null Beeld VRT
Beeld VRT

100 jaar oudRoger Raveel

‘Mijn hersenen werken tien keer sneller dan normaal, dat is wetenschappelijk bewezen’

Kunstenaar Roger Raveel zou vandaag honderd kaarsjes uitblazen, mocht hij niet in 2013 het tijdelijke voor het eeuwige geruild hebben. Hij wordt beschouwd als één van de grootste moderne schilders van ons land. In juli 2010 sprak de toen 91-jarige Raveel nog met Humo over kunst, leven en vooral: de verkwikkende liefde. Hier kunt u het interview herlezen.

Verschenen in Humo 3645/28 op 13 juli 2010.

Zondagochtend vier juli, klokslag 11 uur. De bijna negenentachtigjarige meester-schilder Roger Raveel en zijn vijftigjarige muze Marleen De Muer schrijden als een koningspaar door de zalen van het Roger Raveelmuseum in Machelen-aan-de-Leie. De beau monde is er voor een vernissage samengekomen: acht gloednieuwe Raveels worden aan de wereld voorgesteld. Op één ervan staat zijn nieuwe muze centraal.

Ondertussen gonst het in de steegjes van Machelen-aan-de-Leie van de roddels over de veel jongere liefde van de meester. 'Is ze uit op zijn geld?' 'Waarom zet ze vrienden die meer dan dertig jaar dag en nacht voor Zulma en Raveel gezorgd hebben zomaar aan de deur?' 'Hoeveel schilderijen heeft ze al bij nacht en ontij in haar auto meegenomen?' Het volk én de boezemvrienden van de meester weten niet meer waar ze het hebben.

In de keuken van het museum verschansen we ons. Roger Raveel en Marleen De Muer willen voor één keer de enige echte waarheid zeggen over de kunst, het leven en vooral: de liefde.

HUMO Roger, we dachten dat je geen penseel meer aanraakte. Of komt dat door je nieuwe liefde?

Roger Raveel «In feite ben ik altijd blijven schilderen. Toen Zulma ziek was, ging ik haar elke dag bezoeken in het ziekenhuis, en als ik dan thuiskwam, ging ik naar mijn atelier. Nu heb ik een nieuwe muze die mij zeer inspireert.»

HUMO Dankzij haar kom je opnieuw naar buiten met je schilderijen.

Raveel «Ik vind dat ik ze aan de mensen moet laten zien. Het ene meesterwerk na het andere heb ik gemaakt! Ik schilder nog altijd met zeer vaste hand.

»Alleen het eerste werk dat ik na de dood van Zulma geschilderd heb, hangt niet op de tentoonstelling. Dat is wel jammer. Het is verkocht aan een zuster-overste en wordt wellicht geëxposeerd in Parijs. Het is een zeer belangrijk werk - er staat een borstel op afgebeeld. De verf spátte erop. Iedereen die het gezien heeft, is ervan overtuigd dat het uniek is.»

HUMO Hoe belangrijk is Marleen nu in je leven?

Raveel «Ontzettend bepalend. We kennen elkaar ook al lang. Marleen heeft heel veel voor Zulma gezorgd, en Zulma zag Marleen ontzettend graag. Dat gaf mij grote voldoening: de twee vrouwen van mijn leven die elkaar apprecieerden. Voor mijn eerste muze was mijn tweede muze een godin: kun je het mooier bedenken?»

HUMO Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?

Marleen De Muer «Twintig, vijfentwintig jaar geleden was ik bevriend met de familie van de schilder Antoon De Clerck. Ik sta als onderwijzeres in het derde leerjaar aan de Taborschool van Lotenhulle, en met de kinderen van de klas gingen we geregeld kijken in zijn atelier. Ze hadden heel wat werk van Roger, en dat fascineerde me. Roger en Zulma kwamen daar ook regelmatig op bezoek, en het frappeerde me dat ze hem consequent Meester Raveel noemden.

