Zijn broer Chris trok 10 jaar geleden de doofpot open in Humo. Sinsdien is er niet veel veranderd en wil het gerecht het onderzoek stopzetten zonder resultaat. ‘De karaktermoord na de echte moord op Peter maakt deze zaak helemaal onverteerbaar’

Erik Raspoet

Er hangt smog over het Waasland, bijna even ondoordringbaar als de mist die over het onderwerp hangt waarvoor we ons naar Lokeren verplaatsen. Een diepe zucht is gepermitteerd, want we moeten het nog maar eens over Peter De Vleeschauwer hebben. Inderdaad, het zou niet mogen zijn. Moordzaken horen na vijftien jaar opgehelderd te zijn, dit is tenslotte Tsjetsjenië niet. Zijn broer Chris heeft nu aan het gerecht gevraagd om het onderzoek te stoppen. Er zijn al te veel blunders in begaan om ooit nog de daders te kunnen vatten, en zolang het onderzoek loopt kan hij niet met zijn eigen analyse van de moord naar buiten komen. ‘Want ik wil het niet opgeven: dat ben ik aan Peter verplicht.’

Wellicht zijn de feiten bij de meeste lezers bekend, maar voor de nieuwe Belgen onder ons zetten we ze nog even op een rij. Op de avond van 14 november 1996 werd de toen 37-jarige rijkswachter Peter De Vleeschauwer uit het wachtlokaal van de kazerne van Sint-Niklaas ontvoerd. Het ging wellicht om een geënsceneerde verdwijning of zelfmoord, kregen familieleden en journalisten van de onderzoeks- leiders te horen. In die eerste, cruciale uren ontstond het hardnekkige beeld van een rijkswachter die zowel privé als professioneel in de knoei zat. Zijn huwelijk zou in het slop gezeten hebben, en hij zou een loodzwaar tuchtdossier met zich meegesleept hebben – de reden waarom hij enkele weken eerder van de brigade Lokeren naar de brigade Sint-Niklaas overgeplaatst zou zijn. Tien kansen tegen één zat de verdwenen rijkswachter in het buitenland om een nieuw leven te beginnen aan de zijde van een andere vrouw. Dat bleek niet het geval: zes weken later, op tweede kerstdag, werd zijn lichaam door een voorbijvarende binnenschipper op de oever van de Schelde in Dendermonde ontdekt. De lijkschouwing wees op een professionele liquidatie. De Vleeschauwer was met een drukschot in het achterhoofd afgemaakt, nadat zijn belagers hem eerst in elkaar hadden geslagen en zijn neus hadden gebroken.

Het onderzoeksdossier is inmiddels al meer dan 100.000 pagina’s dik. Denkbare en ondenkbare sporen werden onderzocht, verschillende verdachten zaten maandenlang in voorlopige hechtenis en werden vervolgens weer vrijgelaten. De moord werd aan de meest uiteenlo- pende misdaadmilieus gelinkt, van de hormonenmaffia over de drugs- en mensenhandel tot de smokkel van gestolen auto’s. De moord was een afrekening binnen het milieu, zo werd gezegd.

Ook de familie dacht aan een afrekening, maar dan wel binnen de rijkswacht. Niet alleen de omstandigheden van de ontvoering en de professionele liquidatie wezen in die richting. De Vleeschauwer, destijds één van die zeldzame rijkswachters met een lidkaart van de groene partij Agalev op zak, was bij de Lokerse brigade met slaande deuren vertrokken. Hij lag overhoop met verschillende collega’s, die hij gesjoemel en extreemrechtse sympathieën aanwreef. Maar vooral: hij lag op ramkoers met de Lokerse brigadecommandant L.V. Die kon het maar matig appreciëren dat De Vleeschauwer ongevraagd zijn neus in het milieuschandaal rond TankTerminal had gestoken. Tegen dat Lokerse tankreinigingsbedrijf liep destijds een gerechtelijk onderzoek naar illegale lozingen van toxisch spoel- water. De Vleeschauwer meende te weten waarom een cruciale huiszoeking in 1992 was mislukt: de Nederlandse zaakvoerder P.B. zou zijn getipt door zijn personeelsdirecteur en rechterhand V.D., toeval- lig ook de echtgenote van L.V. De Vleeschauwer had overigens telefonische doodsbedreigingen ontvangen, daarom diende hij twee dagen voor de moord een klacht in bij de Dendermondse onderzoeksrechter. Hij was ervan overtuigd dat de intimidatie met het milieudossier te maken had.

