interviewJohnny Rotten

Marc Mijlemans sprak met John Lydon: ‘The Sex Pistols zijn nooit ambitieus geweest. We wilden alleen de wereld veranderen, en liefst op één dag’

Beeld Getty Images

Op zaterdag strompelde hij nog Brussel rond met de manieren van Gust de Gorilla, op zondag zit hij breed glimlachend achter een al aanzienlijke hoeveelheid Bloody Mary’s en lagers Humo op te wachten. The boy looked at Johnny: warrig, rossig haar, straataccent, snierende manier van praten, een geur van gevaar. Het verhaal gaat dat John Lydon vroeger in zijn levensonderhoud voorzag door het vangen van ratten. Hij sloeg ze de kop in. De wildste jaren liggen achter hem maar nooit is helemaal duidelijk of hij naar de strot zal vliegen of in sarkastische lachjes zal uitbreken. Dus dit is Johnny Rotten. Hij geeft zelfs pootjes tegenwoordig: toen onze John een Johnny was. 

(Verschenen in Humo op 24 november 1983)

Men fluistert dat Public image Limited op het failliet af stevende en dat daarom John Lydon daarom zijn onbuigzame trots heeft laten varen. Dat kan. Ik denk dat de rattenkoning eindelijk met zijn verleden verzoend is, dat ie in zijn Newyorkse flat zo nu en dan ‘Never mind the bollocks’ oplegt om de buren te kloten. Maar hij is zo verkeerd begrepen dat ie zichzelf allang niet meer begrijpt: in momenten van verwarring kan hij nog altijd uithalen met het scheermes dat sarcasme heet. De grijns heeft het schuim op de lippen vervangen. Men zegt dat deze beeldenstormer een oplichter is, een leugenaar, een verrader, men fluistert dat ie het talent van anderen heeft opgezogen om het in zijn eigen voordeel weer uit te spuwen. Malcolm McLaren, Glenn Matlock, Jah Wobble, Keith Levene als zij al goeie woorden hebben, dan besteden ze die niet aan John Lydon. Maar ik weet dat de Sex Pistols nooit de Sex Pistas zouden zijn geweest zonder hem. lk weet dat ik niet had kunnen leven zonder ‘Anarchy in the U.K.’ en ‘God save the queen’ en ‘Pretty Vacant’: een mens heeft bliksems nodig. En dat is voldoende.

 Maar het is niet alles; nadat Lydon de punk en zijn positie vaarwel zegde (een moedig en beslist vaarwel) kwam onder zijn impuls ‘First Edition’ van Public Image Limited tot stand, met daarop door merg en been snijdend werk als ‘Public Image’, ‘Anne Lisa’, ‘Theme’ en ‘Religion’. Volgden: het revolutionaire ‘Metal Box’ en de hypnotiserende horror van ‘Paris au Printemps’. Daarom is John Lydon een grote, een onvergetelijke, een sleutelfiguur, een krijsende jongen in de branding van de geschiedenis. Dat ie zich op dit moment onledig houdt met een vorm van vaudeville, en het zich bijzonder makkelijk maakt (fast bucks en alles), kan zijn sporen op deze wereld niet uitwissen. Au fond John Lennon heeft zelfs ‘Double fantasy’ opgenomen, Elvis Presley verzandde in las Vegas en Bob Dylan barstte in wierook uit. Niemand is volmaakt, zegt John Lydon ; dat is een understatement. Zoiets als: no future. Ik denk dat men hem kwalijk neemt dat ie nog niet gestorven is.

HUMO Zo. Je komt nog ‘s buiten.

LYDON «Ja, ja, ik was de wereld van de rock’n’roll wat ontwend. Ik was vergeten hoe verschrikkelijk het allemaal kan zijn. Nu weet ik het weer. O was ik maar…»

HUMO Maar je zit hier.

LYDON «Omdat ik deze keer vastbesloten ben. Ik wil dat ze me begrijpen. lk heb mijn buik vol van misverstanden. Public Image is te belangrijk om door gebrek aan communicatie gekelderd te worden. Er kan geen excuus zijn voor absolute stilte. En dus zit ik hier. Hoewel het hele spel me nu al de strot uitkomt. Ik krijg toevallen van dat rondhangen overal: ‘wacht even, we moeten dit nog doen, blijf in de buurt’. Wachten, altijd maar wachten.»

HUMO Killing time.

LYDON «Juist. Je kan de tijd niet eens gebruiken om songs te schrijven, daar ben je te gespannen voor. Ontspannen kan niet want ik lijk een blasé klootzak op het podium als ik niet op de rand van mijn zenuwen leef. Spanning is essentieel, de rand van de afgrond moet altijd in zicht blijven.»

HUMO: Ik heb je film gezien, ‘Order of Death’.

LYDON «En?»

HUMO Intens, schrikwekkend, wreed. Waarom wilde. je zo graag de rol van een jonge psychopaat spelen? In de ogen van de wereld ben je nooit iets anders geweest. Johnny B. Rotten.

