null Beeld SBS BE
Beeld SBS BE

Kijktip'True Crime Belgium'

'Ik voel hoe de combi geraakt wordt door verschillende kogels’: dit gebeurde op de dag dat Kitty Van Nieuwenhuysen stierf

Vanavond start op Play 4 een nieuwe truecrimereeks over de meest schokkende en verwerpelijke misdrijven die de voorbije decennia gepleegd werden in België. De eerste aflevering gaat over de moord op agente Kitty Van Nieuwenhuysen. Herlees de reconstructie van Humo uit 2011.

Annemie Bulte

(Verschenen in Humo op 22 februari 2011)

De Beerselsestraat in Lot, een gehucht in een groene plooi van de Zennevallei ten zuiden van Brussel. In de nacht van 3 op 4 december 2007 wordt de rust in deze woonwijk verstoord door drie gangsters met bivakmutsen, kogelvrije vesten en oorlogswapens. Ze plegen een mislukte homejacking bij een familie met twee kinderen: vader Ismaïl Saccoor krijgt drie kogels in zijn lijf. Daarna openen ze met hun kalasjnikovs het vuur op een voorbijrijdende politiecombi. De jonge politieagente Kitty Van Nieuwenhuysen is op slag dood, haar collega Peter Van Stalle raakt zwaarge-wond. De zaak schokte het land, en vooral de collega-politiemensen; de verwikkelingen in het onderzoek zorgden voor controverse en dwongen de toenmalige justitieminister Jo Vandeurzen bijna tot aftreden – iets wat hij een week later toch moest doen in de zaak-Fortis, na aantijgingen dat hij druk had willen uitoefenen op magistraten. Een reconstructie van de feiten.

4 december 2007, 1.20 uur

Beroepschauffeur André Vandervelden komt thuis. Hij parkeert zijn vijftien jaar oude Renault-bestelwagen voor zijn deur, Beerselsestraat nummer 40. Het is stil en donker in de straat, in een typische verkavelingswijk met vrijstaande huizen. Er is alleen het geruststellende geruis van het nachtelijke verkeer op de E19, vlakbij. Vrouw en kind slapen al. Beneden in het salon ploft André in de zetel: hij kijkt naar een film op dvd om wakker te blijven. Over iets meer dan twee uur moet hij alweer de baan op, een vroege klus voor de transportfirma waarvoor hij werkt.

2.15 uur

Buurman Jan De Cort, die een paar huizen verder woont, wordt wakker door het geluid van dichtklappende autoportieren op straat. Hij kijkt door het raam en ziet een donkere auto die verkeerd geparkeerd staat. Hij gaat naar het toilet. Als hij even later weer naar bed gaat, ziet hij een politiecombi naast de wagen staan. In de politiecombi zitten Peter Van Stalle en Kitty Van Nieuwenhuysen, twee jonge inspecteurs van de politie Beersel op nachtpatrouille. Ze komen van de autosnelweg, waar ze een drankje hebben gekocht in een motel, en zijn op de terugweg naar het commissariaat. Wanneer ze in de Beerselsestraat een donkere wagen zien stilstaan met fel brandende lampen die meteen daarna doven, vinden ze dat verdacht. Als ze dichterbij komen, zien ze een paar mensen wegvluchten. ‘Ze hadden ons gezien en liepen weg,’ zegt Peter Van Stalle, die aan het stuur zat, achteraf. Het lijkt alsof de schimmen – ze zijn zeker met twee, misschien wel met vier – een weide inlopen. Op dit uur, in zo’n rustige woonwijk? Dat is verdacht. Voor de zekerheid vragen de twee agenten om bijstand via de radio. Het is dan 2 uur, 42 minuten en 55 seconden. Het is een routinevraag: niemand denkt dat er iets ernstigs op til is.

2 uur, 43 minuten, 19 seconden

In het naburige Sint-Pieters-Leeuw vertrekt een patrouille van twee agenten, Kim Cauwel en Tom De Roeck, in de richting van de Beerselsestraat, zo’n 4 kilometer verderop. Intussen rijden Peter en Kitty traag rond, op zoek naar de verdachten. Ze zien niemand meer, en stoppen dan maar achter de donkere wagen. Kitty geeft het merk – een Volvo – en de nummerplaat door aan de dispatching. De deuren van de Volvo staan open.

