Aanslag op Thalys

De helden die de Thalys-terrorist overmeesterden: ‘Het was vechten of sterven’

Vandaag is in Parijs het proces gestart rond de verijdelde aanslag op een Thalystrein. Vijf jaar geleden opende Ayoub El Khazzani het vuur in de trein tussen Amsterdam en Parijs, maar enkele Amerikaanse militairen konden de man overmeesteren en erger voorkomen. De helden van toen speelden drie jaar later zichzelf in een Clint Eastwood-film over het incident en spraken in Humo over de memorabele treinrit. ‘Toen ik die man met dat geweer door de trein zag lopen, wist ik meteen wat ik moest doen.’

Op 21 augustus 2015 zitten Spencer Stone, Anthony Sadler en Alek Skarlatos op de Thalys van Amsterdam naar Parijs. De Amerikaanse jeugdvrienden, alle drie begin de 20, zijn bezig aan een rondreis door Europa nadat ze elkaar een paar jaar niet meer hadden gezien. Rond kwart voor zes ’s avonds, als de trein net de grens van België met Frankrijk is overgestoken, komt de 25-jarige Marokkaan Ayoub El Khazzani uit het toilet met een AK-47-machinegeweer en een rugzak met bijna driehonderd kogels, klaar om het vuur te openen op de passagiers. Wanneer El Khazzani een eerste keer wil aanleggen, blokkeert zijn geweer. Het trio stormt op hem af en slaagt erin om hem te overmeesteren. Met de hulp van enkele andere passagiers houden ze hem in bedwang tot de politie aankomt. Stone verliest in het gevecht bijna zijn duim als El Khazzani uithaalt met een mes, maar redt wel nog het leven van Mark Moogalian, die is neergeschoten toen hij El Khazzani bij de deur van het treinstel wilde tegenhouden en even verder bloedend op de vloer ligt.

Ook al hebben ze die namiddag vermoedelijk tientallen of zelfs honderden levens gered, de drie vrienden zijn bescheiden gebleven en willen niet voortdurend als helden worden bestempeld, zegt Alek Skarlatos, een ex-soldaat die in de zomer van 2015 net was teruggekeerd van een missie in Afghanistan.

ALEK SKARLATOS «Als mensen ons zo willen noemen, is dat prima, maar wij kijken daar anders tegenaan. Wij deden gewoon wat moest.»

Grijp die kans

We spreken met de drie Amerikanen in een hotel in Parijs. Ze zijn voor het eerst weer in de stad sinds hun huldiging door de toenmalige Franse president François Hollande, die hen na de verijdelde aanslag de Légion d’honneur opspeldde. Tijdens hun treinvakantie door Europa moesten ze indertijd genoegen nemen met goedkope hotelletjes, maar nu logeren de drie in het statige Le Bristol, op uitnodiging van filmmaatschappij Warner Bros. Stone, Sadler en Skarlatos zijn ondertussen filmsterren, want ze spelen zelf de hoofdrol in ‘The 15:17 to Paris’, de nieuwe film van Clint Eastwood over de gebeurtenissen op die zomernamiddag.

Van de filmstudio mag de interviewlocatie niet worden gedeeld op sociale media en de journalisten die het drietal mogen interviewen, moeten hun paspoort meebrengen om toegang tot het hotel te krijgen. Men is bang voor een mogelijke wraakactie, hoewel daarvoor geen directe aanleiding bestaat. De Amerikaanse twintigers zijn zich in elk geval niet bewust van het mogelijke gevaar.

SKARLATOS «Welnee, we laten ons leven niet vergallen door dat soort speculaties. Wij kunnen gaan en staan waar we willen. Zeker in Amerika.»

Het leven van de drie kameraden, die opgroeiden in Californië, is sinds die dramatische treinreis drastisch veranderd. Ze traden op in uiteenlopende televisieprogramma’s en Skarlatos deed zelfs mee aan de Amerikaanse versie van ‘Dancing with the Stars’. Ze schreven ook een boek over hun belevenissen, en toen ze tijdens een prijsuitreiking van een Amerikaanse tv-zender uit de handen van Clint Eastwood een Hero Award kregen, zagen ze hun kans schoon om bij de regisseur een film te pitchen.