LYDON «Da’s hun zaak, daar kom ik niet meer op terug. Ik vond het een briljante rol om te doen, meer motivatie had ik niet nodig. Het boek, van Hugh Fleetwood, had ik vooraf al gelezen, ik was er weg van en toen ik hoorde dat ik kandidaat was voor de rol van Leo, heb ik me door niks of niemand laten tegenhouden. Ze wilden een rockster, er werd aan David Bowie gedacht en aan Sting. Kun je je voorstellen wat voor puinhoop dat soort flurken er van gemaakt zouden hebben? lk zei: Leo is een degoutant varken en iedereen weet dat ik fantastisch ben als degoutant varken (lacht). Natuurlijk zullen ze denken dat ik in het echte leven ook een beest ben, drie keer erger dan een Hell’s Angel. Ik kan het ook niet helpen dat de mensen zo dom zijn.»

HUMO Het kan je niet schelen wat er over jou gezegd en geschreven wordt?

LYDON «Het kan me wel schelen maar tegen massale domheid heeft niemand verhaal. Ik kan alleen maar zeggen: dit was mijn eerste film, een nieuw begin, dus denk vooral niet dat je alles al gezien hebt.»

HUMO Heel grappig was de scène met die radio waarin...

LYDON «Dat was Harvey Keitel. Hij deed het om mij te jennen, het stond helemaal niet in het script. Hij pakte een transistorradio, zette ‘m aan, keek naar mij en vroeg heel on-schuldig: ‘Je houdt toch wel van rockmuziek, nee?’ (bulderende lach) Er is niemand die rock ‘n’roll meer haat dan ik, dat wist ie, de schurk. Ik heb ‘m een bijzonder haatdragende, idiote grijns terug gegeven. Maar Harvey was O.K., we hebben samen hard en goed gewerkt. We hebben ons van al die Italianen geen bal aangetrokken. Een film maken bleek veel makkelijker dan ik het me had voorgesteld. Nu is ‘Order of Death’ geen klassieker natuurlijk, je mag nooit teveel verwachten van iets wat in Italië gemaakt is.»

HUMO Je ogen lijken je belangrijkste wapen als acteur. De fascinerende kracht daarvan gebruikte je ook al toen je nog Johnny Rotten, een Sex Pistol, was.

LYDON «Ik praat het best met mijn ogen, dat heb ik altijd al geweten (geeft een indrukwekkende demonstratie). Het is een gave. Ik gebruik ze.»

HUMO ‘Order of Death’ speelt zich af in New York. New York is ook je vaste verblijfplaats. New York was indertijd een door punks zeer gehate stad: daar woonde de Vijand.

LYDON «Dat kan best. Ik wilde niet weg uit Engeland maar ze hebben me bijna uit het land gezet. lk was het slachtoffer van vervolging. Een publieke vijand die uitgedreven moest worden. De politie heeft me het leven onmogelijk gemaakt, volstrekt onmogelijk. Op drie maanden tijd zijn ze vier keer binnengevallen in mijn flat. Elke keer lieten ze eert hopeloze puinhoop achter, een ruïne. Ik werd verdacht van alle mogelijke misdaden: bezit van vuurwapens, het aanmaken van bommen voor het IRA, het schuilhouden van weggelopen minderjarigen en bezit van drugs. Geen enkele keer hebben ze me op de minste overtreding kunnen betrappen. En toch bleven ze terugkomen. Tot ze een stok vonden om de hond mee te slaan: ze ontdekten in mijn flat een spuitbusje met gas, een ding waarmee vrouwen zich wapenen tegen verkrachters. Da’s een vuurwapen, zeiden ze, je hangt, kerel. lk kwam er vanaf met zes maanden voorwaardelijk, maar als ik nog ‘s gearresteerd werd, al was het maar voor verkeerd parkeren of zo, dan had ik twee jaar kunnen zitten.»

HUMO Dus ging je er vandoor?

LYDON «Wat kun je doen? Ik ben eruit getrokken toen er nog tijd was. Geen mens zou het in zijn hoofd halen om op te komen voor mijn rechten. John Lydon in de bak? Serves him right. Mijn lot kan niemand wat schelen, ze waren me liever kwijt dan rijk.»

HUMO Je werd er gehaat?

LYDON «Ja. Die rotzak moet hier buiten, dat was de idee. Nu zeg ik: Engeland kan me gestolen worden, ze kunnen mijn rug op. In Amerika heb ik nog geen enkele keer last gehad: ik word er met rust gelaten. Ik weet ook wel dat er in New York verschrikkelijke mensen rondlopen maar da’s nu eenmaal onvermijdelijk in zo’n enorme stad. En je hebt er tenminste de Puertoricanen.»

HUMO Hoe breng je je dagen door in New York? Met werken?

LYDON «Wat zou het. Als ik het me enigszins kan veroorloven, werk ik niet. lk doe zo weinig mogelijk. Ik kijk T.V., ja, daar gaat het grootste deel van mijn tijd aan op. Kan me niet schelen wat ze geven, ik kijk naar alles. Behalve naar sport. Ik haat sport.»

HUMO Waarom?

