‘Wat seks betreft: ik heb mijn deel gehad, dat ontken ik niet, en het was góéíe seks’ Beeld ullstein bild via Getty Images
‘Wat seks betreft: ik heb mijn deel gehad, dat ontken ik niet, en het was góéíe seks’Beeld ullstein bild via Getty Images

de zeven hoofdzondenmarianne faithfull

De 7 Hoofdzonden volgens Marianne Faithfull: ‘Ik geloof niet in zonden. Ik geloof in vergissingen’

Vanavond wordt op Canvas de Franse documentaire ‘Marianne Faithfull, fleur d’âme’ van Sandrine Bonnaire uitgezonden. Marianne Faithfull was op haar 17de al succesvol en beroemd in het hippe Londen van de jaren zestig. Ze had een tijd een relatie met Mick Jagger, kreeg te maken met schandalen en moest afkicken van haar drugsverslaving. Tien jaar geleden sprak ze met Humo over haar 7 Hoofdzonden: 

(Verschenen in Humo op 14 maart 2011)

Welkom in Hôtel Costes, één van de duurste plekken in Parijs, waar de salons rond de centrale patio baden in gedempt licht: de perfecte locatie voor schimmige businessdeals, overspel in hogere kringen en... de 7 Hoofdzonden! Ik heb er afspraak met Marianne Faithfull, die net bevallen is van de mooie plaat 'Horses and High Heels' en die zich duidelijk goed voorbereid heeft: ze weet precies wat ze bij elke zonde kwijt wil.

Geen wonder dat Faithfull de hoofdzonden zonder haperen kan opsommen: in de tweede helft van de jaren negentig tourde ze uitgebreid met de songs die Kurt Weill en Bertolt Brecht schreven voor hun ballet chanté ‘Die sieben Todsünden’ uit 1933. Ze is bovendien streng katholiek opgevoed: in de jaren vijftig hebben nonnen het zondebesef er bij haar ingeramd. ‘Of dat hebben ze toch geprobéérd,’ lacht ze. ‘Het is van mijn zestiende geleden dat ik nog gebiecht heb, darling!’


Hoogmoed

MARIANNE FAITHFULL «Ah, de wortel van alle kwaad, de zonde waaruit alle andere hoofdzonden voortspruiten.»

HUMO Zonder een dosis hoogmoed kruipt een mens niet op een podium, wordt vaak gezegd. 

FAITHFULL «Hm, zonder ego raak je als artiest nergens, maar da’s niet hetzelfde als echt hoogmoedig zijn. Niet dat mijn ego zó groot is (lacht).

»Nu, volgens Bertolt Brecht zijn de hoofdzonden eigenlijk deugden. Hoogmoed wordt bij hem bijvoorbeeld ‘een gezonde vorm van trots’. Daar weet ik alles van: ik ben trots op mijn werk. Omdat ik allang niet meer gelovig ben, geloof ik sowieso niet meer in zonden in de Bijbelse zin van het woord: daden die een donkere vlek op je ziel achterlaten. Ik heb het liever over vergissingen of ongelukkige keuzes.»


Traagheid

FAITHFULL  (twinkelende oogjes) «Deze zonde ken ik zéér goed. Maar ik vecht ertegen als een leeuwin.»

HUMO En met succes. ‘Horses and High Heels’ is volgens mensen die van cijfers houden uw drieëntwintigste plaat in vijfenveertig jaar: da’s niet niks.

FAITHFULL «Klopt. Maar ik heb jaren gehad dat ik me nergens om bekommerde en alleen maar in bed wou blijven liggen. Pas drie jaar geleden heb ik beseft dat ik eigenlijk al mijn hele leven met een enorme depressie had gekampt. Er waren wel momenten geweest waarop ik me perfect gelukkig voelde en dacht dat ik alles in de hand had, maar lang bleven die nooit duren.

