80 jaarCliff Richard

Het succesrecept van Cliff Richard: ‘Blijf van de drugs en doe gewoon’

Beeld BELGAIMAGE

(Eerder verschenen in Humo 2199 op 19 oktober 1982) 

Als het mij twintig jaar geleden overkomen was, had ik het in mijn broek gedaan, nu moest ik vooraf even naar het toilet eer ik Cliff Richard ontmoette voor dit interview. De zenuwen, I presume? 

Welja, en ik voelde ze ook weer wegebben toen ik het riante bureau betrad dat de sympathieke jonge dynamische manager van EMI Records tot onze beschikking gesteld had om, ter gelegenheid van Cliffs eerste komst naar Vorst-Nationaal (vroegere shows hadden plaats in het Paleis voor Schone Kunsten, het Kursaal van Oostende, Cinema Roma in Antwerpen, en de Koningin Elisabethzaal in idem), een zogenaamde blik te werpen op 25 jaar succes. En had hij nu ‘s op mijn ongetwijfeld interessante eerste vraag gewoon “It’s so funny, but we don’t talk anymore” geantwoord? Dan had hier weer zo’n rare “tekening” van Kama gestaan. Maar Cliff Richard was één en al oor en bereidwilligheid en hij zag er merkwaardig fris uit. Niet alleen voor zijn leeftijd, maar vooral voor iemand die een half uur eerder nog Dirk Dauw, van Het Nieuwsblad, had ontmoet. Live from the Sony TCM-260 B, dus, de boeiende confrontatie tussen een wrak en een legende. Prijsvraag: Who’s who?

HUMO Je bent nu al 25 jaar lang een succesvol showbizz-fenomeen, ook al rekent niet iedereen Cliff Richard nog altijd bij de rock-’n-roll. Zeg ‘s hoe jijzelf het tegenwoordige klimaat in de business aanvoelt en vergelijk, als je zo vriendelijk wilt zijn, met wat er leefde toen jij je debuut maakte? 

CLIFF RICHARD «Ik ben inderdaad al vijfentwintig jaar bezig. Ik wéét dat natuurlijk, maar als ik het jou zo hoor zeggen klinkt het pas echt alsof ik de Middeleeuwen nog persoonlijk meegemaakt heb. En wanneer je me vraagt hoe ik het klimaat van vandaag zou vergelijken met dat van een kwarteeuw geleden dan kan ik alleen maar lukraak in Mijn Grote Geschiedenisboek bladeren en zeggen dat een plaat opnemen nu, om maar iets te noemen, een veel boeiender aangelegenheid is dan vroeger. Niet alleen omdat de techniek zoveel verder staat, want dat heeft ook zijn nadelen. Veel platen klinken té proper tegenwoordig, veel platen lijken ook vreselijk op mekaar en ikzelf moet eigenlijk ook altijd een gevecht tegen de studio voeren om niet te koel te gaan klinken, te afgeborsteld. Ik wil de spontaniteit van mijn eerste platen ook nog laten doorleven in mijn nieuwe, maar ik wil wel beter gebruik maken van de techniek. 

»Als je vijfentwintig jaar geleden een studio binnenstapte werd je door je producer, door de technici en zelfs door de koffiedames, behandeld als een stel kwajongens die een plaatje kwamen maken, nu worden ook beginnende punkgroepjes als “artiesten” aanzien en met respect behandeld. Zo hoort het natuurlijk ook. Rock-’n-roll, en alles wat erbij komt, is volwassener geworden. En ik, ik heb er eigenlijk al vier tijdperken op zitten. Ik ben begonnen in de fifties, heb me erg goed gehandhaafd tijdens de sixties, ben toen wat gaan zwalpen, maar ben mooi teruggekomen tegen het eind van de seventies. En nu zit dus iemand voor u die toch ook alweer een hit of vier met 1980, 1981 of 1982 erachter op zijn palmares kan schrijven. En ik moet erbij zeggen dat ik er tegenwoordig meer van geniet als ik een hit scoor, dan vroeger. Want toen vond ik dat eigenlijk een beetje evident omdat er, als ik een single uitbracht, die week misschien ook één van Tommy Steele en één van Marty Wilde uitkwam, maar verder niks. Terwijl er nu, ondanks de recessie, tenminste vijftig singles per week — en ik heb het alleen over de Engelse productie — uitgebracht worden.» 

