'Ik moest wel te snel rijden: die carjacker wilde mij de pas afsnijden'Beeld Stephan Peleman

verkeerflitsmarathon

‘Mijn stoma was ontploft’ en andere verhalen: van Onze Man tussen de flitspalen

Vandaag houdt de politie  al voor de dertiende keer een flitsmarathon. Op Belgische wegen wordt dan extra nauw toegekeken op de snelheidslimieten. Enkele jaren geleden ging Humo-journalist Jan Hertoghs kijken wat er zich afspeelt in de marge van de flitsfoto. Lees hier zijn relaas.

(Verschenen op 4 april 2006 in Humo 3422)

Onlangs nog eens met Bernard meegereden. Bernard woont in Wallonië, sympathieke gast, ecologist, elk jaar met de fiets op reis, maar zoals hij de snelheidsregels aan zijn sportschoenen lapt, dat zie je nog nauwelijks in Vlaanderen: in elke dorpskom 70, en waar je 70 mag, rijdt hij 90. Het is hem aan te zien dat er in Wallonië nog maar dertig flitspalen staan. Vorige maand is hij dan toch eens geflitst: ‘In Leuven.’

Maar verder geen gezanik over de twee snelheden in dit land, dit stuk wil vooral belichten wat zich in de marge van de flitsfoto afspeelt, en daarvoor zijn we gaan kijken in Gent en in Antwerpen. Die steden hebben acht procent van de 1.200 Vlaamse flitspalen op hun grondgebied staan, en die leverden vorig jaar meer dan honderdduizend proces-verbalen op. Bij die PV’s zitten een Eerwaarde Zuster met een niet al te katholieke snelheid, een superdringende bereiding van ‘SOS Piet’ en een opgestoken middelvinger tegen 165 per uur. Met toestemming van de Woordspelingscommissie mogen we hier spreken over een flitsende reportage.

De film van uw leven

Met de Gentse hulpagenten Christel en Henk stappen we in de wit-blauwe dienstauto, de paal aan de Deinzesteenweg zal ‘nu bijna vol zijn’ en dus moet het filmpje verwisseld worden. Uit ‘Alles Kan Beter’ had ik onthouden dat agenten met een laddertje tegen de flitspaal opkropen om de film te verwisselen, maar dat blijkt fictie te zijn: er wordt een hangslot geopend en twee lange moeren worden losgedraaid, en vervolgens knikt de paal in tweeën en komt de bak door zijn gewicht vanzelf naar beneden. Die knik moet wel met een ambachtelijk touw afgeremd worden, zoniet crasht de dure totempaal op de plaveien.

De bak ziet eruit als een kluis met een dubbele metaalwand, en binnenin zit de robotcamera en de computer. Henk knipt de camera open en haalt het filmpje eruit, ‘het is er eentje van zesendertig’. Ik associeer filmpjes van zesendertig foto’s met vakanties uit de jaren tachtig en niet met het waanzinnige verkeer van de eenentwintigste eeuw, maar Henk laat op het display zien dat het hier om een kalme locatie gaat: de camera zit er vijf dagen in, het filmpje was vanmorgen pas ‘vol’ en van de 38.741 gepasseerde auto’s zijn er slechts zéventien geflitst (met telkens twee foto’s per overtreding). ‘ Dat zijn heel weinig overtreders op bijna 39.000 auto’s, maar ja, de mensen kennen die paal heel goed, hij staat hier al drie jaar.’

Een filmpje van zesendertig (FujiColor, 400 ASA) is voor de kalme punten, op de drukke punten is er in ‘grote rollen’ voorzien van acht, zeventien en dertig meter: die langspeelfilms bevatten 220, 450 en 800 foto’s.

In Gent staan intussen zesendertig flitspalen (aka: flitsbakken) verspreid over negen kruispunten, maar wegens budgettaire redenen zit er geen camera in elke flitspaal: voor de zesendertig palen zijn er negen camera’s, wat een pakkans geeft van één op de vier. Dat je bij drie van de vier flitspalen géén risico loopt op een bekeuring is niet alleen in Gent, maar in heel Vlaanderen van toepassing: het Vlaamse Gewest heeft het zo verordend (in de praktijk blijkt de pakkans niet overal gelijk te zijn; ze schommelt naargelang de regio tussen één op vier en één op drie, red.) .