Lees ook

Na het succes van ‘Dahmer’: hoever kun je als fictiemaker gaan met true crime?

U heeft de buik nog niet vol van bloederige wreedheden? De vijf series die u moet bekijken ná ‘Dahmer’

2 uur, 43 minuten, 47 seconden

Peter en Kitty rijden verder op zoek naar de weggelopen verdachten, met hun zoeklicht aan. Ze speuren de velden af en rijden stilletjes weer richting autosnelweg, de Beerselsestraat uit. Ze worden opgemerkt door buur-man Jan De Cort – zijn aandacht wordt getrokken door het zoeklicht op de combi. Hij kijkt naar de straat en ziet plots drie ‘zwarte figuren’ uit de oprit van het huis van de overburen komen – de familie Saccoor van nummer 38. De drie kijken de politiecombi na, lopen gebukt naar hun wagen, en gaan dan terug naar het huis van Saccoor.

JAN DE CORT «Ik denk dat ze iets uit hun koffer wilden halen. Ik dacht dat het inbrekers waren.»

Op de tweede verdieping van nummer 38 schrikt Ismaïl Saccoor wakker van een vreemd geluid beneden aan de voordeur. Het klinkt heel luid, alsof er iets breekt.

ISMAIL SACCOOR «Ik ben nog half in slaap. Ik denk eerst dat één van de kinderen — die slapen op de eer-ste verdieping — uit bed gevallen is. Ik ga kijken en zie een gemaskerde man in de gang staan, juist voor de deur van de kinderkamer. Hij draagt een bivakmuts, ik zie alleen zijn ogen, en donkere kleren.»

Ismaïl, een karateka met een zwarte band, stormt de trap af, gaat de indringer te lijf en geeft hem een oplawaai.

ISMAIL «De man gaat de kamer van de kinderen binnen, ik geef hem nog een paar rake klappen, hij deinst achteruit en springt op het bed van mijn zoon Jonathan — de kinderen zitten allebei in het bed van mijn dochter Naomi. Ik geef de man een duw. Hij ruikt slecht, alsof zijn kleren al lang niet meer gewassen zijn, en ik ontwaar een lichte geur van Noord-Afrikaanse kruiden. In zijn linkerhand heeft hij een zaklamp vast.»

2 uur, 44 minuten, 58 seconden

ISMAIL «Plots zie ik in zijn rechterhand een klein pistool. Het is zo klein dat ik denk dat het geen echt is. Hij staat op een halve meter van mij en schiet. Hij raakt me, maar ik voel niks.»

2 uur, 45 minuten, 0 seconden

ISMAIL «De man loopt de kamer uit, gaat de trap af en stormt naar buiten. Ik ga hem achterna. Ik wil hem tegenhouden.»

2 uur, 46 minuten, 39 seconden

Buurman André Vandervelden hoort stemmen en lawaai op straat. Hij belt de 101 en zegt dat hij kabaal hoort in nummer 38. Hij denkt aan een gijzeling. Terwijl hij aan het bellen is, ziet hij een politiecombi met een zoeklicht de straat uit rijden. Daarin zitten Peter Van Stalle en Kitty Van Nieuwenhuysen, nog altijd op zoek naar de verdachte schimmen.

2 uur, 46 minuten, 50 seconden

ISMAIL «Ik sta bloedend in de hal van mijn huis wanneer ik van buiten een stem hoor: ‘Heb je de sleutels van de auto?’ Het is Frans met een Noord-Afrikaans accent. Ik probeer de deur dicht te duwen, maar de indringer beukt de deur in, samen met een tweede man. Ik val op de grond. De tweede dader, ook met bivakmuts, ziet er veel groter en sterker uit dan de eerste. ‘Waar zijn de sleutels?’ brult hij, terwijl hij een wapen op mij richt. ‘Ik weet het niet,’ antwoord ik. Hij schiet direct en raakt me weer. Ik zit ineengedoken op de grond, ik bescherm mezelf met mijn benen. De man schiet een paar keer. ‘Hij wil me doden,’ denk ik. Hij vindt de autosleutels, en de twee vertrekken. Ik sluit de deur en sta op. Door het raam zie ik de daders instappen in onze auto, de nieuwe Peugeot van mijn vrouw Judith.»