ANTHONY SADLER «We waren op dat moment nog volop aan het schrijven. Na de uitreiking stonden we bij elkaar en dachten we: dit is een kans die we niet mogen laten voorbijgaan. Gelukkig stond Clint ervoor open. ‘Je weet nooit, stuur me het boek maar op,’ zei hij.»

De beroemde regisseur heeft zich de laatste jaren gespecialiseerd in waargebeurde films over Amerikaanse helden, zoals ‘American Sniper’ (2014), over een legendarische scherpschutter, en ‘Sully’ (2016), waarin Tom Hanks een piloot speelt die zijn neerstortende vliegtuig op de Hudson-rivier in New York kon laten landen. Dat Eastwood warm zou lopen voor het verhaal over de verijdelde Thalys-aanslag, was dus niet zo verrassend. Wat de drie echter niet hadden verwacht, is dat hij hun zou vragen om zelf de hoofdrol te spelen in de verfilming.

SADLER «Drie weken voor de start van de opnames vroeg hij ons om langs te komen voor een vergadering. Wij dachten dat hij nog eens wilde praten over het scenario, kijken of alle details wel juist zaten en zo. Maar toen vroeg hij ons of we zin hadden om mee te doen. Hij zei dat hij al professionele acteurs had benaderd om ons te spelen, maar dat werkte niet. Dus wilde hij ons een kans geven.»

SKARLATOS «We hadden daar nog niet eens aan gedacht. Zelfs niet als grap. Maar we hebben meteen ingestemd. Je zegt toch niet nee tegen Clint Eastwood?»

Dat het trio geen enkele acteerervaring had, leek Eastwood niet te deren.

SPENCER STONE «Hij wilde niet dat we lessen zouden volgen, omdat we dan minder natuurlijk zouden overkomen. Hij zag het als een experiment, iets wat nog nooit in Hollywood was geprobeerd. Zijn regieaanwijzingen waren zeer summier. Het enige wat hij deed, was ons zoveel mogelijk op ons gemak stellen. Maar ik geef toe dat het niet altijd even makkelijk was. Toen de eerste takes de mist ingingen, begon ik hard te twijfelen of we wel de juiste beslissing hadden genomen.»

De film gaat ook over de jeugd van de drie. Hun vriendschap ontstond op een strenge christelijke school in Sacramento, de hoofdstad van Californië, waar zij de buitenbeentjes waren die geregeld uit de klas werden gestuurd. Hun gezamenlijke interesse bestond uit het naspelen van militaire gevechten met realistische speelgoedwapens. Eastwood laat zien hoe het drietal carrière maakt in het leger en jaren later met elkaar in West-Europa op vakantie gaat. Na Venetië, Berlijn en Amsterdam is Parijs hun volgende stop, tot El Khazzani opduikt.

Als het gaat over het gevecht met El Khazzani, blijven de helden van toen heel nuchter.

STONE «Het was een kwestie van sterven of vechten. Toen ik die man met dat automatische geweer door de gang van de trein zag lopen, wist ik meteen wat ik moest doen. Het enige alternatief was wachten tot hij ons zou neerschieten.»

Stone, toen soldaat bij de luchtmacht, heeft wel alle geluk van de wereld gehad. Op het moment dat El Khazzani’s wapen haperde, was de terrorist naar hem op weg. Zonder dat defect zou de militair zonder twijfel zijn neergeschoten. Maar nachtmerries heeft hij er niet aan overgehouden.

STONE «Ik ben religieus opgevoed. Ik denk dat God mij en mijn vrienden met een duidelijke reden in die trein heeft geplaatst. Achteraf gezien lijkt het alsof alles wat we voordien hadden gedaan een voorbereiding was op die namiddag.»

Het naspelen van de aanslag vergde veel van de drie jonge acteurs, maar het was ook een louterende ervaring.

SKARLATOS «Doordat alles net hetzelfde was als toen, was het heel gemakkelijk om dezelfde emoties weer op te roepen. De angst, de woede, de adrenalinerush. Maar we konden gelukkig ook samen lachen. Het deed deugd om dit verhaal nog eens te kunnen vertellen.»

SADLER «We zijn trots op wat we gedaan hebben. Maar tegelijk voelt het alsof we dat deel van ons leven hebben afgesloten en nu verder kunnen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234