LYDON «Zo onnoemelijk vervelend. Nooit in mijn leven heb ik deelgenomen aan welke sportmanifestatie dan ook, ik heb er de pest aan. Omdat riet zo gezond is. Wie heeft er in godsnaam behoefte aan gezondheid? Ze werken zich te pletter om gezond te blijven en dan rijdt er plots een ongezonde vrachtwagen over hun gezonde lijf, ha, ha, ha. Naar het land van hun voorvaders maar wel in goede gezondheid. Mensen zijn zo dom. Ik geloof in voedsel aangepast aan het milieu waarin je leeft. Ik geloof in junkfood. Als je in een smerige stad woont moet je afval eten. Aanpassen aan de omstandigheden om te overleven. Mijn lichaam is immuun tegen elke vorm van rotzooi: het heeft al zoveel te slikkencgekregen dat er niks meer mee kan gebeuren.»

HUMO Vegetariërs overleven niet in New York.

LYDON «Nee. Zij sterven. Een mens kan niet leven van sla alleen. Dat is mijn waarheid.»

HUMO Heb je contacten met de Newyorkse artiestenwereld?

LYDON «Dat valt niet te vermijden: de helft van de bevolking daar zit in de showbusiness. De taxichauffeur is een werkzoekende acteur, de diensters in het restaurant volgen heel ambitieus balletles. Maar ik kan niet zeggen dat ik tot de jetset behoor. Misschien willen ze mij helemaal niet in hun midden, ha ha. Er is zoveel te zien in New York, zoveel activiteit dat je de neiging hebt om geen klap meer uit te voeren en alleen maar te zitten genieten van wat er allemaal gebeurt. Ik hou wel van die stad, ja.»

HUMO Wat is er gebeurd met de andere kernleden van Public image Limited? Keith Levene en Jeanette Lee zijn verdwenen.

LYDON «Wel euh, Public Image is door de jaren heen geleidelijk anders geworden. Wie dat niet beviel kon opstappen. Dat is ook gebeurd. Maar ik heb altijd gezegd dat Public image Limited geen groep was maar een bedrijf het personeel is nu vervangen maar de voorzitter van de beheerraad blijft dezelfde. En daar gaat het toch maar om.»

HUMO Je lijkt altijd wel moeilijkheden te hebben gehad om met andere mensen samen te werken.

LYDON «Nee. Het is verkeerd om alleen te werken, dat kan niet. Ik heb medewerkers nodig. Want wat kan ik ? Ik kan eigenlijk alleen maar teksten schrijven, ik ben goed met woorden, heel goed. Het is mijn grote kracht.»

HUMO Komen die vanzelf, die woorden?

LYDON «Ja. lk zet er me niet aan, als je dat bedoelt. Goeie God, het is al drie uur, de hoogste tijd om een song te schrijven! Zo gaat dat niet. Je wacht lang genoeg tot er iets goeds in je hoofd opduikt. Gewoonlijk ge-beurt dat als ik me rot verveel, dan komt de inspiratie. Het is half drie ‘s nachts, er is niks meer te beleven, dan pas kan ik schrijven. Omdat zelfs ik dan geen excuus meer kan bedenken om wat anders te doen. Het rare is dat ik eigenlijk heel graag schrijf. Lezen en schrijven, dat is mijn leven.»

HUMO Wat lees je dan?

LYDON « Boeken.»

HUMO Boeken.

LYDON «Alle soorten boeken, behalve science fiction. Ik haat science fiction. Het is iets voor hippies. Kinderachtig spul. Laserstralen en sterrenpistolen: hoe onnoemelijk onnozel. Maar als je je over het pseudo-kunstzinnige, bourgeois waas dat rond boeken hangt, kan overzetten is lezen prima, beste punks. AI moet het voor mij niet altijd Sartre zijn (brede grijns)

HUMO We kunnen hieruit besluiten dat je niet de ongeletterde bruut bent waar je vaak voor wordt gehouden.

LYDON «Heb je getwijfeld dan? (lacht) Het gaat hier om een typisch vooroordeel van de middenklasse. Voor hen zijn mensen die afstammen van arbeiders niks meer dan het schuim dezer aarde. Ze denken dat het werkvolk dom is. Ze weten zelf niks, helemaal niks. Ik ga geen energie verspillen man aan dat klootjesvolk, ik doe of ze niet bestaan.»

HUMO Jij bent een arbeidersjong?

LYDON «Ja. Ik ben opgegroeid in de vuiligheid. In krotten, tussen de boeren. Niks afschuwelijks of gewelddadigs, nee, gewoon een jeugd in de working class, doorsnee. Niks om romantisch over te doen. Maar het is wel de hoek gebleven van waaruit ik als schrijver de wereld bekijk. Het is mijn basis, ik kan er nooit los van komen. Uit armoede is mijn familie dan weggetrokken uit Ierland, pure armoede, de reden waarom de meeste Ieren in de loop van de geschiedenis hun land hebben achtergelaten. Als je honger hebt, weegt de liefde voor de grond waarop je geboren bent niet zo zwaar meer door. Het was eten of Ierland.»