»Negen jaar geleden is Antoon gestorven, en sindsdien ga ik met de klas naar het Raveelmuseum. Mijn absolute lievelingsschilder! De schoolkinderen en hun ouders zullen het je allemaal bevestigen: dat is altijd een onvergetelijke dag, die ontzettend veel indruk maakt. Vorige week na de proclamatie hebben ze nog aan iedereen verteld: de uitstap naar Machelen was de schoonste dag van hun lagereschooltijd.

»Ik liet de kinderen soms ook schilderijen maken die geïnspireerd waren op het werk van Roger. Een paar jaar geleden kregen we van de museumdirectie de kans om die in één van de zalen op te hangen. Met als hoogtepunt een heuse opening, waarop de meester zelf aanwezig zou zijn. Maar hij liet zich op het laatste moment verontschuldigen: 'Hij heeft een heel dringende afspraak met een zeer belangrijk iemand,' volgens het museumpersoneel.

»Ik heb dan mijn stoute schoenen aangetrokken en ben naar zijn huis gestapt. Ik heb lang moeten aandringen bij de huishoudster, maar uiteindelijk kwam hij aan de deur. Hij zei nogal nors dat hij absoluut geen tijd had en meteen weg moest. Ik zei dat de kinderen veertien dagen aan hun schilderijen hadden gewerkt, en dat het voor hen en voor hun ouders een grote ontgoocheling zou zijn als hij niet zou komen. Ik zag hem twijfelen. Hij trok zich even terug in de huiskamer, nam de telefoon en ik hoorde hem een smoes bedenken. Hij belde zijn afspraak af en wandelde met mij naar het museum. Ik fladderde als een vlinder!

»Na die opening besefte ik dat er heel weinig didactisch materiaal over Raveel en zijn werk bestond voor kinderen. Ik heb dan zelf een 'kwartet' samengesteld: rond elf thema's heb ik telkens vier werken gezocht, en over elk werk werd er een vraag gesteld. Ik heb Carlos Alleene gevraagd om die vragen pittig te formuleren - hij heeft boeken over Roger geschreven en is zijn biograaf. Ik ben dan ziek geworden, en tijdens mijn ziekte heb ik dat kwartet tot in de puntjes uitgewerkt. En daarna heb ik het apetrots aan de meester voorgelegd.»

Raveel «Ik was aangenaam verrast.»

De Muer «Maar het was verdraaid niet gemakkelijk om zijn vertrouwen te winnen. Zulma stelde me altijd op mijn gemak, maar Roger moest er echt van overtuigd worden dat lagereschoolkinderen met dat materiaal zouden kunnen werken en zo beter zijn werk zouden begrijpen. Ik heb een paar uur op hem moeten inpraten, maar toen hij overstag ging, gaf dat wel een goed gevoel.

»Ik heb dan de toestemming gekregen om het kwartet te laten drukken en te verkopen ten voordele van het Tielts Vormings- en Documentatiecentrum Tegen Kanker. Onlangs hebben we de opbrengst overhandigd: die mensen waren in de wolken.»

null Beeld VRT
Beeld VRT

HUMO Samenwerking en bewondering. Meer was er niet.

De Muer «Jaren geleden stond ik met mijn leerlingen foto's te nemen voor zijn gesloten groene poort; vier jaar later zat ik bij hem aan tafel; en nu wandelen we hand in hand door zijn museum.

»Uiteindelijk heb ik hem écht gecharmeerd door hem Zweedse kruiden cadeau te doen. Een kennis had die meegebracht: hij had iemand ontmoet die elke morgen die kruiden nam, en die was 106 geworden. 'Dat is iets voor Roger Raveel,' dacht ik meteen.

»Ik heb die kruiden meegenomen naar de opening van die kindertentoonstelling. We hadden ook een liedje, '106 zal hij worden': dat zongen de kinderen toen Roger de zaal binnenwandelde. Hij was zichtbaar ontroerd.»

HUMO Was de vonk toen al overgesprongen?