HUMO Betekent dat ook dat het in jouw tijd moeilijker was om aan de bak te komen, of was er gewoon niet genoeg talent aanwezig? 

RICHARD «Talent was er natuurlijk, maar het had niemand om zich aan te spiegelen. Alle mensen die nu in rockgroepen spelen doen dat toch een beetje omdat er vijfentwintig jaar geleden iets ontstaan is waaraan ik meegewerkt heb, iets wat een klimaat geschapen heeft waarin de Beatles en de Stones konden ontstaan en daarna de Animals en daarna vulzelfmaarin tot bij de Pistols, The Jam, The Police... 

»Toen ik begon kon je er alleen van dromen om rock-’n-roll-zanger te worden. Nu moet je tien pond vinden, een demo maken, en als die goed bevonden wordt, ben je al een heel eind onderweg. Kortom, vroeger was het veel moeilijker om te starten, maar nu is het heel moeilijk om je overeind te houden, omdat er zo verdraaid veel concurrentie is.» 

HUMO Was je bang toen de Beatles plotseling overgingen tot het inpakken van de wereld? 

RICHARD «Nee. Ik was vanaf het eerste moment een fan. Ik herinner me dat ik een promotietournee deed langs de radiostations, in 1962 was dat, en alle dj’s vroegen me natuurlijk of ik een plaat wilde kiezen. En dan haalde ik telkens “Love Me Do” boven, van de Beatles. Ik had dat singletje bij EMI meegepakt, nog vóór het uitgebracht was. Ik vond het fantastisch. Ik ergerde me wel aan hun naam die me aan insecten deed denken en ik was er van overtuigd dat ze die zouden moeten veranderen als ze het ver wilden schoppen. Ik heb hun dat ook gezegd... Ze hebben gelukkig niet geluisterd...» 

HUMO Heb je hen dikwijls ontmoet?

RICHARD «In het begin wel, ja. Toen waren ze nog heel schuchter en ze liepen wat verloren rond in Londen, na hun afdaling uit Liverpool. Bruce Welch van de Shadows gaf toen regelmatig party’s en hij nodigde de Beatles ook altijd uit. Ze gedroegen zich dan altijd heel afzijdig en schuchter. Ik herinner me goed dat ik eens de keuken in ging om wat wijn bij te halen en Lennon en McCartney zaten daar op Bruce’s gitaar een song uit te proberen... “If there’s anything that you want, if there’s anything I can do, call me, and I’ll send it along, with love from me to you”... En ik dacht verdomme, dit wordt een hit.»

Beeld Photo News

Congratulations, Cliff

HUMO Ik heb tien jaar popjournalistiek achter de vermoeide rug en als ik dat wilde kon ik een lijstje maken van tenminste tweehonderd namen die allemaal voor tenminste één maand “de toekomst van de rock-’n-roll” genoemd werden. Hoe komt het, denk je, dat er toch zoveel eendagsvliegen zijn in dit vak? 