HUMO Hoe reageerde je Ierse en dus wellicht katholieke familie toen je op de eerste PiL elpee ‘Religion’ zong? Een meer verbitterde aanval had de katholieke kerk sinds de Saracenen niet meer te verduren gekregen.

LYDON «Ze waren het er niet mee eens maar ze respecteerden mijn mening. Bovendien zijn het niet echt overtuigde kerkgangers. Ik sta nog altijd achter ‘Religion’, ik neem zelden echte standpunten in in mijn songs maar toen vond ik dat ik moest. Georganiseerde religie is een pest, een etterbuil. En die schijnheiligheid van de katholieken, daar moet ik van kotsen. Kotsen! Ik heb het zelf meegemaakt. Weet je iets af van katholieke riten?»

HUMO Ik heb het zelf meegemaakt.

LYDON «Godver. Poor sod, geef me de vijf. Wel, toen mijn jongste broertje Martin gevormd moest worden, had ik het peterschap over hem aanvaard. Ze hebben me toen de toegang tot de kerk verboden en als ik, de duivel in persoon, toch zou komen dan zouden ze de hele ceremonie stopzetten. Smeerlappen zijn het. Toen mijn moeder in het zieken-huis aan kanker lag te sterven, vroeg ze om een priester die haar de laatste sacramenten kon toedienen. Er kwam een priester maar hij weigerde haar te bedienen: hij had geen tijd, zeI ie, hij moest die avond ‘sociale plichten’ vervullen. De volgende dag stond ie er weer maar mijn moeder was dood. Dank u, godsdienst, stront dezer aarde. Ze nemen met plezier je geld aan maar als je ze zelf nodig hebt: vergeet het maar. Naar de hel met hen! Ze kennen geen liefde voor God.»

HUMO Heb je zo’n song dan geschreven uit een soort omgekeerde bekeringsijver?

LYDON «’Religion’ wel, ja, maar dat was een uitzondering. Normaal verwoord ik wat in mijn hoofd zit en als mijn publiek zich daarmee kan identificeren vanwege gelijkaardige ervaringen, dan is dat prima. Dan heb ik iets bereikt. Dan is de nagel op de kop geslagen. Maar ik heb zelden de bedoeling gehad om iemand te overtuigen. Ze moeten zelf denken. Want het is hun leven, niet het mijne. lk heb het volgende proberen duidelijk te maken aan iedereen die wilde luiste-ren: het heeft geen zin om onwetend te blijven. Onwetendheid is de enige gemeenschappelijke vijand. Roei dat uit en zie: een betere wereld. Maar uiteraard wordt het je niet makkelijk gemaakt als je dingen begint te doorzien. Hou ze dom, dat blijft de kreet van de gevestigde orde.»

The Sex PistolsBeeld Reporters

HUMO Predikte Johnny Rotten haat?

LYDON «Nee, nooit. Verkeerd begrepen. Blinde, domme haat, daar kom je nergens mee. Punks die nu nog altijd verslaafd zijn aan ieren jekkers en Mohicankoppen hebben er geen bal van begrepen. In godsnaam: dat zijn dingen die zeven jaar geleden gebeurden, het leven blijft niet stilstaan. Ze zien er nu even belachelijk uit als de hippies in de tijd toen de Sex Pistols begonnen. Je moet je aanpassen aan de tijdsgeest, aan de omstandigheden, anders zal er nooit wat veranderen. Punk is een natuurlijke dood gestorven, alles sterft.»

HUMO Maar om op die haat terug te komen. lk neem aan dat je ook wel ‘s in de spiegel kijkt.

LYDON «En dan?»

HUMO Wat straalt daar uit je ogen? Haat.

LYDON «Ik ben verkeerd begrepen (lacht uitbundig). Vroeger was die haat er, ja, dat kwam soms opzetten, vooral als ik schandelijk dronken was. En dat wilde wel ‘s gebeuren. Ik beken maar niemand is perfect. En ik volhard niet in de boosheid. Waar het fout loopt is als haat je enige reden tot leven wordt. Dat heb ik kunnen vermijden. »

HUMO Hoe kom je weg uit onwetendheid?

LYDON «Get smart, wise up

HUMO Geef ‘s een voorbeeld.

LYDON «Wel, alle punks klaagden en zaagden over hun platenfirma’s, dat ze slecht behandeld worden en uitgezogen, dat soort praat. Dus wat heb ik gedaan? Ik heb geleerd hoe een platenfirma werkte. Nu hoef ik niet meer te klagen. Als er iets misloopt weet ik exact wie daaraan schuld heeft en tot wie ik mij moet wenden om de fout te herstellen. Dus: ik heb iets bereikt. Inzicht is de sleutel. En gezond verstand is een kunstvorm die kan aangeleerd worden. (Heft nog maar een Bloody Mary) Salute

HUMO Public Image Limited was een project dat met veel grootspraak werd aangekondigd; nadat de Sex Pistols rock ‘n ‘roll hadden afgemaakt, zou Public Image de leegte vullen, een alternatief vormen. Tevreden over wat je met PiL bereikt hebt?