JUDITH GIEBEN «Vanuit mijn slaapkamer hoor ik mijn kinderen roepen en huilen. Ik ga naar de eerste verdieping, waar hun kamer is.»

NAOMI (dochter van 12) «Ik sta in de gang te roepen. Ik zie mijn vader op de grond in de gang, met bloed. Hij heeft erge pijn. Misschien heb ik het gedroomd, maar dat beeld komt altijd terug. Er zijn overal sporen van bloed, boven en in de gang. Ik ben heel erg bang.»

JONATHAN (zoon van 10) «Ik ga niet naar beneden, want ik ben bang dat de bandieten mij gaan zien en op mij gaan schieten. Ik blijf in de kamer.»

ISMAIL «Buiten hoor ik een salvo van geweerschoten, als van een mitraillette, het duurt enkele seconden.»

NAOMI «Ik weet niet of het een droom is, maar ik hoor iemand roepen, zware stemmen, en ‘TAKTAK-TAKTAKTAK’. Het zijn schoten zoals op tv in een film voorvolwassenen. Dan ‘PANG!’ Dan stilte. En nog eens ‘PANG PANG!’»

JONATHAN «Pas wanneer mijn moeder me komt halen, ga ik de kamer uit. De dieven zijn dan al weg. Ik heb ze niet gezien. Ik heb wel schoten gehoord, binnen en buiten.»

BUURMAN ANDRÉ «Op een bepaald moment hoor ik op straat een reeks salvo’s van telkens vier á vijf schoten, snel na mekaar, zoals vuurwerk.»

2 uur, 48 minuten, 0 seconden

Een donker geklede man met een kalasjnikov zit gebukt naast de haag van nummer 38 en laadt zijn wapen. Hij staat op en doet een paar passen naar voren.

2 uur, 48 minuten, 15 seconden

Buurman Jan De Cort ziet een politiecombi terugkeren in de straat. Het zijn Peter en Kitty: die hebben een blokje omgereden en komen nu terug. Ze missen hun twee collega’s uit Sint-Pieters-Leeuw maar nét. Dan hoort buurman Jan De Cort schoten. Ze komen van op de oprit van nummer 38. De combi van Peter en Kitty wordt onder vuur genomen.

PETER VAN STALLE «Plots hoor ik een enorme slag. Het venster van het portier aan de kant van Kitty vliegt in stukken. Ik voel een hevige pijn aan mijn rechterhand. Ik voel hoe de combi geraakt wordt door verschillende kogels.»

Agente Kitty Van ­Nieuwenhuysen (links) en een van haar moordenaars, Galip Kurum. Beeld Photo News
Agente Kitty Van ­Nieuwenhuysen (links) en een van haar moordenaars, Galip Kurum.Beeld Photo News

2 uur, 48 minuten, 20 seconden

Peter Van Stalle drukt de noodknop van de boordradio in. Hij probeert uit de rijdende combi te stappen om zich tegen de kogelregen te beschermen. De combi rijdt alleen een kort stukje verder — hij heeft een automatische versnellingsbak. Van Stalle trekt zijn wapen en laadt het, maar heeft geen idee in welke richting hij moet terugschieten: hij weet niet vanwaar de kogels komen. Zijn collega zit op de passagierszetel in de combi en reageert niet. Van Stalle voelt een hevige pijn en zakt door zijn benen.

NAOMI «Mijn moeder trekt mij en mijn broer in een andere kamer. We kruipen tegen de muur onder het raam. Plots is het heel stil. We kijken door het raam en zien de gangsters wegrijden met onze Peugeot. Beneden horen we mijn vader roepen van de pijn, mijn moeder neemt ons mee naar beneden.»

2 uur, 48 minuten, 34 seconden

Buurman André Vandervelden hoort schoten en belt opnieuw de 101.

BUURMAN ANDRÉ «Terwijl ik aan het bellen ben, zie ik de Peugeot van de buren voorbijrijden, een nagelnieuwe wagen, naar de oprit van de snelweg richting Bergen-Charleroi.»

2 uur, 48 minuten, 46 seconden

Peter Van Stalle en Kitty Van Nieuwenhuysen worden via de boordradio opgeroepen. Er komt geen antwoord.

ISMAIL «Ik sleep me naar buiten en zie een politiewagen in het midden van de straat staan. Ik zie een politieman naast de auto liggen.»