RICHARD «Dat heeft vooral met talent te maken, natuurlijk. Niet alleen talent om voortdurend goed materiaal te kunnen schrijven — want dat kan ik ook niet — maar wel het talent om dat materiaal te ontdekken. Dat houdt dus in dat je vierentwintig uur per dag met je vak moet bezig zijn, en dat doen de meeste “nieuwen” duidelijk niet. Na één hit duiken ze al het society-leven in, na twee gaan ze aan de cocaïne, en na drie zijn ze dood of zitten ze in een gesticht. Ik druk het wat smakeloos uit, misschien, maar het komt erop neer dat slechts heel weinigen de consequenties van succes kunnen dragen, omdat die namelijk heel zwaar zijn. Wat bepaalde mensen ook niet kunnen inzien is blijkbaar dat ze gewoon uitgezongen zijn... Mensen die een hit hebben met een novelty-record hebben daar altijd last mee. Hun act is dan helemaal gebaseerd op die gimmick uit dat ene plaatje zodat er onvermijdelijk een moment komt waarop het publiek daarop is uitgekeken. En als je dan niets nieuws kunt bedenken ga je de dieperik in. Figuurlijk, maar helaas ook vaak letterlijk.» 

HUMO Heb je een gouden raad voor mensen die het even lang als jij willen uithouden in het vak? 

RICHARD «Doe gewoon en blijf van de drugs af.» 

HUMO Heb je ooit het gevoel gehad van “Nu kan ik niet meer volgen, nu gaat het me te snel”? 

RICHARD (lachend) «Nee, want ik ben toch zelf erg snel begonnen. Dingen als “Move It” hebben, als je ze nu beluistert, nog evenveel intensiteit als toen, en méér dan veel van wat ik op de radio hoor. Ik kijk niet naar de verschillen in de muziek van de laatste vijfentwintig jaar, maar naar de punten van overeenkomst, en die zijn ontzettend talrijk. Voor mij is alles rock-’n-roll, behalve wat geen rock-’n-roll is (lacht)... van Brenda Lee tot Frida, van de Stones tot Squeeze, van mij tot Yazoo, het heeft toch allemaal meer met elkaar te maken dan met militaire marsmuziek of opera, nee?» 

HUMO In de muziek zijn ook nog veel racisten, hun kop is leeg, de mode vult ze op. Eerst is het reggae, dan is het weer cold-wave... 

RICHARD «Jezus Christus, wat zit er in hun kop? Ik erger me inderdaad ook aan dat allesoverheersende gevoel om toch maar “trendy” te zijn. Zoveel mensen uit ons milieu zijn er het slachtoffer van. Maar Dylan, Lennon, Costello, die doen hun zin of hebben hun zin gedaan en dat doe ik ook.» 

HUMO Je bedoelt toch niet dat je er met je volle verstand bij was toen je verschrikkelijke dingen als “Goodbye Sam, Hello Samantha” of “Congratulations” opnam, en Ip’s liet uitbrengen van shows als “Alladin” of “Cinderella”, waar één of twee redelijke nummers opstonden en voor de rest muffe music-hallmuziek?

RICHARD «Die lp’s hadden nooit buiten Engeland mogen verschijnen, dat is juist, want wie ze niet kon plaatsen in de context van de shows die ik rond Kerstmis altijd in het Palladium gaf, die had daar niks aan, maar wat die slappe hits betreft, tja, daar had ik geen vat op mijn eigen carrière. Maar tegelijk verkocht ik wel twee miljoen exemplaren van een onding als “Congratulations”, terwijl ik er nota bene het Eurovisiesongfestival niet eens mee gewonnen had... Ik had een artistieke inzinking, dat is zeker, maar zolang de verkoop niet echt ging slabakken heeft niemand zich daar wat van aangetrokken.» 

HUMO Ik wel. Ik was een fan. En ik zag de Europese Elvis langzaam de Britse Will Tura worden... 

RICHARD «Je voelde je verraden ? Dat hebben fans me geschreven rond die tijd, maar tegelijk won ik er ook bij. Veel huismoeders, tv-kijkers die nooit naar een optreden van me geweest waren, maar die me als variété-artiest gingen appreciëren... Ik weet niet of het minderwaardig is om voor die mensen te werken.» 

HUMO Dat bedoel ik ook niet. Ik bedoel: vond je het leuk ? 