LYDON «We hebben onze beloftes niet helemaal waargemaakt. Ik, heb belangrijk werk geleverd maar ook veel rotzooi voortgebracht. Zoveel zelfkritiek kon ik wel opbrengen. Ik heb heel zware misstappen begaan, mensen vertrouwd die me later een mes in de rug hebben gestoken. Maar ik weiger dat als een zwakheid in mezelf te zien. Ik geloof namelijk dat het menselijke ras lang niet zo slecht is als wel eens beweerd wordt. En PiL ? Wel, wij dragen ons steentje bij tot een betere wereld (grinnikt). En in de voorbije jaren hebben wij de loop van de populaire muziek ingrijpend gewijzigd, men moet ons geven wat ons toekomt. Ais je hoort hoeveel groepen de PiL sound imiteren, dat zijn parasieten die leven van ons bloed.»

HUMO Zoals daar zijn ?

LYDON «Er is in Engeland een groepje dat Siouxsie and the Banshees heet. Siouxsie, beste meid, doe doe me een lol, haak af of laat tenminste mijn muziek met rust. Trut!» 

HUMO De Banshees hebben meer hits dan PiL.

LYDON «Kan me niet schelen, dat zij met de poen gaan lopen. Het is mijn eigen schuld. Ik heb terrein verloren omdat ik dom was en lui en liever TV keek dan te werken. Terwijl de anderen als mieren wroeten in hun studio’s. Die film heeft me geleerd dat ik meer en harder moet werken, dat ik meer van mezelf moet geven. Ik weet nu dat het van mezelf afhangt, en dat je ook van werken kunt genieten.»

HUMO Je neemt de verantwoordelijkheid voor de zwakke punten in. Je verzamelde werk?

LYDON «De volledige verantwoordelijkheid. lk heb ook altijd mijn eigen platen geproduceerd, ik ben verantwoordelijk voor de PiL sound, niet iemand anders. In het begin raakten we met PiL verlamd in de studio; we grepen zó hoog, we wilden platen laten klinken zoals ze nog nooit geklonken hadden. Maar wat we niet begrepen was: je kan geen fantastische klanken laten opstijgen uit een hoop onzin. Het lag aan onze houding: we begrepen niet wat kon en wat niet kon. Het is nu eenmaal onmogelijk om uit een instrument klanken te halen die er niet inzitten. En dan die hele verwarring: hertz en kilohertz, wisten wij veel, het was chinees voor ons. Nu ken ik de studio; maar het rare is dat ik ontdekt heb dat eenvoudige opnames veruit de meest effectieve zijn. Geen nonsens. Terwijl vroeger: ik heb een paar songs opgenomen die zo ver over the top gingen dat het belachelijk was. Er zat teveel informatie in, we leken soms The Beach Boys wel. Geobsedeerd door klanken en effecten. Dat komt natuurlijk ook omdat studio’s zijn opgezet om de geest van een artiest in verwarring te brengen: door het bos van knopjes en lichtjes kun je nauwelijks nog de bomen zien. Het kan een hel zijn.»

HUMO Op de ‘First Edition’ klinkt pil verrassend, vernieuwend ook, die plaat heeft iets van de allerkeerste keer.

LYDON «We wisten bij god niet wat we deden (lacht). Met ‘First Edition’ hebben we het vak geleerd. En daarna, met ‘Metal Box’ werd het pas echt absurd: de geluidsingenieurs liepen vol afgrijzen de studio uit. Wat wij deden was een vloek voor alles waar zij in geloofden. We hebben die opnames vrijwel zonder hulp van buitenaf afgewerkt. ‘Flowers of Romance’ heb ik helemaal in mijn eentje moeten doen, Keith Levens had er toen schoon genoeg van om muziek te maken. Ik kon het alleen flikken.»

HUMO Wat is de beste plaat waar je aan meegewerkt hebt ? ‘Metal Box’ ? ‘Never Mind the Bollocks’?

LYDON «Moeilijke vraag. Mijn platen lijken ook totaal niet op mekaar, vergelijkingen lopen mank. Ik hou van ze allemaal. Zelfs van ‘Never Mind the Bollocks’. Ik heb de Pistols een tijd lang uit mijn gedachten gebannen maar ais ik die elpee nu hoor: schitterend, wat een explosie van energie (verlegen grijns)

HUMO Waarom wilde je de Sex Pistols vergeten?

LYDON «Nou, emotioneel was ik een wrak na de split. Ik kon er niet meer tegenop. De Sex Pistols kwamen op een afschuwelijke, domme manier aan hun einde. Het was de schuld van Malcolm McLaren, de manager die geen manager wilde zijn. Hij heeft de Pistols naar de kloten geholpen. Wat hem interesseerde was hype en onzin, om de groep zelf gaf ie niks. Daarom leek het allemaal zo waardeloos, naar het einde toe.»

HUMO Maar de Pistols zelf waren dus O.K.?