JUDITH «Ik hoor mijn man buiten om hulp roepen. Ik zie dat de voordeur openstaat en dat er bloed op de grond is. Ik ga naar beneden met de twee kinderen.»

BUURMAN ANDRÉ «Ik zie de buurman bloedend op de grond liggen voor de ingang van zijn huis. Zijn vrouw staat over hem heen gebogen en de twee kinderen staan er huilend naast.»

JONATHAN «Er is een plas bloed, en mijn vader ligt erin. Het eerste wat hij zegt is: ‘Aah aah, ze gaan mijn benen afzetten.’ Ik heb nog een andere man gezien die neergeschoten was. Ik weet nog precies waar hij lag.»

Die andere neergeschoten man is Peter Van Stalle. Hij ligt op de grond naast de combi, die met draaiende motor tot stilstand gekomen is tegen een paal. Het is nu heel stil. Van Stalle heeft geen idee van wat er aan het gebeuren is, en of de gangsters nog in de buurt zijn. Op de achtergrond hoort hij de collega’s van de dispatching op de radio praten. Hij hoort ook het hysterische gekrijs van een vrouw. Wie dat is en waarom ze schreeuwt weet hij niet. Later zal blijken dat het Judith Gieben is, de echtgenote van de zwaargewonde Ismaïl Saccoor.

2 uur, 49 minuten, 5 seconden

De ploeg van Sint-Pieters-Leeuw is nu ter plaatse. Inspecteurs Kim Cauwel en Tom De Roeck worden tegelijk geroepen door de bewoners van nummer 38 en door hun collega. Ze zien Judith Gieben, in paniek roepend bij het lichaam van haar man, en hun collega Peter Van Stalle die naast de combi op de grond ligt. Die zegt dat er op hem is geschoten, en dat zijn collega nog in de combi zit. Op de passagierszetel van de combi zien de collega’s Kitty Van Nieuwenhuysen zitten. Ze geeft geen teken van leven meer.

2 uur, 49 minuten, 12 seconden

De politie van Sint-Pieters-Leeuw vraagt dringend enkele ambulances. Die nemen Peter Van Stalle en Ismaïl Saccoor mee. Van Stalle is geraakt door twee kogels, Saccoor door drie. Kitty Van Nieuwenhuysen is vol geraakt in het hoofd: voor haar komt alle hulp te laat. Ze zou de volgende dag 24 jaar worden.

DE DALTONS

In de uren en dagen na de feiten wordt duidelijk dat de gangsters eigenlijk eerst de bedoeling hadden om de oude bestelwagen van André Vandervelden te stelen, wellicht om ’m te gebruiken in een ramkraak. Dat mislukte, wellicht omdat ze gestoord werden door de politiecombi van Peter en Kitty. Toen vervolgens hun vluchtauto – de Volvo – niet meer wilde starten, braken de gangsters in bij de familie Saccoor om de sleutels buit te maken van de gloednieuwe Peugeot die daar voor de deur stond. Die Peugeot 407 (met nog maar 350 kilometer op de teller) wordt een paar uur na de schietpartij volledig uitgebrand teruggevonden in Goutroux, nabij Charleroi.

De plek is bij de lokale gerechtelijke diensten goed bekend als ‘dumpplaats’ van auto’s die hebben gediend voor criminele activiteiten. De politie vermoedt onmiddellijk dat de daders uit (de streek van) Charleroi komen, want ook de door de gangsters achtergelaten Volvo T5 blijkt een paar weken eerder gestolen in een garage in Thuin. Het is een speciaal model, omgebouwd om rally’s te rijden. In de Volvo worden twee kogelwerende vesten, een kalasjnikov en inbrekersmateriaal gevonden. De politie stelt een lijstje op van mogelijke verdachten: figuren uit het banditisme-milieu die extreem gewelddadig zijn en met kalasjnikovs werken.

Ze komt direct terecht bij drie zware jongens: Galip Kurum (Turk, 29 jaar), Nourredine Cheikni (Marokkaan, 30 jaar) en Hassan Iasir (Marokkaan, 31 jaar). Ze maken deel uit van een bende die al verschillende gewelddadige inbraken heeft gepleegd. Bovendien zijn ze alle drie nog niet lang op vrije voeten. Kurum en Cheikni werden in 2002 veroordeeld tot zes en vijf jaar cel voor verschillende overvallen.