De camera van de Deinzesteenweg wordt opnieuw met pellicule geladen en blijft voorlopig flitsen op deze plek. Als ie naar een andere flitspaal verhuisd moet worden, moet het volledige en 25 kilogram wegende binnenwerk ook verkast worden.

Henk wijst de rechthoekige sleuven aan ter hoogte van de stoplijn, dat zijn de ‘lussen’ in het wegdek die de overtredende voertuigen verklikken en de camera activeren. De twee lussen liggen exact 2,5 meter uit elkaar en ze vertellen de camera of de bestuurder te snel rijdt, door het rood licht rijdt, ‘of beide’.

Na het wisselen van de film rijden we opnieuw naar het bureau waar hoofdinspecteur Remi Bauwens ons opwacht. Hij is de chef van de Cel Onbemande Camera’s, een man met een korte brosse en een lange staat van dienst! ‘Ik heb het zien groeien in de voorbije acht jaar: we zijn begonnen met twee palen!’

HUMO Nu staan er zesendertig flitspalen en in negen daarvan zit een camera. Maar die zevenentwintig andere, kunnen die ‘leeg’ flitsen om toch een schrikeffect te sorteren?

BAUWENS «Nee, maar voor de ‘ontrading’ flitsen we soms zonder film; er zit dan enkel een dummy-aanloopstrookje in de camera. De overtreders krijgen dus wel een flits te zien, maar ze komen er met de schrik vanaf.»

HUMO Die flitsen draaien dus overuren.

BAUWENS «Geen probleem, die apparaten zijn niet kapot te krijgen: in die acht jaar heb ik er nog niet één stuk weten gaan. Ze werken niet op batterijen, ze zijn aangesloten op het gewone stroomnet. Je kan ze ook harder of zachter instellen naargelang dat kruispunt ‘s nachts goed of slecht verlicht is.»

HUMO Jullie stellen nog wat anders in: een snelheidsbord van 50 wil niet zeggen dat er bij 51 per uur geflitst wordt.

BAUWENS «Het parket-generaal heeft als regel: beneden de 100 km rekenen we een foutmarge van 6 kilometer, en boven de 100 km wordt die marge 6%. Dus als het om snelheidsbeperkingen van 50, 70 en 90 gaat, dan functioneert de flits vanaf 57, 77 en 97.’»

Christel en Henk, van de Gentse politie: 'Soms staan hier in het kantoor vrouwen die de flitsfoto willen controleren, maar in feite willen ze vooral zien of hun man alléén in de wagen zat.'Beeld Stephan Peleman


Wolkenfoto

Er kaatsen flitsen door het kantoor, het blijken ‘de mannen van de bemande camera’s’ te zijn, die hun apparaat uitproberen tussen de rondwandelende collega’s, test, test, test! Hulpagente Cindy is intussen bezig met de verwerking van een filmrol. De negatieffilm wordt onder een lens gelegd en de foto’s van de overtredingen verschijnen op een monitor. Ik dacht dat zo’n camera alleen de auto en de nummerplaat registreerde, maar door de groothoeklens blijkt het hele kruispunt met grasbermen, vangrails en zebrastrepen duidelijk te zien; het zouden zelfs weerfoto’s voor Frank en Sabine kunnen zijn, want ook aan lucht en wolken is geen gebrek.

In de onderhoek van de opname is onomstootbaar te zien of het licht op rood, groen of oranje staat, en bovenaan lees je alle gegevens: datum en tijdstip van de overtreding, locatie van de flitspaal, snelheid van het voertuig, (en bij rood licht) hoelang het rode licht al brandde wanneer de overtreder voorbij vlamde. Van elke overtreding bestaan ook twee opnamen (met een tussentijd van een halve seconde) ‘om met nog meer zekerheid de overtreding te kunnen vaststellen’.