RICHARD (denkt lang na) «Eerlijk gezegd, nee. Ik moet op een bepaald ogenblik van mijn loopbaan een verkeerde beslissing genomen hebben, en die is geëscaleerd naar nog meer verkeerde beslissingen zodat ik uiteindelijk in een wereld terechtgekomen ben waar ik me totaal niet thuisvoelde. Ik ben niet beschaamd over die tijd, maar ik ben blij dat ie over is. Thuis luister ik nu naar Phil Collins en niet naar James Last. Ik denk dat de mensen een tijdlang vermoed hebben dat ik thuis James Last draaide. Cliff Richard is square, weet je wel...» 

HUMO Heb je in die “moeilijke jaren” ooit het soort angst gekend van “straks valt de machine stil”? Of heb je ooit gedroomd dat je van de ene dag op de andere weer een Jan-met-de-Pet zou kunnen worden? 

RICHARD «Nee, want dat bestaat niet. lk ben ook niet van de ene op de andere dag bekend geworden, dus je wordt ook niet van de ene op de andere dag onbekend. Er bestaat nog wel iets van rechtvaardigheid in dit vak en dat wil onder andere zeggen dat je, als je eens mijn soort succes gehad hebt, nooit meer onderaan de ladder moet herbeginnen. Ik mag wel eens een kwaaie periode doormaken, maar als ik dan met een nieuwe plaat tevoorschijn kom zal er toch wel naar geluisterd worden, denk ik, wat jammer genoeg niet het geval is met die van de meeste debutanten. Wat ik wel niet zou willen, is dat ik op een dag alleen nog maar zou bekend zijn om wat ik vroeger gedaan zou hebben. Dan stop ik resoluut, of ik word producer of zo. Want van nostalgie moet ik eigenlijk niks hebben. Ik zei het al, en ik meen het. Deze Cliff Richard is een artiest van de jaren 80. Daarom heb ik een beetje moeite met het succes van de Shadows tegenwoordig. Het zijn nog altijd vrienden van me, maar ik vind hun muziek onbetekenend. Ze maken nooit iets nieuws, ze coveren af en toe wat songs en om de zoveel jaren brengen ze hun “Greatest Hits” nog eens in een andere hoes uit en dan zijn ze weer weg voor een reünie-tournee... Ik vind het iets zieligs hebben, ze schijnen zich niet te realiseren dat ze geen tien maar twintig jaar achterop zijn geraakt... Oké., ik ben ook wel eens iets te ver op de suikergoedweg gegaan, maar dat kwam dan toch ook omdat ik graag andere aspecten van de muziekwereld wilde gaan exploreren dan degene die ik zelf bracht. Zelfs op mijn eerste platen zette ik al ballads als “Unchained Melody” en het is daardoor dat ik de stemtechniek verkregen heb om nu “Miss You Nights” te brengen op een geloofwaardige manier. Ik ben misschien niet de beste crooner die er bestaat, maar ik zing mijn ballads beter dan Frank Sinatra zijn rock-’n-roll...» 

Beeld Photo News

HUMO Iets anders. Hoe ben jij er eigenlijk in geslaagd je privéleven zo privé te houden? Niemand weet eigenlijk iets van jou af, behalve dat je een jaar of zeventien geleden tot het christendom bent toegetreden en daar sindsdien een uitstekende public relationsman voor bent? 

RICHARD «Ik doe helemaal niks om uit het nieuws te blijven, maar ik doe ook niks om erin te komen, en uit dat laatste vloeit wellicht voort dat men denkt dat mijn privéleven volkomen grijs en saai verloopt. Maar dat is dus niet zo. Alleen bel ik niet even een fotograaf eer ik in een restaurant ga eten, en laat ik me ook weinig op feestjes zien waar de Londense high-life samenkomt. Omdat ik wel wat beters te doen heb.» 

HUMO Zoals? 

RICHARD «Tennissen, met mijn vriendin Sue Barker, die zelf een ster is in Engeland. Vraag je niet of ik met haar ga trouwen?» 

HUMO Nee. 

RICHARD «Goed, want ik weet het zelf ook nog niet. Maar het is wel een zeer speciale vriendin.» 