De spectaculairste was een gewelddadige overval in 1999 op een postkantoor in Lodelinsart. Het geweld stond totaal niet in verhouding met de buit, minder dan 250 euro. De twee droegen bivakmutsen en kogelvrije vesten, en vluchtten samen met twee medeplichtigen in een gecarjackte Mercedes. Op hun vlucht kwam het tot een schietpartij met de politie, waarbij Kurum een kogel in de onderrug kreeg. Sindsdien loopt hij mank. Kurum kreeg de bijnaam ‘Dalton’ mee, vanwege zijn vooruitstekende kin – iets waar de man een jeugdtrauma aan overhield. In 2004 werd de tandem Kurum-Cheikni nog eens veroordeeld wegens een zwendel in luxeauto’s.

Ook Hassan Iasir heeft een verleden van gewapende overvallen en werd al eens veroordeeld tot vijf jaar cel. Op het ogenblik van de schietpartij in Lot is hij nog maar een maand op vrije voeten. Hij zou de meest gewelddadige van de drie zijn. Voor alle duidelijkheid: de drie Daltons ontkennen nog steeds elke betrokkenheid bij de schietpartij. Hoe de politie precies op het spoor van deze daders is gekomen, is nooit helemaal duidelijk geworden, ook niet als je de akte van inbeschuldigingstelling leest. Zeker is dat de drie zichzelf verdacht maakten toen ze daags na de schietpartij in Lot met de noorderzon verdwenen: Kurum naar Turkije, Cheikni en Iasir naar Marokko.

Zes weken later, toen ze terug in België neerstreken, werden ze tegelijkertijd door de politie gearresteerd. Hun DNA-sporen waren teruggevonden in de achtergelaten vluchtauto en op het inbrekersmateriaal in de koffer. ‘Dat bewijst dat ze misschien ooit in deze auto gezeten hebben, maar niet dat ze er die nacht bij waren in Lot,’ zegt de verdediging van de drie verdachten, die aanvoert dat het DNA-onder-zoek bovendien op een onwettige manier is gebeurd en moet worden overgedaan. De Kamer van Inbeschuldigingstelling veegde die argumenten van tafel, maar de advocaten zullen er ongetwijfeld op terugkomen tijdens het proces.

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen zal het proces-Kitty ongetwijfeld met enige interesse volgen. Op 15 december 2008 – hij was toen nog federaal minister van Justitie – legde hij op een tranerige persconferentie uit waarom verdachte Hassan Iasir op 14 december 2008 bijna was vrijgelaten vanwege een administratieve blunder in de gevangenis. Vandeurzen verzocht het parket en de gevangenis om de vrijlating ‘met alle wettelijke middelen’ te verhinderen. Iasir werd uiteindelijk vrijgelaten en een minuut later weer aangehouden in een ander dossier van grootbanditisme in Charleroi – de gewapende overval op het gezin van een wisselagente in Roux, gepleegd in oktober 2007.

Maar tussen die beide aanhoudingen in heeft de verdachte wellicht even illegaal vastgezeten, iets wat door zijn advocaten opnieuw werd aangegrepen om te wijzen op procedurefouten. Vandeurzen was over de schreef gegaan en had de scheiding der machten niet gerespecteerd, werd hem verweten. De justitieminister dacht er zelfs even aan om ontslag te nemen. De ‘blunder’ in de gevangenis bleek achteraf niet zo onschuldig: een cipier met een gokverslaving en speelschulden bekende dat hij, op verzoek van Hassan Iasir, opzettelijk een administratieve fout had gemaakt in diens beroepsprocedure. In ruil daarvoor had hij vijfduizend euro gekregen, geld dat hij gespendeerd had in het casino. Ondanks de bekentenissen van de ci-pier, die in de boeien werd geklonken en aan de andere kant van de tralies belandde, zegt Hassan Ia-sir van niks te weten. ‘Ik ben het slachtoffer van een complot,’ aldus de verdachte. Een standpunt dat hij, net als zijn twee medeverdachten, de volgende twee maanden ook voor de schietpartij in Lot zal innemen op het proces-Kitty.

‘True Crime Belgium - De moord op Kitty Van Nieuwenhuysen’

Zondag 30 oktober om 20.40 op Play 4

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234