Het geheugenkaartje dat bij de filmrol hoort, geeft precies aan op welk rijvak de overtreding gebeurd is. Het is dus niet mogelijk dat een correct rijdende Humolezer ten onrechte geverbaliseerd wordt omdat hij vooraan ‘in beeld’ zit als Phaedra Hoste hem op een ander rijvak voorbij sjeest.

Ter illustratie laat Bauwens een foto zien: op rijvak drie bonjourt een Renault Clio 14 km te snel door het groene licht, en op rijvak één (vlakbij de camera dus) blijft een Peugeot binnen de snelheidsregels en dus buiten schot voor de camera. De brave Peugeot-bestuurder heeft de flits opgemerkt en om de ‘schade’ alsnog te beperken is hij vol in de remmen gegaan: neus naar beneden, gat in de lucht en de remlichtjes flink in brand natuurlijk (‘die brave mens is misschien wel een weekje ongerust geweest’). Christel laat ook nog nachtopnames zien, fel uitgelichte kruispunten waar haastige wagens gevat zijn als konijnen in een lichtbak.

Om naam en adres van de overtreder te achterhalen, wordt er ingezoomd op de nummerplaat, en via de computer laat de DIV (Dienst voor Inschrijving van Voertuigen) dan weten wie de eigenaar is. Met die gegevens kan het PV opgemaakt worden en kan de onheilsbrief in vliegende vaart vertrekken. Voor de Gentse flitspalen zijn dat er zo’n vijftienduizend per jaar, een quotum dat is afgesproken in overleg met burgemeester, politie, procureur en schepen van mobiliteit. (Als de flitspalen boven hun quotum zitten, komt er een nieuw overleg om het quotum eventueel te verhogen, red.)

HUMO Ik kijk nu al enkele ochtenden met een scheef oog naar de brievenbus. Op de A12 sprong het licht op oranje, het was nat op de weg, ik wilde doorrijden, maar op het laatste moment heb ik toch op de rem getrapt, waardoor ik drie meter voorbij het licht tot stilstand kwam, dat intussen natuurlijk op rood was gesprongen.

BAUWENS «Tja, ik kan van hieruit niet zeggen wat u in de brievenbus gaat krijgen, maar normaal is er pas sprake van een geldige registratie als de snelheid constant blijft. En in uw situatie is het best mogelijk dat er een ‘foutmelding’ komt in plaats van de registratie van een overtreding. A propos, de camera flitst niet meteen nadat het licht op rood is gesprongen, er is altijd één seconde wachttijd.»

HUMO Kan het glaasje voor de cameralens niet flou worden door rijm of andere natuurelementen?

BAUWENS «Rijm of koude heeft er geen vat op, want als de temperatuur zakt, warmt dat apparaat zichzelf op. Ook grote hitte kan de apparatuur niet ontregelen: het binnenwerk en de camera zijn bestand tegen tropische temperaturen. En mist of sneeuw? Het moet al serieuze smog of een sneeuwstorm zijn, voor ons zicht belemmerd wordt. Het enige wat hinder kan opleveren, is een nieuw wit verkeersbord. Dat kan soms zo fel reflecteren dat onze foto’s overbelicht worden en de nummerplaten onleesbaar zijn. Dan is het kwestie om dat ding wat uit de weg te zetten.»

CHRISTEL «Als het sneeuwt, zijn de foto’s zelfs mooi. Met al die vlokken die glinsteren en daartussen de rooie achterlichten van de auto’s: precies kerstkaarten.»

HUMO Als er een echt mooie foto van mijn overtreding gemaakt is, kan ik die dan bestellen voor het familiealbum?

BAUWENS (droog) «Dat gaat niet. Wij bezorgen onze foto’s uitsluitend aan het parket.»

Fuck you!

HUMO Heb je al piraten gehad die bewust te snel rijden, die wéten dat ze geflitst worden, en die dan heel provocerend hun middelvinger opsteken, bijvoorbeeld omdat ze eerst hun nummerplaat eraf hebben gehaald?