De Muer «Na de dood van Zulma ben ik hem gaan condoleren. Tijdens mijn ziekte had ik een prachtig boek gekregen dat mij heel veel deugd had gedaan, en ik dacht: 'Dat geef ik aan Roger. Dat zal hem sterken.'

»Als opdracht schreef ik erin: 'Je mag de moed nooit verliezen.' Toen ik het hem gaf, zei ik: 'Je doet ermee wat je wil. Misschien geef je het wel weg.' Hij antwoordde schalks: 'Een cadeau van jou geef ik nooit weg.'

»Een week later gingen we zoals ieder jaar met de klas op bezoek in het Raveelmuseum. Er was ook een ontmoeting gepland met de schilder, aan het graf van Zulma. De bloemen waren nog niet verwelkt. Mijn kinderen hadden een gedicht gemaakt: Roger was opnieuw aangenaam getroffen.

»Een paar dagen daarna vroeg hij of ik geen zin had om een weekje samen naar zijn appartement aan zee te gaan. Ik was tegelijk vereerd en zeer onzeker. Bon, ik heb ja gezegd. Het werd een onvergetelijke week.»

HUMO Hoe is die eerste week aan zee eigenlijk verlopen?

De Muer «Heel gewoon. In goeie vriendschap. Hij heeft me versteld doen staan. Hij zoefde met de wagen door Oostende, en 's morgens bij het ontbijt zei hij altijd: 'Ik wil samen bespreken wat we vandaag zouden kunnen doen. Wie gaan we bezoeken? Wat wil je zien?'

»Dan ging hij aan een tafeltje zitten en nam hij de telefoon om die afspraken te regelen. Aan dat tafeltje in zijn appartement heb ik trouwens mijn eerste foto van hem gemaakt.»

Roger en Marleen Raveel: Wonderkind

HUMO Roger, wanneer ben jij verliefd geworden op Marleen?

Raveel «Toen Zulma nog leefde, had ik al grote bewondering voor Marleen. Toen ze ziek werd, zijn Zulma en ik haar vaak samen bezoekjes gaan brengen. Zulma zag haar ontzettend graag, ze bleef maar zeggen: 'Dat is toch een lieve! Zo'n grote dame!'

»Tja, verliefd zijn. Je kan het onmogelijk onder woorden brengen, maar je weet wél dat je het bent. Op een blauwe ochtend heb ik een gedichtje voor haar geschreven: 'Mijn alles'. Mijn eerste werk daarna was die hand met die emotioneel geladen kleuren.»

De Muer «Momenteel maakt hij van mij een portret met drie vierkanten. Met Nieuwjaar had hij gezegd: 'In februari wil ik jou tekenen terwijl je staat te schrijven aan het bord.' Hij heeft een zeer visueel geheugen, en zo hoef ik niet altijd te poseren. Een tijdje daarna wandel ik zijn atelier binnen: was hij bezig aan mijn portret! 't Was echt hemels. Ik zei dat het een meesterwerk was, maar hij wuifde alle complimenten weg: 'Natuurlijk is het een meesterwerk! Met zo'n muze!' Met zo weinig middelen zoiets creëren: daar moet je een genie voor zijn.»

HUMO Besefte je dat Roger Raveel een artiest van wereldklasse is?

De Muer «Meer en meer. Voor hemzelf ben ik heel blij dat hij gewaardeerd wordt om zijn talent, maar als je iemand graag ziet, wil je vooral dat hij gelukkig is. En Roger kan gewéldig van het leven houden. Gisteren zei hij nog: 'Ik wil nog eens naar die plek in Ruiselede waar ik met Zulma zo'n mooie tijd heb beleefd.' Hij heeft mij dat ondertussen ook geleerd, en ik mag wel zeggen dat ik nog nooit zo gelukkig ben geweest.»

Raveel «De liefde is het belangrijkste voor de mens. Picasso werd ook op hoge leeftijd op een veel jongere vrouw verliefd. (Lacht) Hebben we dan toch iets gemeen?»