De hypothese over de interne afrekening werd pas in 1999 onderzocht, nadat de familie het dossier een eerste keer had kunnen inkijken. Dat was niet alleen rijkelijk laat: volgens de familie werd dat onderzoek zó gevoerd dat er vooral niks kon worden gevonden. De nabestaanden zijn ervan overtuigd: als de moord een inside job was, dan geldt dat des te meer voor het onderzoek, waarin potentiële verdachten aan de touwtjes trekken.

In mei 2009, na een lange procedurestrijd, haalde de familie dan toch een slag thuis. Na dertien jaar verhuisde het hele onderzoek van het parket van Dendermonde naar het parket-generaal van Gent. Niemand minder dan Henri Heimans, bekend van het onderzoek naar Fortis-gate, werd als raadsheer-onderzoeksrechter aangesteld. Even laaide de hoop op een doorbraak op, maar bij de vijftiende verjaardag van de moord blijkt van die hoop bitter weinig over te schieten. Namens de familie deed Chris De Vleeschauwer onlangs in de pers een dramatische oproep aan het parket: ‘Sluit het onderzoek af, want de waarheid zal toch nooit aan het licht komen.’

Ondanks die defaitistische boodschap klinkt Chris De Vleeschauwer strijdvaardiger dan ooit. Verrassend, want hij heeft een hoge prijs betaald voor de moordzaak waarin hij zich als een pitbull vastbeet. Letterlijk: in 2000 liep hij een burgerlijke veroordeling op wegens het publiek uiten van beschuldigingen aan het adres van P.B. De Vleeschauwer moest 670.000 frank (16.750 euro) dokken aan de eigenaar van TankTerminal. Sindsdien moet hij op zijn hoede zijn: iedere onbesuisde uitlating over de baas van TankTerminal leidt automatisch tot een ingebrekestelling en een forse boete. Ook zijn gezondheid kreeg het zwaar te verduren. Drie jaar geleden zonk hij weg in een depressie, en sindsdien hebben ze hem op zijn werk bij staalproducent ArcelorMittal in Gent niet meer gezien. Zijn energie was op, maar zijn vertrouwen in justitie was hij al langer kwijt: in 2008 sleepte het parket hem voor de correctionele rechtbank, op verdenking van lekken uit het onderzoek. Dit keer werd De Vleeschauwer, bijgestaan door advocaten Walter Van Steenbrugge en Christine Mussche, wel vrijgesproken.

Hij is pas terug uit Compostela waar hij drie maanden lang naartoe is gestapt om zijn hoofd leeg te maken en de zaak te vergeten. Het heeft hem zichtbaar deugd gedaan, maar de kalender is onverbiddelijk. Door de vijftiende verjaardag zit het hele dossier weer vooraan in de bovenkamer, alle 100.000 pagina’s die hij één voor één heeft uitgeplozen.

‘De karaktermoord na de echte moord op Peter maakt deze zaak helemaal onverteerbaar.’ Beeld Humo / Thomas Legreve
‘De karaktermoord na de echte moord op Peter maakt deze zaak helemaal onverteerbaar.’Beeld Humo / Thomas Legreve

HUMO Het is zeer ongewoon dat een burgerlijke partij aandringt op het stopzetten van een gerechtelijk onderzoek. Menen jullie dat echt?