BAUWENS «Straffer. We hebben al zo’n middelvinger gekregen mét de nummerplaat erbij. (Na wat zoeken wordt de foto ook teruggevonden; de ‘fuck you’ komt niet van de bestuurder maar van de passagier.) Dat zijn ze, in hun VW Phaeton! De duurste VW die er is, daar moet je algauw drie miljoen frank voor op tafel leggen. En hij is niet één keer door de flits gereden, maar twee keer. De eerste keer reed hij 165 waar je 70 mag, de tweede keer was het 136 per uur!

»Die VW had een Slowaakse nummerplaat, die gasten hebben gedacht: ons pakken ze nooit. Maar als wij een vermoeden hebben dat de eigenaar in België verblijft, komt zo’n auto op een lijstje van onze motards te staan. En zij hebben hem een paar maanden later opgemerkt: het bleek om een Belg te gaan, een jonge gast die met de auto van zijn vader reed. Die vader had een bedrijf in Slowakije, die auto stond daar ook ingeschreven, maar zijn zoon woonde in België.

»De vader is hier naar de foto’s komen kijken, twee superovertredingen in een paar minuten tijd, dat wilde hij wel eens bewezen zien. Hij was rázend op zijn zoon. Die had dan nog het lef om in zijn verklaring te zeggen dat hij niet wist wie die passagier was die zijn middelvinger had opgestoken.»

CINDY «We hebben ook een motorrijder gehad die te snel reed en zijn vinger opstak. Die gokte allicht dat er geen filmpje in zat, maar hij had prijs. Net zoals die motard die op één achterwiel voorbij vloog, die dacht allicht: als ik zo rij, met mijn voorwiel in de lucht, dan kunnen ze mijn plaat niet zien. Maar pech, we hébben ze gezien.»

HENK «Van sommige chauffeurs begrijp je het echt niet. Ze worden geflitst, en een minuut later zijn ze daar weer op dat kruispunt, en ze rijden weer te snel, en ze hebben wéér prijs. (droog) Die tweede keer, dat is om zeker te zijn.»

CINDY «We hebben eens iemand gehad die vier keer in één week te snel reed. Altijd op hetzelfde uur, dus die reed naar zijn werk, en elke keer te snel.»

BAUWENS «En dan die chauffeur die door het rood reed uit interesse voor de flitspaal. Je ziet dat op de foto, aan de overkant zijn de collega’s een flitsbak open aan het maken, die chauffeur was zo geÏnteresseerd in dat spel dat hij niet zàg dat hij zélf door het rood reed en geflitst werd.»

HUMO Krijgen buitenlanders hun boete thuisgestuurd of ontsnappen die?

BAUWENS «Wij geven alle buitenlandse nummerplaten door aan het parket, en zeker de Nederlandse overtredingen worden effectief doorgestuurd naar Nederland. Zij moeten dus betalen, maar van de anderen vermoed ik niet dat ze moeten betalen.»

HUMO Hebben jullie al ongevallen zien gebeuren op de flitsfoto omdat iemand te hard of door het rood reed?

CHRISTEL «Nee, maar wel bijna-ongevallen. Dat iemand door het rood vlamt, en dat je tien meter verder een fietser of voetganger ziet die aan het oversteken is.»

HENK «Wat we zeker ook zien: auto’s die te snel door het groen rijden, en vlak achter hun gat zien we voetgangers de weg oversteken terwijl het voor hen nog rood is. Die auto’s hebben dan een boete, maar die voetganger gaat vrijuit.»

BAUWENS «Soms is er wel gevraagd naar een foto van één dag en één bepaald tijdstip. Er is dan op die plek of kortbij een ongeluk gebeurd, en men wil zien of de dader toevallig geflitst is. Vandaar ook dat we alle negatieven moeten bewaren, tot vijf jaar na de feiten.»

'Er is weleens met een 9mm-geweer op geschoten, maar die kogel is gewoon afgeketst.'Beeld INTERNET

Lichtekooi

HUMO Er is een tijd geweest dat de flitspalen gecontesteerd én gemolesteerd werden. Zijn hier ooit brandende autobanden rond de camera’s gehangen?