LYDON «O ja, zeker. Alleen: het was niet vol te houden. We werkten soms dagen en dagen lang aan één song, leverden een prachtige singel af en als die dan uitgebracht werd begon Malcolm met zijn nonsens. Het leek alsof de muziek er niet toe deed en dat heeft tot de breuk geleid. Malcolm handelde in leugens. De Sex Pistols konden bijvoorbeeld wél spelen, ze wisten wel waar ze naartoe wilden en waar ze mee bezig waren, maar McLaren liet iedereen geloven dat we sukkels waren, talentloze jongetjes die hij van de straat had geraapt. Hij wilde sensatie, geen muziek.»

HUMO Als je nu terugkijkt lijkt het alsof de Sex Pistols nooit gebroken hebben met de rock ‘n ‘roll traditie. Ik vind dat ze er uitstekend in passen.

LYDON «Natuurlijk, ik wist ook dat het een rock ‘n’ roll groepje was toen ik voor hen begon te zingen. Nooit aan getwijfeld. De Sex Pistols zouden de laatste rock ‘n’ roil groep uit de geschiedenis warden, dat was de bedoeling. ‘Never mind the bollocks’ klinkt dan ook als de ultieme trap van en tegen rock ‘n’ roll en zal als dusdanig nooit meer geëvenaard worden. Een merkwaardige prestatie.»

HUMO Vandaar dat er nooit een opvolger is verschenen. Het begin moest ook het einde zijn.

LYDON «Ja, het was misschien beter zo. Maar ik heb nog wel geprobeerd om ze weer in de studio te krijgen. Ik had me de moeite kunnen besparen. De anderen had-den er hun buik van vol, ze waren niet meer bereid om nog ooit te werken. En ze meenden het: na de split hebben ze geen bal meer uitgevoerd. Sid Vicious’ verhaal is bekend en Steve Jones en Paul Cook hebben nog wel wat gerotzooid maar dat kun je niet serieus nemen.»

HUMO Hoe voelde dat om Johnny Rotten te zijn, een held, een heilige maar ook een duivel en de publieke vijand nummer één?

LYDON «Het rijk van Johnny Rotten heeft nooit bestaan. Macht heb ik nooit gehad. Een paar platen in de Britse hitparade, daar kom je niet ver mee. De invloed kwam pas achteraf, de impact ook. De dag dat het uit mekaar klapte, verkochten de Sex Pistols evenveel platen als in de hele periode daarvoor. De mensen willen namelijk altijd hebben wat ze niet krijgen kunnen. Zo worden legendes geboren. Het is sterven of splitten als je echt veel wil verkopen. Wat een ziekelijke wereld. Jim Croce vliegt zich te pletter, de volgende dag is ie een ster. Met de Pistols is het niet anders gelopen.»

HUMO Heb je het gevoel dat de Sex Pistols de wereld op de een of andere manier veranderd hebben?

LYDON «Nee. We waren te snel uitgebrand. Omdat we ervan overtuigd waren dat we de wereld op één nacht konden veranderen. We gaven alles wat we hadden en toen bleek dat niet genoeg te zijn. De wereld wil namelijk niet mee, heb ik ondervonden. Maar het blijft een leuke poging. Ik geloof dat het allemaal de moeite waard is geweest.»

HUMO ‘It’s better to burn out than to fade away’ en ‘The king is gone but he’s not forgotten, this is the story of Johnny Rotten’, citaten uit het aan jou opgedragen ‘My my, hey hey’ van Neil Young. Was je d’r blij mee?

LYDON «Zo fier als een gieter. Ik heb, hou u vast, zeer veel respect voor Neil Young als songschrijver. ‘Zuma’ is bijvoorbeeld nog steeds één van mijn grote favorieten: zo dicht bij de chaos zitten en er toch niet in verzanden, da’s groots. Maar ik vond het natuurlijk wel jammer dat ie net de zwakste song die hij ooit heeft geschreven aan mij opdroeg. Een tijd geleden ging ik Neil Young zien in New York, hij deed ‘My my, hey hey’ als bisnummer en het volk werd wild: ik heb genoten, incognito.»

HUMO Geloof je dat jouw legende op een grond van waarheid is gebouwd?

LYDON «Wel, het is niet aan mij om de lof van Johnny Rotten te zingen. Ik hoop dat ik het leven van een paar mensen draaglijker heb gemaakt, dat ik hier en daar een jonge knul wat uitzicht en inzicht heb gegeven.»

HUMO Met Public Image heb je blijkbaar bewust aan de massa verzaakt, je hebt het succes opgegeven, de mass appeal, het sterrendom.

LYDON «Ik heb niks opgegeven. Niemand geloofde dat de Sex Pistols zouden aanslaan en toch is het gebeurd. Je weet maar nooit. ‘This is not a love song’ was een hit. Erg relevant zijn verkoopscijfers overigens niet. Als niemand meer bereid blijkt om mijn platen te kopen, zelfs dan zal ik niet overtuigd zijn dat ze slecht zijn. Mijn succes is als het leven zelf: het gaat op en neer.»

HUMO Wat ik niet helemaal begrijp: van de vijf PiL elpees zijn er twee liveplaten, ‘Paris au Printemps’ en ‘Life in Tokyo’, terwijl het bedrijf slechts zeer sporadisch heeft opgetreden.