HUMO Er is ook vaag gesuggereerd dat jij er Zeer Speciale Vriendschappen op nahield. Je hebt daar nooit tegen gereageerd? 

RICHARD «Dat ze me regelmatig een flikker noemen, bedoel je? Nee, daar reageer ik niet tegen. Ik ga toch mijn mannelijkheid niet bewijzen, zeker.» 

HUMO Gaat u anders rustig uw gang. Wat denk je trouwens als christen over voorhuwelijks paren? 

RICHARD «Seks voor het huwelijk is uit den boze.» 

HUMO Betekent dat dat je nog nooit... 

RICHARD «Niemand is volmaakt.» 

HUMO Je bent in India geboren, en hebt er tot je achtste geleefd. Staat je daar nog iets van bij? 

RICHARD «Niets. Maar dat komt door het koloniaal systeem dat maakte dat je als jonge blanke in India eigenlijk niet de minste binding had met de Indische realiteit. Wij leefden in rooie bakstenen huizen, er stonden rooie telefooncellen in onze wijk, de politie droeg een Engels uniform, en ik ging naar een schooltje waar alleen kinderen van Engelsen zaten, dus zijn mijn “exotische” herinneringen eigenlijk zero. Ik ben nog wel teruggekeerd naar India. Naar Bangladesh, om er mijn steentje bij te dragen na de oorlog met Pakistan. En die ellende die ik toen gezien heb heeft me evenveel veranderd als de beslissing om christen te worden.» 

HUMO Bepaalt zo’n ervaring ook je politieke denken? 

RICHARD «Nee, ik ben eerder een apolitiek mens.» 

HUMO Maar je hebt wel uit handen van de Koningin de Order of the British Empire gekregen. Zoiets aanvaarden is toch eigenlijk ook een politieke daad.

RICHARD «Ik vind van niet, maar zelfs als het zo was zou ik er toch nog altijd zeer fier op zijn. Ik sta achter de Koningin.» 

HUMO En achter Tatcher? 

RICHARD «Globaal genomen zeer zeker wel, ja.» 

HUMO Stoort het je als christen niet dat ze om een burenruzie als die van de Falklands een paar duizend jonge mensen de kilte van de Oceaan heeft ingestuurd? 

RICHARD «Het stoort me dat de mensheid nog altijd behoefte schijnt te hebben aan oorlogen. Maar ik stel vast dat er soms geen andere weg is. En ik moet zeggen dat ik het eens ben met de theorie dat de Argentijnen een daad van agressie gesteld hebben tegenover de bevolking en het grondgebied van de Falklands, en het was de plicht van de Britse regering om die daad te vergelden. En ik zie aan je ogen dat jij het daar niet eens mee bent, en dat respecteer ik ook. En mijn uitspraken in dat verband moeten ook alleen geïnterpreteerd worden als die van een doorsnee-Brit, niet als die van een expert. Ik weet helemaal niets van politiek. Ik weet alleen dat het onmogelijk is om jezelf voor te doen als een niet-Brit als je het bent... Ik wil geen landverrader zijn.»

Eurovision 1968

 Als we maar gezond zijn 

HUMO Is het ooit bij je opgekomen dat je loopbaan een heel andere wending had genomen als je zelf liedjes zou geschreven hebben? 

RICHARD «Nee. Mijn loopbaan had niet beter kunnen lopen. Ik ben al vijfentwintig jaar bezig, en ik heb nog geen dag zonder werk gezeten. Ik heb ongeveer zeventig hits gehad, dus denk ik ook niet dat ik mag klagen, en verder heeft zelf niet schrijven ook zijn voordelen. Je bent niet altijd op jezelf aangewezen voor materiaal. Je moet niet altijd hetzelfde stel hersenen pijnigen, maar je kunt op het beste werk van de beste mensen rekenen. Dat vind ik een luxe. Een songschrijver stuurt me een tape met tien songs erop, en ik pik de beste eruit... Dat is toch een droomsituatie...» 