CHRIS DE VLEESCHAUWER «De fa milie heeft aan de noodrem getrokken. Vijftien jaar, dat is precies de helft van de maximale onderzoekstermijn. We staan nergens, en als we op deze manier doorgaan, staan we bij de verjaring na dertig jaar nog altijd nergens. Aan de inzet of de bekwaamheid van de onderzoeksrechter ligt het niet, maar hij heeft onvoldoende middelen. Het Gentse parket-generaal spreekt dat tegen, en ook minister van Justitie Stefaan De Clerck schermt met de twee speurders van de federale gerechtelijke politie die op de zaak werden gezet. Maar twee speurders is niet genoeg, zeker als je weet dat die twee ook nog wachtdiensten moeten kloppen en nieuwe zaken in behandeling moeten nemen. Behalve het Gentse onderzoeksteam is in Brussel ook de cel misdaadanalyse aan de slag gegaan. Op papier lijkt het indrukwekkend. Volgens het parket zitten er zes analisten op het dossier, en ze werken met een softwarepakket van de FBI. Dat zou tot nieuwe inzichten moeten leiden, maar je ziet pas resultaat als het héle dossier is ingevoerd. Daar wringt de schoen: na tweeënhalf jaar is nog maar tien procent van het dossier verwerkt. Zo komen we er natuurlijk nooit.

»Het is ook niet alleen een kwestie van middelen. In feite staan de Gentse speurders voor een onmogelijke opdracht. Ze moeten een onderzoek redden dat al vanaf de eerste dag moedwillig kapot werd gemaakt.»

HUMO Bestaat er een kans dat jullie verzoek wordt ingewilligd?

DE VLEESCHAUWER «Alleen het parket kan een onderzoek in een strafdossier stopzetten. Maar dat plezier zullen ze ons niet gunnen: zolang het onderzoek loopt, zijn wij immers gemuilkorfd. Dankzij de wet-Franchimont hebben we inzage in het dossier, we hebben na een lange procedureslag zelfs een kopie gekregen van alle stukken tot 2005. Maar Franchimont is een tweesnijdend zwaard. We weten wat er is misgelopen, maar we mogen daar niet over praten. Het onderzoek moet geheim blijven, en op overtredingen staan strenge sancties. Ook daarom heeft de familie die symbolische oproep gelanceerd: sluit het onderzoek af, zodat we eindelijk met onze eigen analyse naar buiten kunnen treden.»

HUMO In ‘Reyers laat’ vertelde u dat uw boek af is. Lezers zouden er zelf uit kunnen opmaken wie volgens u de moord op uw broer heeft beraamd. Klopt mijn indruk dat de naam op het puntje van uw tong lag?

DE VLEESCHAUWER «Ik heb me net op tijd ingehouden. Ik kan of mag geen namen noemen. Wij hebben maar één dringende vraag. Nadat we het dossier in april 1999 voor de eerste keer hadden kunnen in- kijken, hebben we aan het parket een gedetailleerde nota bezorgd en om bijkomende onderzoeksdaden gevraagd. Dat is meer dan twaalf jaar geleden, maar er werd nooit gevolg aan gegeven. We willen dat die nota eindelijk ernstig wordt genomen.»

De liegende flik

HUMO Zijn er in de loop van het Gentse onderzoek helemaal geen nieuwe elementen aan het licht gekomen?

DE VLEESCHAUWER «Toch wel. We hebben eindelijk zicht gekregen op de carrière van één van de figuren uit onze nota van 1999. Laten we hem gemakshalve X. noemen. Na de moord ging X. met ziekteverlof, en daarna werd hij naar de federale gerechtelijke politie van Dendermonde overgeplaatst. Ons werd altijd verteld dat hij daar tot zijn pensioen een logistieke functie bekleedde en geen toegang had tot het onderzoek, maar eind 2008 ontvingen we een anonieme brief met een heel ander verhaal. X. was in Dendermonde jarenlang informantenbeheerder, een functie die door de wet op de bijzondere opsporingsmethoden in het leven was geroepen. Met andere woorden, hij zat in de cockpit van het onderzoek. De informantenbeheerder moet anonieme tips filteren en informanten op hun geloofwaardigheid beoordelen. Als iemand een onderzoek wil manipuleren, kan hij zich geen betere positie dromen.»

HUMO Verklaart dat waarom de speurders in Dendermonde zoveel energie staken in denksporen die moesten aantonen dat de moord een afrekening in het milieu was?

DE VLEESCHAUWER «Dat zou op zijn minst moeten worden onder- zocht. X. zat natuurlijk niet alleen in de cockpit. Een informantenbeheerder staat in voor de coördinatie, maar het eigenlijke contact met de informanten wordt verzekerd door de zogenaamde runners.