LYDON «Da’s toeval. ‘Paris au Printemps’ is opgenomen op een revox met twee tracks, de opnamekwaliteit stelde niks voor, de plaat is volledig de mist ingegaan. Dus ik dacht: ze zullen dat allemaal allang vergeten zijn. Overigens vind ik ‘Life in Tokyo’ grote klasse en kunnen alle critici die de plaat gekraakt hebben mijn rug op. Maar niet allemaal tegelijk! Waarom staan er zo weinig nieuwe songs op, las ik ergens. Er staan verdomme zo weinig nieuwe songs op omdat ik die inhoud voor mijn volgende studio elpee. Ik ben niet helemaal gek. De Japanners hebben meer verstand en goeie smaak dan de rest van de wereld, die maakten geen bezwaren, zij schatten Public Image op werkelijke waarde. Terwijl Boy George er met zijn clubje geen poot aan de grond krijgt, ha ha ha. Daar zit een jonge generatie die weet wat ze wil.»

HUMO Van Culture Club en hun tijdgenoten moet je niks hebben?

LYDON «Nee, oh nee.»

HUMO Voor wie heb je dan wel respect op dit moment?

LYDON «Voor niemand. In Engeland zit het op zijn gat, er gebeurt niks meer. Het is onmogelijk carrière te maken als je geen homo bent. Boy George. Marilyn. Afschuwelijk, zo slecht dat je het niet meer voor mogelijk houdt. Ze zitten er nog alleen in voor het geld, da’s te merken en het is ook te horen. Ik leef op een dieet van Newyorkse disco, dingen die je hier niet te horen krijgt. En ik betreur het nog elke dag dat reggae is doodgebloed. Daar had je tenminste nog iets aan. Reggae en soul, meer had ik vroeger niet nodig. En Thompson Twins vind ik wel O.K. Eurythmics kan ik ook verdragen.»

HUMO Om nog ‘s terug te komen op de legende. Ik kan me moeilijk voorstellen dat je het op geen enkel moment opwindend hebt gevonden om als held en profeet van een generatie door te gaan.

LYDON «En toch is het zo. No more heroes omdat verering dom is en vertrouwen op andere mensen om dingen door te drukken, je moet het zelf doen. Ik weet bovendien beter dan wie ook dat ik maar een kleine mens ben met zijn fouten en gebreken. Wat zeg ik: ik ben een regelrechte klootzak! Ik kan elk moment helemaal over de rand gaan en ik vind niet dat andere mensen moeten wachten tot het schip zinkende is voor ze het verlaten. Mijn god: it’s only music! Don’t love and fucking adore me! Ik heb nooit méér gevraagd dan wat respect.»

Beeld AP

HUMO Je hebt zelf nooit helden gehad ?

LYDON «Nooit. Ik heb nooit de aandrang gevoeld om te leven zoals iemand anders leefde en ik heb er dus ook geen begrip voor. Ik luisterde veel naar Alice Cooper toen ik nog een puber was maar ik heb nooit Alice Cooper willen zijn. Goddank! Omdat iemand een goeie plaat maakt wil dat nog niet zeggen dat je je leven aan hem moet wijden.»

HUMO Alice Cooper?

LYDON «Ja, ik vond die glitterperiode verdomd leuk. Goeie groepen: T. Rex, Gary Glitter... Gewoon wat gezonde lol, heel anders dan die morbide, pretentieuze pop van tegenwoordig. Toen durfden popsterren er nog voor uitkomen dat ze eigenlijk maar wat onnozel stonden te doen en dat het niet veel te betekenen had. Nu zou je ze serieus moeten nemen, de dommeriken! En ik kan het weten, ik weet alles want er duikt hier net een wijsheidstand op, godver. (Trekt pijnlijke grimassen)»

HUMO Heb je uitgekeken naar deze tournee.

LYDON «Nee. Ja. Het zou wel leuk kunnen zijn. Misschien wordt het wel O.K. Maar ik had liever vakantie genomen.»

HUMO Heb je enig respect voor het volk dat komt kijken naar PiL?

LYDON «Jawel. Want het hangt ook wel wat van hen af. Maar als ze geen poot willen verzetten, dan kan ik niks voor ze doen: dan maak ik er me zo snel mogelijk van af. Ze hoeven daarom nog niet te dansen, maar ze moeten een klein beetje meewillen.»

HUMO De vorige keer toen PiL in België was, eind ‘78, voelde het volk zich opgelicht. Een wrange smaak bleef achter.

LYDON «Ik kan me alleen nog herinneren dat we met de Pistols in Brussel waren, jaren geleden. In een heel kleine club. We hebben het een half uur volgehouden, toen zijn we gaan lopen. Het was een fiasco. Ik reken erop dat de Belgen een slecht geheugen hebben.»

HUMO Ik heb het geweten maar ik ben het vergeten.