HUMO Wat betekent ambitie voor jou nog, nu? 

RICHARD «Alles. Ik zou vandaag niet in Brussel zitten als ik geen ambitie meer had. Ik wil nog altijd alle mensen die houden van wat ik doe, blij maken, en ik wil dat iedere plaat beter verkoopt dan de vorige, en ik wil later in het “Guinness Book of Records” staan als de man die de meeste hits gemaakt heeft...» 

HUMO Je bent goed op weg? 

RICHARD «Ja, ik denk dat ik alleen nog in leven moet blijven om het te halen. Elvis staat nog voor mij, maar Elvis is dus dood. En hij is bovendien vijf jaar voor mij begonnen, dus haal ik hem wel in.»  

HUMO Meen je nu wat je zegt ? Houdt dat soort dingen je echt bezig? 

RICHARD «Ja. Het is niet de hoofdbezigheid van mijn bestaan, maar als hobby wil ik me wel eens bezighouden met mijn status als hitmaker. Iemand heeft eens uitgerekend dat als je al mijn hits bij mekaar telt ik eigenlijk al 15 jaar continu in de Britse hitlijsten sta. Dat vind ik een geruststellende gedachte.» 

HUMO Ga dan met pensioen.

RICHARD «Dat vind ik dan weer een onrustwekkende gedachte. De idee om op te staan en totaal niets meer te doen te hebben, die dag is voor mij niet te vatten... Zoals ik al zei: ik wil doorgaan tot ik van mezelf vind dat het zielig wordt.»  

HUMO Wat voor compromissen zou je sluiten om het nog langer vol te houden dan je nu al doet? 

RICHARD «Geen. Ik heb mijn haar niet blond geverfd toen Blondie het helemaal maakte, ik heb geen piratenkostuum aangetrokken toen Adam Ant doorbrak, ik ben gewoon altijd blijven doen wat ik goed vond. En ik heb wel geluisterd naar wat het publiek op een bepaald moment graag hoorde om te weten voor welk soort van klank ze het gevoeligst waren. Daar, en dat kun je dan een compromis noemen als je wilt, heb ik altijd een beetje op ingespeeld. Zo zou ik mijn volgende plaat bijvoorbeeld wel met Phil Collins willen maken, maar ik weet niet of hij dat wil. Ik moet mijn eigen toekomst veilig stellen. Tenslotte kan ik niet doen zoals Marty Wilde die zijn dochter Kim de baan op stuurt en thuis blijft wachten tot de postbode de gouden platen brengt.» 

HUMO Gisterenavond heb ik een artikel over jou gelezen in een Brits vakblad en daarin stond dat met jou praten hetzelfde was als je hoofd een uur lang tegen een gewatteerde muur slaan. Ik heb nu drie keer met je gepraat en ik heb die indruk helemaal niet. Waar komt die dan vandaan?

RICHARD «De Britse pers en ik drijven op een gevoel van wederzijds gebrek aan respect voor mekaar. Zij vinden mij een luizige zanger, ik vind hen onwaardige journalisten. Drie jaar geleden heeft Melody Maker een journaliste met ons meegestuurd tijdens onze tournee om en soort “waar gebeurd”-verhaal te schrijven. Maar we zagen haar ontgoocheling stijgen toen ze merkte dat wij eigenlijk aleen maar hard werkten. Er waren geen drugs te zien, geen meiden, geen drank. Tussen de soundcheck en het eigenlijke optreden speelden wij frisbee, dus dat viel ook al tegen, en uiteindelijk werd dat een heel venijnig stuk over wat een saaie lul ik eigenlijk ben. Maar de titel vond ik goed. “Cliff Richard: Britain’s Rock-’n-roll Enigma” stond daar, en dat vind ik van mezelf ook. Daarom stel ik mezelf niet zoveel vragen. Al heb ik die van jou met plezier beantwoord.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234