HUMO Ben je actiever geworden sinds je Marleen hebt leren kennen?

Raveel «Bij momenten wel. Je herinnert je dat verhaal over mijn hersenen? Ik was een wonderkind, dat is wetenschappelijk bewezen. Ik was vaak ziek. Gerenommeerde professoren hebben toen met de nieuwste methoden mijn hersenen onderzocht, en ze kwamen tot de vaststelling dat die tien keer harder werkten dan normale hersenen. Dáár werd ik zo vaak ziek van. Het was wel serieus, hoor. Ik werd bijna blind, kon de krant niet meer lezen. Ze hebben toen de medicatie aangepast, maar ik voelde me nog altijd niet kiplekker. Het heeft lang geduurd voor ik de juiste medicijnen gevonden had.»

HUMO Waar heb je die ontdekt?

Raveel «Op een opening van een tentoonstelling in Amsterdam liep ik een zeer geleerde man tegen het lijf. Terwijl hij met me stond te praten, slikte hij een pil. Ik vond dat nogal onbeleefd en vroeg of hij daar niet even mee kon wachten. 'Nee,' zei hij. 'Die pil moet op het juiste moment worden geslikt.' Ik was nieuwsgierig welke ziekte hij dan wel had, maar hij was me voor: 'Mijn hersenen zijn veel te groot. Daardoor word ik zenuwachtig. Maar sinds ik deze homeopathische pil slik kan ik weer functioneren.

»Ik voel mijn zenuwen niet meer, en ik ben ook nooit meer verkouden, zelfs hartje winter niet.' Je moet weten, in die tijd geloofde niemand in homeopathie. 'Maar,' zei hij, 'ik heb die pillen gekregen van mijn vrouw, die professor is in de klassieke geneeskunde. En het helpt!' Ik ben ze dan ook gaan slikken, en sindsdien voel ik me onaantastbaar. Als ik een penseel in handen heb, neemt mijn genialiteit het over.»

HUMO Wanneer heb je die genialiteit voor het eerst ervaren?

Raveel «Als kind had ik een brood betaald met een tekening. De bakkersvrouw toonde die aan een buurvrouw, en die vroeg: 'Is dat van Van Gogh?' De bakkersvrouw antwoordde trots: 'Van ons Rogertje.' De buurvrouw: 'Onmogelijk!' Heel Machelen-aan-de Leie wist al heel snel dat ik een bijzonder groot artiest zou worden. En kijk, ze hebben gelijk gekregen.

»Ik heb er lang over gedaan om mezelf ervan te overtuigen dat ik een genie was. Mijn vrienden prezen mijn kunst, maar zelf bleef ik erg kritisch. Hugo Claus vond het heel dom dat ik niet naar Amerika trok, want daar gebeurde het allemaal. 'Je moet je haar laten knippen in Brussel en een mooi pak kopen! Je mag nog zo'n groot kunstenaar zijn, als je niet onder de mensen komt, zul je nooit beroemd worden.' Ik heb geantwoord: 'We moeten allemaal dood, Hugo'. Schaakmat.»

Marleen en Roger Raveel: Nooit meer ziek

HUMO Je had ook een zwakke gezondheid. Dat wordt toch vaak verteld.

Raveel «Ik geloof in de kracht van de geest. Ik had al vier keer dood kunnen zijn, ik heb vier zéér zware longontstekingen overleefd. Toen ik op de academie van Gent studeerde, brak daar tbc uit. Niemand durfde nog naar de lessen. Ik vroeg aan mijn dokter: 'En ik?' Antwoord: 'Gij overleeft alles.' Ik was de enige die niet besmet is geraakt.»

HUMO In de jaren 50 deden de meeste critici smalend over je. Nu word je overal met veel egards ontvangen. Heb je ze allemaal op de knieën gekregen vanuit je dorp?

Raveel «Ja. Dat geeft grote voldoening, en dat heeft me ook gestimuleerd om verder te gaan. Ik ben gevoeliger voor erkenning dan vroeger, maar ik kan het succes ook relativeren. Dat heb ik van mijn vader.»