»Ik heb me altijd afgevraagd hoe het kon dat sommige verdachten twee keer in voorarrest zaten ter- wijl ze onschuldig waren. Nu blijkt dat ze erin werden geluisd door een informant van Q., een runner en een oude bekende van X. Die Q. is een gewezen BOB’er die als speurder erg actief was in de eerste fase van het onderzoek.

»In Dendermonde waren ze niet blij met het uitlekken van die informatie. Volgens onze bron had de top van het onderzoeksteam ieder- een bezworen de lippen stijf op el- kaar te houden. De positie van X. mocht in geen geval aan het licht komen, anders dreigde er een gigantisch schandaal. Blijkbaar had de directeur van de federale ge- rechtelijke politie van Dendermonde, ook al een gewezen BOB’er, dat goed in zijn oren geknoopt. Voor de Gentse kamer van inbeschuldigingstelling (KI) kwam hij glashard ont- kennen dat X. ooit zo’n strategische functie had uitgeoefend. Pas toen hij met de feiten werd geconfronteerd, moest hij gas terugnemen: ‘Oké, X. heeft een rol gespeeld in de informanten werking, maar nooit ofte nimmer had hij toegang tot het onderzoek naar de zaak-De Vleeschauwer.’ Ik vind dat onvoorstelbaar, een hoge politieofficier die staat te liegen voor de KI en daarmee wegkomt.

»Ook op andere punten liet zijn geheugen hem in de steek. In de anonieme brief stond dat X. bij zijn afscheid in 2007 een feestje had gegeven in een zaal van het PB Hotel. Vreemd dat hij zich dat niet meer herinnerde, want de locatie kan op zijn zachtst gezegd markant worden genoemd (het PB Hotel ligt naast tankreinigingsbedrijf TankTerminal en is van dezelfde eigenaar, de Nederlandse zakenman P.B. Na een elf jaar durend onderzoek naar milieu- delicten en fiscale fraude werd P.B. in 2003 correctioneel veroordeeld tot een kleine geldboete, een straf waarvan de mildheid te wijten is aan het overschrijden van de redelijke termijn. Volgens sommige geruchten werd het milieuschandaal nooit uitgespit omdat ze links met de zaak-De Vleeschauwer bevatte, red.).»

HUMO Zien jullie het niet te somber in? Het onderzoek ligt helemaal niet stil, verklaarde advocaat-generaal Frank Schuermans namens het Gentse parket-generaal. De voorbije maanden werden politiemen- sen aan een test met de leugendetector onderworpen. Met andere woorden, het spoor van de interne afrekening is niet dood.

DE VLEESCHAUWER «Dat was nieuw voor mij. Naar het schijnt zouden ze zelfs X. aan de leugendetector heb- ben gelegd. Maar moeten we daar blij mee zijn? Ik zal hier niet beginnen over de kwestie of zo’n toestel al dan niet betrouwbaar is. Ik zou veel liever zien dat ze eindelijk werk maken van onze nota van 1999. Ze moeten geen mirakels doen, alleen maar gedegen politiewerk leveren. Telefoontaps, huiszoekingen, financieel onderzoek, observaties, confrontaties: allemaal klassieke politietechnieken die hier nooit werden toegepast. Er werd zelfs nooit een indringend verhoor van X. afgenomen. In Lokeren doet het gerucht de ronde dat de raadsheer-onderzoeker hem al meermaals naar Gent heeft ontboden, maar dat hij die uitnodigingen koudweg negeert.

»Wat mij zeer pessimistisch stemt, is de presentatie die ik in september vorig jaar met Walter Van Steenbrugge en Christine Mussche heb gegeven voor de hoofdrolspelers van het Gentse onderzoeksteam. We hadden er verdorie veel tijd en moeite in gestoken. Eerst had ik dagenlang in afzondering gezeten met Walter en Christine, toch twee druk bezette topadvocaten. Daarna heb ik zelf een hele maand gezwoegd om onze analyse in tweehonderd powerpoint-slides toe te lichten. De presentatie duurde vier uur, maar tot onze stomme verbazing werd er niet één vraag gesteld. En niemand van de aanwezigen vond het de moeite om notities te nemen.»