HENK «Nee. Er is wel eens met een 9mm-geweer op die bak geschoten, maar die kogel is simpelweg afgeketst.»

CHRISTEL «Eén keer hebben ze geprobeerd de bak te forceren met een koevoet, maar ook dat is niet gelukt.»

BAUWENS «Met de Gentse Feesten hebben ze het glas voor de camera wel eens met een spuitbus bewerkt.»

HENK «En met de Love Parade is er ooit iemand bovenop die bak gaan zitten, die paal zwaaide wat heen en weer, maar verder is er niks mee gebeurd.»

BAUWENS «Er zijn wel al auto’s tegen de palen gereden. Twee keer was het een vrachtwagen: alles kapot. Gelukkig zaten de camera en het binnenwerk er niet in, dan was het een dure grap geweest. Zo’n camera kost 600.000 frank, dat computerbinnenwerk 800.000 frank en de paal met de kabels gaat ook naar de 300.000, dus je zit gauw over anderhalf miljoen.

»Na zo’n ongeval wordt die flitspaal hersteld, maar dat wil niet zeggen dat je meteen opnieuw kan gaan flitsen. Eerst moet het ding gehomologeerd worden: er komen ingenieurs van het Vlaams Gewest en van de Dienst Metrologie en die bepalen de juiste locatie, hoogte, beeldhoek enzovoort. Zo’n paal staat er eigenlijk vlug terug, maar eer het homologatiedossier in Brussel wordt goedgekeurd: dat kan weken, soms wel maanden in beslag nemen. En ondertussen staat die paal droog.»

HUMO Er staat in Gent ook een onbemande radar-snelheidsmeter droog.

BAUWENS «Ja, zo’n flitspaal meet niet met lussen maar met een radarbundel. En er was blijkbaar interferentie, want die radar flitste bijvoorbeeld een grote logge kraanwagen tegen 144 per uur, terwijl die eigenlijk niet rapper dan negentig kan. Bleek dat er allerlei storende reflecties komen van garagepoorten en zo. Die camera wordt nu ‘bijgewerkt’ en intussen staat hij al twee jaar op non-actief. Maar dat geldt niet alleen voor Gent, dat geldt voor álle radarcamera’s in Vlaanderen.»

HUMO In de krant heeft gestaan dat een ligfietser geflitst werd omdat hij te snel reed op de openbare weg. En er was ook die Nederlandse eend die veel te snel vloog.

BAUWENS «Die eend, dat kan niet met lussen gebeurd zijn, die is zeker door een radarbundel geflitst. En ligfietsen hebben we nog niet gehad, wel bromfietsen die op de grote weg rijden en die te snel gaan of door het rood gaan. Maar ja, bij gebrek aan nummerplaat kan je ze niet verbaliseren.»

HUMO Heb je al omstaanders opgemerkt die op zo’n flitsend kruispunt gaan staan te zwaaien naar de camera?

HENK «Dat niet, maar weet je nog dat hoertje aan de Kortrijksesteenweg? Die stond te tippelen bij de camera, dus terwijl er auto’s geflitst werden die te snel reden, kwam zij mee op de foto.»

Een C met een schroef

HUMO Zie je dat nog, nummerplaten die half onder het slijk zitten of onder een stukje deken dat uit de koffer hangt?

CINDY «Weinig. Er zijn weleens voertuigen zonder nummerplaat en ja, daar kan je niks tegen doen.»

HENK «D’r zijn er die een letter of cijfer op hun plaat een beetje bijvijlen om ze op een andere letter of getal te doen lijken, maar dat helpt allemaal niet.»

BAUWENS «Die draaien bijvoorbeeld opzettelijk een schroef pal door de 0 en dan wordt het precies een 8. Of op het puntje van de C, dat ze gaat gelijken op een G. Maar we sturen dan een paar combinaties naar de DIV, en dan zien we gauw welke plaat bij dat éne wagenmodel hoort.»