HUMO Ben je nog zo vaak ziek? Moet je nog 's nachts de dokter uit bed bellen omdat je denkt dat je aan het sterven bent?

Raveel «Nee. Mijn gezondheid was een verschrikking, maar dat is nu verleden tijd. Wel heb ik altijd het geluk gehad dat mijn hart perfect is. Dokter Andries zegt: 'Ik ga niet beweren dat je het hart hebt van iemand van dertig, maar toch zeker van een zestiger.'»

HUMO Roger, je straalt!

Raveel «Iedereen zegt dat. Allemaal dankzij Marleen, maar ook omdat ik geloof in de kracht van de geest. Verliefdheid stimuleert, het heeft een grote invloed op het lichaam en op de lichamelijkheid.»

HUMO Let je nog altijd goed op je voeding?

Raveel «Ik heb me jaren aan een streng dieet gehouden. Altijd lauw water gedronken, dagen en dagen op het dokterskabinet gesleten. Maar niets dat hielp tegen mijn kwalen. En zie, nu mag ik werkelijk alles eten en durf ik een bodempje wijn te drinken. Ik heb me nog nooit zo gezond gevoeld.»

HUMO Hebben jullie nu een drukke agenda?

De Muer «Dat is nog heel zacht uitgedrukt. Ik leefde in de veronderstelling dat het tijdens de vakantie eindelijk wat rustiger zou worden, maar de agenda staat vol uitstappen, bezoeken, culturele activiteiten... Rogers privésecretaris noteert alles keurig in zijn agenda en duidt met fluostift de belangrijke dingen aan.»

HUMO Ben jij de sluiswachter?

De Muer «Journalisten hou ik op een veilige afstand, maar Roger beslist uiteindelijk over alles. Het gaat om zijn kunst.»

Raveel «Marleen regelt veel praktische zaken. Deze zomer trekken we bijvoorbeeld voor mijn verjaardag naar Zuid-Frankrijk. Zij is de ideale organisatrice (lacht).»

HUMO Kijk je uit naar die verjaardag?

Raveel «Daar denk ik niet aan.»

De Muer «Nee, hij is niet zo gehecht aan feestjes. Voor hem is het belangrijkste gelukkig zijn, en daar heeft hij niet zoveel voor nodig: een liefdevolle omgeving is genoeg. Hij heeft geen sterallures. Zoals iedereen is hij wel trots op zichzelf, en zoals hij zelf gezegd heeft, geniet hij ervan dat iedereen zijn werk nu zo bewondert en dat hij zoveel aandacht krijgt.»

HUMO Kruipt dat niet in de kleren, zo'n reis naar Zuid-Frankrijk?

Raveel «Absoluut niet. Ik rij nog altijd overal naartoe. Nu heb ik Marleen met mijn auto leren rijden!»

De Muer «Ik kon al autorijden, maar het was even wennen aan de automatische versnelling - daar kon ik geen weg mee.»

HUMO Maakt hij veel tijd vrij voor jou?

De Muer «Hij kijkt uit naar de momenten dat ik kom en heeft daar duidelijk veel deugd van. Eigenlijk praat ik daar zelf niet zo graag over. Je moet je dat vragen aan de mensen rondom hem: zij zullen zeggen hoe hij is als ik er ben. Wij wonen niet samen. Tijdens het weekend logeer ik bij hem en tijdens de grote vakantie zijn we meer bij elkaar.»

HUMO Roger, krijg je een krop in de keel als Marleen terug naar huis rijdt?

Raveel «O ja, heel zeker. Dat zijn niet zulke aangename momenten, maar ik weet dat ze me voor het slapengaan nog altijd belt. Dat doet me heerlijk slapen (lacht).»

null Beeld VRT
Beeld VRT

Marleen en Roger Raveel: Goed en slecht

HUMO Het eerste werk dat je van Marleen maakte, heb je verkocht. Ik dacht dat alle werken nu naar het Raveelmuseum zouden gaan?