HUMO Misschien was jullie exposé zo glashelder dat er geen speld tussen viel te krijgen.

DE VLEESCHAUWER «Zo heb ik het toch niet ervaren.

»Ach, het is de zoveelste ontgoocheling op een rij. Vijftien jaar speuren, en wat is het resultaat? Nihil. Geen wonder, als je weet dat het hele onderzoek aan elkaar hangt van de blunders en de manipulaties.»

null Beeld Humo / Thomas Legreve
Beeld Humo / Thomas Legreve

HUMO Kunt u er een paar uitpikken?

DE VLEESCHAUWER «Waar moet ik beginnen? Bij het feit dat het telefoonverkeer van de door ons verdachte rijkswachters nooit is getraceerd? Of toch maar bij de vaststelling dat er meteen na de ontvoering een parallel onderzoek werd opgezet, door rijkswachters die géén opdracht hadden gekregen van de onderzoeksrechter? Het zal niemand verbazen dat het om dezelfde rijkswachters gaat die vol- gens ons meer weten over de ware toedracht.

»Het hele onderzoek staat bol van de ongerijmdheden. Men heeft zich bijvoorbeeld nooit afgevraagd wat voor iemand het in hemelsnaam in zijn hoofd haalt om een rijkswachter uit zijn kazerne te ontvoeren. Zelfs een doorgewinterde gangster- bende begint daar niet aan. Alles wees erop dat de ontvoerders met voorkennis opereerden. Ze kenden de structuur van het kazernegebouw, en ze wisten dat mijn broer daar op dat moment alleen aan zijn bureau in het wachtlokaal zou zit ten. Het laat zich toch raden wie er aan dat profiel beantwoordt?

»Onderzoeksrechter W.V., die de zaak tien jaar lang heeft gevolgd, had het Comité P gevraagd om een financieel onderzoek tegen X. Dat had belangrijke informatie kunnen opleveren over de relatie tussen X. en andere verdachten. Werd die op- dracht ooit uitgevoerd? Er is geen spoor van te vinden in het dossier.

»Maar als je het over grove manipulatie wil hebben, dan denk ik toch in de eerste plaats aan de ondervraging van Eddy Van Bocxlaer, de voorzitter van de Lokerse afdeling van Agalev die zich samen met Peter in dat milieudossier rond TankTerminal had vastgebeten. Drie dagen voor de ontvoering had Peter nog contact met hem opgenomen. Ze hadden het toen over de affaire, maar ook over de telefonische doodsbedreigingen die Peter had gekregen. Het minste dat je kunt zeggen is dat Van Bocxlaer belangrijke informatie voor de speurders bezat. Als ze zich afvroegen wie een motief kon hebben om Peter te ont- voeren, dan kon hij hen een valabel spoor aanreiken. Maar er werd niks mee gedaan. Integendeel, Van Bocxlaer werd niet als een kroon- getuige maar als een halve misdadiger ondervraagd. En het toppunt: Van Bocxlaer had de speurders zijn dossier over het milieuschandaal overhandigd. Hij heeft het nooit meer teruggezien, het is spoorloos verdwenen.»

HUMO Het besmeuren van Peters reputatie loopt als een rode draad door het verhaal.

DE VLEESCHAUWER «Wat er na de ontvoering allemaal niet over mijn broer werd verteld! Oké, het ging niet zo best in zijn huwelijk, maar dat was geen reden om hem als de grootste vrouwenzot van het Waasland af te schilderen. Zowat alle vriendinnen van Ginda (de weduwe van Peter De Vleeschauwer, red.) zijn achteraf aan de tand gevoeld. Zelfs familie en vrienden moesten geloven dat Peter er in het geheim een liederlijk leven op na hield. Op een bepaald moment zoemde het rond dat hij iedere week met een grote blonde dame in het PB Hotel ging kameren. Die dame is uiteraard nooit gevonden, je mag drie keer raden uit welke kringen die roddel kwam.»

HUMO Uit de buurt van datzelfde hotel?

DE VLEESCHAUWER «Geen commentaar.