LYDON «Nee, de Belgen dat gaat nog wel maar de Fransen, ik moet er niet aan denken. Ik haat ze, ik veracht ze, ik spuw op hen. Ze weten niet. wat lol is. Fransen houden overigens alleen van Frankrijk, ze haten de rest van de wereld, de pretentieuze shitheads. Als er nog één Fransman over politiek komt lullen, dan ben ik niet meer verantwoordelijk voor mijn daden. Maar het is nog niks vergeleken met de Duitsers. Daar kijk je vanuit het podium dé zaal in en je ziet hele bataljons keursoldaten. Duitsers marcheren op elke muziek die je ze laat horen. Zelfs als ze een rel schoppen, dan gebeurt dat in ordelijke opstelling. En de Italianen, dat is geweten, zijn allemaal zo zot als een deur. Natuurlijk zeg ik dit misschien alleen maar om te lachen. Misschien.»

HUMO Ik zal misschien straks ‘s lachen. Misschien.

LYDON «Gisteren hebben we die betoging voor de vrede gezien in Nederland. Trieste bedoening. Ik ben ook voor ontwapening maar laat de Russen eerst maar ‘s over de brug komen. Wat ik zeker niet ben en nooit zal worden is een communist. Waarom zitten al die communisten in de vredesbeweging? Nou?

HUMO Omdat ze voor de vrede zijn?

LYDON «Ha! Communisten voor de vrede, laat me niet lachen. Ze gaan ons toch allemaal de lucht inblazen, best, het is nog maar een kwestie van tijd. Europa gaat er het eerst aan. Nee, Grenada gaat er het eerst aan (uitbundige lach). Ze kiezen het kleinst mogelijke eilandje uit en dan lukt het ze nog niet, die suckers van Amerikanen. Ik heb me verrot gelachen dankzij Reagan. Het zijn zo’n klungels. De Russen zouden wel gek zijn als ze daar ooit zouden binnenvallen. Er is niemand die Amerika wil hebben. De chaos bij die Yanks, je kan je dat niet voorstellen. In New York zouden de taxi’s de Russische tanks nooit laten passeren: get off the road you danm fools. Ze zouden het niet eens merken als de Russen plots het land overnamen, het zou geen verschil maken.»

HUMO Waarom ga je eigenlijk niet terug naar Engeland? De politie zal je onderhand toch wel vergeten zijn.

LYDON «Maar ik háát Engeland. Het zit vol vervelende mensen.»

HUMO Een bijzonder vervelende wereld, deze wereld.

LYDON «Je hebt er geen idee van.»

HUMO Ben je stinkend rijk, heel rijk of een klein beetje rijk?

LYDON «Waaaaat? lk heb have noch goed, bij wijze van spreken. Ik heb jarenlang niks anders gedaan dan op mijn kont gezeten en mijn vingers geteld. Als je miljonair wil worden is dat niet de juiste weg. Maar twijfel niet: ik heb geen principiële bezwaren tegen ongelooflijk veel geld.»

HUMO Een berooide John Lydon telt zijn vingers terwijl Boy George de kassa plundert.

LYDON «Ik wens dat soort pummels alle geluk van de wereld, ze zullen het nodig hebben gedurende hun bijzonder korte carrière. Terwijl ik ben van plan te blijven. Ik hoef me dus niet te haasten, ik hoef niet elke maand wat te bewijzen.»

HUMO Hela, hela, is het niet beter uit te burnen dan away te faden?

LYDON «Ik kan alleen maar zeggen dat ik het volste vertrouwen heb in mezelf.»

HUMO En wat als je 64 zult zijn?

LYDON «Dan zal ik 64 zijn. In elk geval zal ik me nooit zo belachelijk maken als Mick Jagger

HUMO Zie je jezelf ooit een gezin stichten?

LYDON «The son of Johnny Rotten. ha ha. Nee. Teveel verantwoordelijkheid. Het leven van andere mensen wil ik niet in deze handen. Ik zou een zeer slechte vader zijn.»

HUMO Wat fascineert je nog vandaag de dag?

LYDON «Haaien.»

HUMO Haaien.

LYDON «Prachtige beesten. Vooral de grote witte haaien. lk heb er een song over geschreven en als we op toernee gaan naar Australië, dan ga ik ze filmen. Men zou meer respect moeten opbrengen voor haaien. Haaien houden de zee schoon. En dat is zeker nodig nu zoveel vrouwen kunnen zwemmen,. Het is rood, het zuigt en het schreeuwt. Wat is het?»

HUMO Natuurlijk.

LYDON «Een baby met een scheermesje in zijn mond! Word vooral niet hysterisch, beste vriend!»

HUMO Hou mij tegen!

LYDON «Ik heb een gemeen gevoel voor humor.»

HUMO Wat vind je van het leven in de twintigste eeuw?

LYDON «Het stelt niet veel voor, er is niet veel lol aan maar het is nog altijd beter dan de rotzooi van vroeger. De vijftiende eeuw moet nog kloteriger geweest zijn. Maar de geschiedenis herhaalt zich: de pest is weer gesignaleerd in de krottenwijken van Los Angeles. Alles komt terug.»

HUMO De Sex Pistols?

LYDON «Alles komt terug behalve de Sex Pistols.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234