Raveel «Ze hebben er al veel gekregen. Heel af en toe verkoop ik er nog eentje aan een galerie. Mag dat?»

HUMO Natuurlijk. Een jonge vrouw kost geld, zeggen ze.

Raveel «Dat vind ik flauw, dat je dat zegt! Geld interesseert me niet. In de beginjaren was ik wel dolgelukkig als ik een schilderij verkocht. Zulma en ik konden ons dan tenminste iets extra's permitteren. Het is een harde strijd geweest. Wij hebben echt moeten knokken om te overleven.

»Zulma had het winkeltje van mijn moeder overgenomen, ze verkocht jenever en andere spullen. We hadden het niet breed, maar arm zijn we nooit geweest. En we zijn altijd gelukkig geweest met zeer gewone dingen. Luxe zegt me niks. Luxe beleef je in je hoofd, al schilderend.»

HUMO Marleen, niet alleen voor jou is het een heel nieuw leven, maar ook voor de omgeving van Roger is het even wennen. Word je soms met de nek aangekeken?

De Muer «De kunstwereld was me bekend, maar natuurlijk stond ik er niet midden in. Ik kende mensen alleen via hun schilderijen, of hun poëzie, of hun designmeubelen, maar ik vond het zeer aangenaam om ze in levenden lijve te ontmoeten. Ik sta stomverbaasd van de open mind van die mensen. Werkelijk iedereen aanvaardt met heel veel plezier de nieuwe grote liefde van Roger.»

HUMO Je bent je hele leven vrijgezel geweest. Was je heimelijk aan het wachten op Roger?

De Muer «Nee, zoiets overkomt je. Ik heb een heel goede vriendenkring, en daar had ik genoeg aan. Dat, de kunstwereld en mijn werk: dat was mijn leven. Ik leef voor mijn job. En het is fantastisch dat Roger me de kans geeft om te blijven werken.

»Ik had heel graag vanaf volgend jaar deeltijds aan de slag gegaan, maar dat lukt niet. Schoolorganisatorische bezwaren. Ik wil namelijk graag in mijn leerjaar blijven. Als ik moet veranderen zit ik na de middag weer lessen voor te bereiden, en die tijd spendeer ik liever aan Roger.»

HUMO En je directe omgeving, bekijkt die je anders?

De Muer «Ik ben ervan overtuigd dat heel veel mensen zo'n relatie niet begrijpen, dus het zou heel goed kunnen dat erover geroddeld wordt. Ik kan dat verstaan, maar ik ga ervan uit dat ze me dan niet goed kennen. Néé, ik ben niet bij Roger om zijn geld, al kunnen sommige mensen dat moeilijk geloven.

»Ik heb het geluk dat ik op mijn leeftijd al kan zeggen: ik kies zelf wel wat ik doe, en ik hou me met de praatjes van de anderen niet bezig. Wat kun je tegen roddels doen? Niks! Vandaar dat ik er totaal geen aandacht aan besteed, ik weet wel beter. Het leven gaat over gelukkig zijn en genieten, want alles is zo vergankelijk.»

Raveel «De afgelopen maanden heb ik geleerd dat er twee soorten mensen zijn: goede en slechte. Marleen en ik zitten nu in een situatie dat wij die twee soorten zeer gemakkelijk van elkaar kunnen onderscheiden: de goede mensen wensen ons geluk, de slechte zijn jaloers en vertellen allerlei vieze dingen over Marleen.»

HUMO Waren jullie bang om met die nieuwe relatie naar buiten te komen?

De Muer «De pers hebben we er zo lang mogelijk buiten gehouden, maar in onze omgeving hebben we vlug open kaart gespeeld. Ik heb nergens een geheim van gemaakt. We zijn ook heel vlug naar mijn ouders geweest. Ze hebben onmiddellijk positief gereageerd: 'Als onze dochter gelukkig is en kiest voor een leven in de kunst met Roger, zijn wij ook ontzettend gelukkig.'