»Naast die vrouwenhistories waren er de verhalen over zijn criminele connecties. Weet je dat men hem zelfs met plutoniumsmokkel in verband heeft gebracht?

»Toen hij even later met een gat in zijn achterhoofd werd gevonden, verschoof het accent. Toen was hij zogenaamd slachtoffer van een afrekening in het milieu. Belachelijk, als je weet wie mijn broer was en hoe hij leefde. Hij ging altijd met de fiets werken. Als hij geen dienst had, werkte hij hele dagen in zijn enorme tuin, hij kwam er alleen uit om zijn drie kinderen van school te halen. Is dat het profiel van een corrupte flik die bakken vol misdaad- geld verdient?

»Ja, hij was een speciale rijks- wachter. Hij was geen macho, hij was sociaal voelend. Als er problemen waren in jeugdhuizen, of als er heibel met allochtone jonge- ren dreigde, dan was Peter de man om de boel te bedaren. Hij was de enige rijkswachter die het vertrouwen van die gasten genoot. Daar- over heb ik in het dossier nooit een woord gelezen. De karaktermoord na de echte moord maakt deze zaak helemaal onverteerbaar.»

Drugsbaron

HUMO Wie lag er volgens u aan de basis van al die kwalijke geruchten?

DE VLEESCHAUWER «Diegenen die er alle belang bij hadden om het denkspoor van de interne af- rekening te verdoezelen. De commandant van het district Dendermonde, E.S., speelde een bijzonder kwalijke rol. Hij zwaaide te pas en te onpas met het tuchtdossier dat tegen Peter bestond, en hij had het hardnekkig over een dwangmutatie, terwijl Peter zelf om zijn over- plaatsing naar Sint-Niklaas had gevraagd. Dat wist S. drommels goed, want als districtscommandant had hij Peter tijdens het tuchtonderzoek meermaals gesproken. Weet je wat hij enkele dagen na de ontvoering tegen mijn ouders vertelde? ‘Ik durf u niet te vertellen waar Peter allemaal mee bezig was, dat zou te pijnlijk zijn voor de familie.’ Toen hij voor het eerst met Ginda sprak, tapte hij uit hetzelfde vaatje: ‘Houd er rekening mee dat uw man nooit meer terugkomt. Hij is in Spanje aan een nieuw leven begonnen met een nieuwe vrouw.’

»Al op de allereerste coördinatie- vergadering, tijdens de nacht van de ontvoering, legde de leidinggevende BOB’er er de nadruk op: de aanwezigen mochten vooral niet uit het oog verliezen dat Peter geen onbesproken figuur was. Het effect was dodelijk efficiënt. Zelfs goed- menende speurders begonnen bevooroordeeld aan het onderzoek.

Ook de pers tuinde erin. Na de ont- voering verscheen in Het Laatste Nieuws een foto van mijn broer met een glaasje bubbels in de hand. Die foto was op één of ander feestje ge- nomen, maar in de krant kreeg het beeld een heel andere lading. Dat was dus de boemelende rijkswach- ter die zijn eigen ontvoering had geënsceneerd om in een zuiders land een nieuw leven te beginnen.»

HUMO Wat stond er eigenlijk in dat tuchtdossier?

DE VLEESCHAUWER «Dat heb ik me zelf jarenlang afgevraagd. Het zat niet in het globale dossier waar- van we in 2005 een kopie kregen. Uiteindelijk konden we het in 2007 toch inkijken op de griffie, elf jaar na de moord. Ik begon dat met klamme handen te lezen: einde- lijk zou ik weten wat voor een liederlijk bestaan mijn broer erop na hield. Maar het bleek een scheet in een fles! Er was sprake van één verkeerd vormgegeven pv, een beroepsfout die met veel slechte wil als schriftvervalsing kon worden bestempeld. Voor de rest: peanuts en roddels, met veel ijver bij elkaar gesprokkeld door dezelfde Lokerse rijkswachters met wie hij het aan de stok had. Peter werd in dat tuchtdossier over de hele lijn witgewassen: op het moment van zijn ontvoering was de tuchtzaak al geseponeerd, er hing hem dus helemaal niets boven het hoofd. Waarom moest dat dan nieuw leven worden ingeblazen? Waarom vond de procureur het nodig op zijn aller- eerste persconferentie te opperen dat er misschien wel een verband bestond met het tuchtdossier? Allemaal vragen die gesteld moeten worden als er ooit een onderzoek naar het onderzoek komt.