»Ik ben er ondertussen achter dat je vermogen om gelukkig te zijn vooral bepaald wordt door hoe je psychisch in elkaar steekt – dat het, kortom, een kwestie van mazzel of brute pech is. Maar ik ben in therapie gegaan, en het is al een stuk beter met me. Gedisciplineerd leven helpt: in de regel kruip ik vroeg in bed, en ’s morgens kom ik er vroeg weer uit. Ik blijf sowieso op mijn qui-vive, want ledigheid loert altijd om de hoek.

»Traagheid kan ook leiden tot onverschilligheid, en daar heb ik me zeker al schuldig aan gemaakt. Ik knijp weleens een oogje dicht. Vroeger keek ik niet graag naar het journaal, omdat ik depri werd van alle ellende die je daarin geserveerd krijgt, maar tegenwoordig verplicht ik mezelf om toch te kijken. Want ik wil de feiten kennen, ik wil weten hoe de wereld in elkaar zit. Anders riskeer je de verkeerde beslissingen te nemen.

»(De thee wordt geserveerd, maar de dienster vergeet de deur dicht te doen) We zouden de deur moeten dichtdoen. (Terwijl ik het doe) Kijk, dát is nu lui van mij!»

HUMO Geeft niet. Schenkt u aan goede doelen?

FAITHFULL  (verontschuldigend lachje) «Neen. Dat is wellicht mijn ergste vorm van traagheid. Het is niet dat ik niet wil – ik ken genoeg organisaties die het verdienen – maar het komt er gewoon niet van.»

HUMO Zelfs niet een benefiet spelen?

FAITHFULL «Dat heb ik wél al gedaan. Ja, als ze mij een duwtje geven, dan kom ik in beweging (lacht).»

HUMO Aan de andere kant: ik heb uw agenda voor 2011 gezien, en méér werken dan u van plan bent is amper mogelijk.

FAITHFULL «Binnenkort kan ik nog even mijn batterijen opladen: dat wordt mijn eerste vakantie sinds februari 2010. Meestal trek ik er in de kerstvakantie tussenuit, maar vorig jaar ben ik de dag voor mijn verjaardag (op 29 december werd Faithfull 64, red.) naar New York gevlogen om op oudejaarsavond een concert in The Standard (een bijzonder luxueus hotel, red.) te geven, dat mij een flinke stuiver opgeleverd heeft.

»Mij hoor je niet klagen: ik kies voluit voor dit bestaan.»

HUMO Als ik even de amateurpsycholoog speel, zie ik twee mogelijke redenen om zo hard te blijven werken. Ofwel hebt u het geld nodig...

Faithfull (snel) «Dat is het alvast niet! Waaraan dacht je nog?»

HUMO Angst om alleen te zijn en niets omhanden te hebben?

FAITHFULL «Ik moet je ontgoochelen: ik hou ervan om alleen te zijn – dan heb ik eindelijk tijd om eindeloos te lezen. En ik ben net heel goed in nietsdoen, maar het komt er zelden van: zelfs als ik niet moet werken, blijf ik bezig. Met schrijven, bijvoorbeeld.»


Gramschap

FAITHFULL «Na de jaren zestig kampte ik met heel wat opgekropte woede, een gevolg van al mijn tegenslagen dat decennium (met een zware drugsverslaving en een miskraam als dieptepunten, red.). Ik was kwaad op alles en iedereen. Na jaren ben ik erachter gekomen: anger is an energy. Op zich is gramschap – evenmin als geld, bijvoorbeeld – niet goed of slecht. Maar als je haar voelt opborrelen, moet je daar iets mee dóén.»

HUMO Wanneer besefte u dat u – al dan niet creatieve – daadkracht kon puren uit kwaadheid?

FAITHFULL «Even nadenken... Nadat ik definitief afgekickt was, dus in 1985.»

HUMO In het najaar van 2006 werd borstkanker bij u vastgesteld. Maakte dat u kwaad?