»Roger is makkelijk om mee om te gaan en om mee te leven. Dat zien ze en dat maakt hen blij. Ook mijn vriendenkring gunt me mijn relatie met Roger. Soms verwaarloos ik hen een beetje, maar ik probeer dat op tijd en stond goed te maken.»

Marleen en Roger Raveel: leven en dood

HUMO Voel je je nu veel jonger, Roger?

Raveel «Ik kan het niet genoeg herhalen: ik heb me nog nooit zo goed in mijn vel gevoeld. Het bloed kolkt door mijn aders, ik heb een fantastische muze en ik ben weer volop creatief. Wat kan ik nog meer wensen?»

HUMO Ben je met de dood bezig?

Raveel «Is niet iedereen daar op zijn manier mee bezig? Ja toch? Maar ik heb mij er al lang bij neergelegd dat iedereen moet sterven.»

HUMO Doet het geen pijn dat je goede vrienden gaan en jij overblijft?

Raveel «Dat is mijn grootste verdriet. Met Hugo Claus zijn we tijdens zijn laatste jaar nog naar restaurant Westaarde in Deinze geweest. Daarna heb ik hem alleen nog aan de telefoon gehoord. Zijn stem klonk elke keer zwakker. Daar heb ik zwaar onder geleden.

»En een paar weken geleden is mijn goede vriend Ysewijn overleden. Een hartaanval of zo - totaal onverwachts. Marleen en ik zijn hem gaan bezoeken in het ziekenhuis, maar hij is niet meer naar huis teruggekeerd. (Ontroerd) We hebben hem moeten begraven. Zoiets kruipt je in de kleren.

(plots weer vrolijk) »Wat een geluk dat ik Marleen heb leren kennen.»

De Muer «Het is me ontzettend opgevallen hoe attent Roger is voor zieke vrienden. Hij bezoekt ze, belt ze constant op en ondersteunt ze. Hij houdt zelf ontzettend van het leven, maar hij weet zeer goed wat ziek zijn met een mens doet.»

HUMO Roger is ouder dan jij. Normaal gezien zal hij ook eerder sterven. Ben jij daarmee bezig?

De Muer «Jonge koppels kunnen ook niet voorspellen hoe lang ze bij elkaar zullen zijn. We mogen daar niet mee bezig zijn, vind ik, omdat we dan de tijd verknoeien die we samen cadeau krijgen. Dat is niet de bedoeling. Neem elke dag zoals hij je gegeven wordt. Dat is mijn levensregel.»

HUMO Wat staat er nog op je verlanglijstje Roger?

Raveel «Volop genieten van onze relatie, en veel schilderijen maken.»

HUMO Er wordt gefluisterd dat jij de internationale trein hebt gemist doordat je museum in de schaduw van je geboortehuis staat. Je schilderijen zouden nergens te zien zijn en zo zou je een plaatselijke beroemdheid blijven.

Raveel (Fel) «Wie dat zegt, doet de waarheid geweld aan. Mijn werken hangen in belangrijke musea. Ik ben enorm geliefd in Nederland - volgend jaar wordt in Arnhem een belangrijke retrospectieve georganiseerd - en er staan ook exposities in Parijs, Chili en Venetië op het programma.

»Jonge kunststudenten over de hele wereld krijgen mijn werk gedoceerd. Of je nu in Machelen-aan-de-Leie, Tokio of New York woont, eet, drinkt, slaapt: dat doet er niet toe. Alleen je schilderijen zijn van belang! Wie dat ontkent, heeft zeer kwade bedoelingen.

»Ach, ik maak me daar al lang niet druk meer over. De eerlijkste criticus, de tijd, zal oordelen hoe belangrijk mijn werk uiteindelijk is.»

HUMO Ik heb dus mogen praten met gelukkige mensen?

Raveel «Voor zover gelukkig zijn menselijk mogelijk is. We zitten nog niet in de hemel.»

De Muer «Ik betwijfel of het in de hemel beter is.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234