»Weet u dat ze zelfs Johan Vande Lanotte hebben misleid? Die was als minister van Binnenlandse Zaken politiek verantwoordelijk voor de rijkswacht. Hij zat met de zaak in zijn maag, en hij heeft de familie twee keer ontvangen op zijn kabinet. Hij is ook bij Ginda thuis op bezoek gegaan, een hele avond lang zelfs. Ik was daar toen ook bij. Hij nam de tijd om met de kinderen te babbelen, en toen die naar bed waren, kwam hij ter zake. De timing van zijn bezoek was niet toevallig. We stonden aan de vooravond van de eerste verjaardag van de ontvoering. Er was een protestmars in Lokeren gepland, en we verwachtten een grote opkomst. De minister vroeg me onder vier ogen met aandrang om de mars af te blazen, in het be- lang van de familie. De speurders stonden namelijk dicht bij een doorbraak. Hij kon niet alles vertellen, maar hij wist wel dat het onderzoek erg belastend uitviel voor Peter. Mijn broer zou de spilfiguur zijn geweest van een grootscheepse drugshandel in het Waasland, vandaar ook zijn executie door het milieu.

»Na zijn vertrek worstelde ik met een gewetensprobleem waarover ik met niemand kon praten. Enerzijds kon ik het niet geloven, anderzijds was ik onder de indruk van de ma- nier waarop Vande Lanotte zijn nek had uitgestoken. Maar ik ving ook tegenstrijdige signalen op. In de kazerne van Sint-Niklaas maakten ze zich klaar om een gedenkplaat voor Peter te onthullen. Zouden ze dat doen voor een rijkswachter van wie intussen bekend was dat hij een tweede leven als drugsbaron ha geleid? Uiteindelijk heb ik het orga­nisatiecomité ervan overtuigd geen mars maar een stille wake te hou­den. Ik ben toen ten onrechte voor­zichtig geweest. Dat van die door­braak en die drugs bleek eens te meer een kwakkel.»

Stinkend potje

HUMO Er was natuurlijk wel de zaak van de gestolen schilderijen. In 2000 werd Ginda correctioneel veroordeeld voor verzekeringsfraude: de aangifte van een woninginbraak in 1995, waarbij onder meer drie waardevolle doeken van Bram Bogaert waren verdwenen, zou vals zijn geweest. Wat moeten we daarvan denken?

DE VLEESCHAUWER «De speur­ders beweerden dat hij en Ginda een zware verzekering hadden af­ gesloten op kunstwerken die ze nooit in bezit hadden gehad. Maar ik heb het grootste en waardevol­ te van die drie doeken met mijn ei­gen ogen bij hen thuis zien hangen! Merkwaardig ook hoe de speurders de politieagenten lieten opdraven die de eerste vaststelling van de diefstal hadden gedaan. In 1995 hadden die niets abnormaals ge­constateerd, het was een woning­ inbraak zoals ze er al tientallen hadden gezien. Maar vier jaar la­ter, toen Peter al uitgebreid door het slijk was gehaald, vonden die­ zelfde agenten de hele aangifte in­ eens verdacht.

»Voor het parket was de veroor­deling van Ginda natuurlijk een op­steker. De lastige familie die maar bleef zeuren over de interne hypo­these, werd finaal in diskrediet ge­bracht. Ik vraag me nog altijd af of het toeval is: die veroordeling kwam er kort nadat wij onze syn­thesenota hadden ingediend, met daarin de eis om bijkomende on­derzoeksdaden.»

HUMO Het lijkt alsof er een open oorlog woedde tussen het parket van Dendermonde en de burgerlijke partij. Is dat normaal?