FAITHFULL «Strikt genomen heb ik nooit kanker gehad, omdat ze de tumor in een vroeg stadium hebben kunnen verwijderen. Maar dat wil niet zeggen dat het daarna weer business as usual was. Ik was niet kwaad toen ik de diagnose kreeg, maar het jaagde me wél de daver op het lijf. De ingreep zelf was ook geen pretje, en ik heb zes maanden niet kunnen werken. Gelukkig hebben mijn vrienden me erdoor gesleurd.

»Pas op, gramschap kan een kracht zijn, maar ook een bijtend middel: het kan je uitvreten. Ik ben ervan overtuigd dat te veel woede bij binnenvetters kanker kan veroorzaken.»

'Op het internet is volgens mij welgeteld één foto van me te vinden die je 'seksueel' zou kunnen noemen - een heel sterke foto wel: ik draag een bustier en jarretelles. De agressieve seksualiteit die je tegenwoordig overal ziet, daar deden wij niet aan’ Beeld
'Op het internet is volgens mij welgeteld één foto van me te vinden die je 'seksueel' zou kunnen noemen - een heel sterke foto wel: ik draag een bustier en jarretelles. De agressieve seksualiteit die je tegenwoordig overal ziet, daar deden wij niet aan’

Gulzigheid

FAITHFULL «Ik ben ontzettend gulzig: naar ervaringen, liefde, vriendschap, noem maar op. En de laatste jaren vooral naar eten! Een zoetekauw ben ik niet, maar ik moet toch voorzichtig zijn, anders gaat mijn lijn er gegarandeerd aan.»

HUMO Bent u iemand die makkelijk verslaafd raakt?

FAITHFULL «Zeker. En dan wil ik véél. Toen ik aan de drugs zat, kon het ook nooit genoeg zijn.»

HUMO Wat nog? Boeken, schoenen?

FAITHFULL (lacht) «Ik ben dol op boeken, ik koop ze bij hopen, maar een verslaving zou ik het niet noemen: het is puur genot. En de schoenenfase ligt al láng achter mij. Toen ik jong was, ja, toen was ik een shopaholic.»


Hebzucht

FAITHFULL «Ik zou mezelf niet rijk noemen, maar ik heb genoeg geld, en dat vind ik leuk. Ik hou er rekening mee dat ik op een dag te oud zal zijn om van concertzaal naar concertzaal te hossen, en dan wil ik probleemloos kunnen overleven.»

HUMO Hebt u weleens een beslissing genomen uit financiële in plaats van artistieke overwegingen?

FAITHFULL «Ik ken er die dat doen: ik veroordeel hen niet, maar ik hoop dat ik me daar nooit aan zal hoeven te bezondigen. Ik wil zuiver van hart blijven.

»Het is ook niet zo dat goede kunst per definitie geen geld opbrengt, hè. Het romantische idee dat je arm moet zijn om echte kunst te maken vind ik kletskoek.»


Onkuisheid

FAITHFULL «Boeddhisten pleiten voor onthechting – je mag je aan niets of niemand vastklampen, letterlijk en figuurlijk – maar ik denk dat het leven zo een saaie boel zou worden. De laatste jaren ben ik zelf meer onthecht geraakt, beetje bij beetje. Maar natuurlijk heb ik nog verlangens, en hoop ik dat mijn nieuwe plaat een megaseller wordt. En ik honger, zoals gezegd, nog altijd naar liefde – liefde in het algemeen, niet seks. Ik ben altijd veel minder seksueel ingesteld geweest dan de mensen dachten.»

HUMO Toch bracht in de jaren zestig alleen al uw foto het hoofd van veel jongens en mannen op hol.

FAITHFULL «Ach, ik was jong en zag er aantrekkelijk uit, en daarmee is alles gezegd. Want het bleef zedig: er was amper vlees te zien. Op het internet is volgens mij welgeteld één foto van me te vinden die je ‘seksueel’ zou kunnen noemen – een heel sterke foto wel: ik draag een bustier en jarretelles. De agressieve seksualiteit die je tegenwoordig overal ziet, daar deden wij niet aan. Ik hou van subtiliteit. Tegenwoordig wordt weleens vergeten dat je ook uiterst sexy kan zijn met je kleren áán. Maar ik wil niet met het vingertje zwaaien; jonge mensen moeten doen waar ze zin in hebben.