DE VLEESCHAUWER «Nee. Je zou verwachten dat het parket ons met sympathie bejegende, tenslotte zijn wij de nabestaanden van het slacht­offer. Maar het tegendeel was waar: in Dendermonde werden we als lastpakken bekeken. Onze kritiek op het falende onderzoek werd niet geduld, ze deden er alles aan om ons kapot te maken. Het toppunt werd bereikt in april 2008, toen ik samen met uw collega Douglas De Coninck op de beklaagdenbank van de correctionele rechtbank zat. We werden ervan beticht informatie te hebben gelekt om het onderzoek te dwarsbomen. De procureur zelf had het onderzoek bevolen. Maar de rechter sprak ons van alle aan­ klachten vrij: een zware blamage voor de procureur.»

HUMO Jullie geloven rotsvast in een wijdvertakte doofpotoperatie. Met alle respect, maar uw broer was André Cools niet. Welke hogere belangen stonden er dan wel op het spel?

DE VLEESCHAUWER «Ik ben ervan overtuigd dat de moord op lokaal niveau werd beraamd en gepleegd. De hogere echelons hadden er niets mee te maken, maar ze waren be­ ducht voor de uitstraling. De moord werd in 1996 gepleegd, het jaar van de zaak-­Dutroux. Voeg daar nog de nakende politiehervorming bij, en het is duidelijk dat de generale staf een nieuw schandaal kon missen als kiespijn.

»Dat blijkt ook uit de chronolo­gie. Drie dagen na de ontvoering verspreidde de generale staf een communiqué met de mededeling dat er in geen geval rijkswach­ters bij de verdwijning waren be­ trokken. Waar haalden ze dat van­daan? Bij de eerste inzage van het dossier in 1999 hebben we kunnen vaststellen dat er op dat moment nog geen enkele rijkswachter was ondervraagd! Het ligt er vingerdik op: de interne hypothese mocht niet aan bod komen. Kijk ook eens naar de houding van kolonel S., de commandant van Dendermonde. Hij wist zeer goed hoe verziekt de sfeer in Lokeren was. Toen Peter werd ontvoerd, besefte hij volgens mij meteen hoe laat het was. Zijn hele houding was ingegeven door corporatisme en eigenbelang. Het stinkende potje moest dichtblijven. Stel je voor: zo’n schandaal in zijn district, dat had het einde van zijn carrière betekend.

»Ik heb het al vaak gezegd: deze zaak is een testcase. Wie wil we ten wat er allemaal fout loopt bij de Belgische justitie, kan geen beter voorbeeld vinden.»

HUMO Wat bedoelt u daar precies mee?

DE VLEESCHAUWER «Officieel wordt een onderzoek geleid door de onderzoeksrechter, een neutrale instantie. Maar die is vaak machte­ loos: hij is de speelbal van het par­ket en de politie. Zij en niemand anders zitten aan de knoppen. En als de mensen aan de knoppen ook nog betrokken partij zijn in de on­derzochte misdaad, dan krijg je een fiasco. De burgerlijke partij staat in zo’n scenario nergens, met of zonder wet­Franchimont, want ze heeft geen middelen om tegen de pletwals van justitie op te tornen. Onze hardnekkigheid is hoogst uitzonderlijk, een normale burger­lijke partij had al lang afgehaakt. Waarom is dit onderzoek al niet veel eerder een stille dood gestor­ven? Omdat ik er mijn gezondheid aan opgeofferd heb, en omdat we nagenoeg gratis worden geholpen door twee topadvocaten die deze zaak zelf als een testcase hebben geadopteerd.»

HUMO Gelooft u echt dat we nooit de waarheid zullen kennen?

DE VLEESCHAUWER «Met mijn verstand zou ik ja moeten zeggen, maar ik wil niet toegeven aan mijn verstand. We geven het nog niet op, dat zijn we aan Peter en aan alle nabestaanden verplicht. Maar wellicht moeten we niet meer op het parket rekenen om de waarheid te kennen.

»Daarom deze oproep aan de po litiek: onderwerp het onderzoek aan een externe audit, dat is de enige manier om vele disfuncties bloot te leggen. Er is een precedent: het rapport Fijnaut­-Verstraeten over de Bende van Nijvel. Ik weet dat het veel gevraagd is, maar het gaat niet alleen om Peter. Misschien zullen we nooit weten wie hem heeft ver­ moord, maar we kunnen er wel voor zorgen dat anderen deze nachtmer­rie niet meer moeten doorstaan.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234