»Wat seks betreft: ik heb mijn deel gehad, dat ontken ik niet, en het was góéíe seks. Maar opnieuw: nooit zoveel als de mensen dachten, en met ouder worden wordt het ook een pak minder belangrijk. Onkuisheid lijkt me de minst zware zonde, tenzij je ’t hebt over seksuele perversiteiten, sadisme, moord en andere derrie. (Lacht) Zover ben ik nooit gegaan.»

HUMO U bent de achterachternicht van Leopold von Sacher-Masoch, de Oostenrijkse edelman naar wie het masochisme vernoemd is.

FAITHFULL «Fysiek ben ik geen masochist, maar psychologisch heb ik mezelf weleens gekweld, ja. Nog zoiets dat ik eigenlijk pas de laatste jaren heb ontdekt, dankzij mijn therapie.»


Jaloezie

FAITHFULL «Dit vind ik een gemene zonde, zeker als je met andermans nijd geconfronteerd wordt. Zelf keek ik vroeger weleens scheef naar prachtige gebronsde vrouwen met eindeloze benen. Of naar wetenschappers en mensen met een universitair diploma, want ik ben nooit naar de universiteit geweest – dat gemis heeft mijn honger naar boeken opgewekt. Maar over zulke dingen maak ik me al lang niet meer druk. ‘Ik heb gestudeerd aan de universiteit van het leven,’ zeg ik altijd.»

HUMO U werkt hard, maar u bent geen veelschrijver: uw vorige plaat, de dubbelaar ‘Easy Come, Easy Go’ uit 2008, stond vol covers, en op ‘Horses and High Heels’ staan maar vier songs van eigen makelij. Bent u jaloers op productievere collega’s?

FAITHFULL «Ik ben een schildpad, geen haas. Maar ook daar heb ik vrede mee, in tegenstelling tot artiesten die nooit een plaat zouden uitbrengen die ze niet volledig zelf geschreven hebben. Ik troost me met de gedachte dat mijn eigen songbook de voorbije veertig jaar toch mooi gevuld geraakt is.»

HUMO Op de nieuwe plaat zingt u werk van onder anderen The Gutter Twins, Allen Toussaint en het songschrijversduo Goffin & King. Hoe hebt u de keuze gemaakt?

FAITHFULL «Voor Hal (Willner, haar producer, red.) en ik weer eens gaan samenwerken, komt hij meestal met een stel cd’s aanzetten, die we dan samen beluisteren – correctie: tegenwoordig komt hij met een laptop (lacht). Ik moet hem soms wel in toom houden: in het verleden is het al eens te veel Hal en te weinig Marianne geweest, terwijl het toch mijn platen zijn. We eindigen ook steevast met veel te veel songs. Op ‘Easy Come, Easy Go’ hebben we ons flink laten gaan, maar deze keer heb ik er bewust voor gekozen om niet over de schreef te gaan.»

HUMO En u hebt Lou Reed uitgenodigd om op een paar songs gitaar te komen spelen.

FAITHFULL «Lou is een oude vriend van mij en de beste vriend van Hal: het stond in de sterren geschreven dat we ooit zouden samenwerken. Hij zag het meteen zitten, en ik heb hem zelf de songs laten kiezen waarop hij zou spelen. Hij staat te boek als een fantastische songschrijver en performer – en terecht – maar hij is ook één van de grootste gitaristen ter wereld. En ik kan het weten, want ik heb een paar van de andere grootste gitaristen ter wereld persoonlijk gekend (knipoogt).»

HUMO Bedankt voor dit fijne gesprek, mevrouw Faithfull.

FAITHFULL «Graag gedaan, darling. En kom veilig thuis.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234