CINDY «Soms gebeurt het dat de nummerplaat op een andere wagen zit. Dan melden we dat aan het parket, en komt er meestal nog een extra bekeuring bij.»

HUMO Ik heb ooit een reportage gemaakt over chauffeurs van het uitzonderlijk vervoer, en één van hen vertelde dat hij met een konvooi van brugonderdelen onderweg was geweest op de A12 en dat hij nadien ‘een hoop boetes’ in de bus had gekregen. Hij had de foto’s ook gezien: ‘Allemaal voorkanten, zijkanten en achterkanten van bruggen, en hier en daar een nummerplaat.’

BAUWENS «Dat zal wel allemaal geseponeerd zijn, want zo’n konvooi rijdt altijd onder politiebegeleiding. Hetzelfde geldt voor bezoek van de koning of andere hoogwaardigheidsbekleders: die vaststellingen leveren ook niks op omdat er een politie-escorte bij is.»

HUMO Zijn er mensen die het politiebureau opbellen om uit hun onzekerheid verlost te worden: ik wil weten of ik geflitst ben of niet?

CINDY «Dat gebeurt: ze hebben een flits gezien en ze willen weten ‘of er een filmpke in zat’. Maar wij geven nooit uitsluitsel. Wij zeggen dat de mensen maar moeten afwachten.»

CHRISTEL «Wat vaker voorkomt, is dat mensen hun PV krijgen en dat ze dan opbellen om te zeggen dat ze daar onmogelijk kunnen geweest zijn op die plek en op dat uur. Als ze dat volhouden, mogen ze hier in het bureau naar de foto komen kijken.»

HENK «Soms staan hier dan vrouwen die de foto willen controleren, maar in feite willen ze vooral zien of hun man alléén in de wagen zat...»

SOS Piet!

Ik ga ook langs bij de Antwerpse politie om hun verhalen uit de wegkant te horen. In het bureau van de Verkeerspolitie (Cel Snelheid) staat een groot prikbord vol foto’s: de funniest home verbalisaties, voorzien van onderschriften door de collega’s. Leedvermaak is hier troef en de letters van de nummerplaten zijn een bron van inspiratie. Als u een wagen hebt met nummerplaat AYA- dan wordt dat hier Ayay! ayay! Of: BIM- (Bam Beieren, de post die brengt geen eieren!), ERG- (Dit is héél erg!) FUK- (Inderdaad!)

Andere snapshots met onderschriften; de wagen van SOS PIET (Rij sneller Piet, er is een pudding mislukt!), een auto van de rijschool (Ben ik geslaagd, meneer?!) en een autobus van De Lijn (Met De Lijn zou u er al zijn!) Tragikomisch is de helpende chauffeur die een auto sleept: de trekker is nog door het oranje maar het gesleepte voertuig zit in het rood; de paniek in de tweede wagen is gevat in een tekstballon: ‘Neeje Jos! Nie deur da rood!’ (Noot: de pechvogel is niet bekeurd.)

Een kleine bloemlezing uit Antwerpen, waar zestig flitspalen staan die gevuld kunnen worden met ‘bijna twintig camera’s, een pakkans van ongeveer één op drie dus’. Zegt inspecteur Frank Van Daele, onze man van de palen.

HUMO Hoe bepalen jullie die roulette’: in welke flitspaal een camera komt en in welke niet?

VAN DAELE «Dat hangt af van de omstandigheden. Een drukkere weg maakt altijd meer kans maken dan een kalmere. Een paal die niet ‘presteert’, waar dus heel weinig foto’s genomen worden, zullen we links laten liggen. En een locatie waar pas een zwaar ongeval is gebeurd, zal bijna zeker onder flitstoezicht komen.»

HUMO Flitsen jullie ook dummy-gewijs, dus zonder film?

VAN DAELE «Nee, hier bestaat geen droogflitsen: als je in Antwerpen geflitst wordt, dan heb je prijs.

»We doen wel aan asbewaking: op een weg waar meer flitspalen staan, activeren we er maar één per rijrichting. Zoals op de Italiëlei: daar staan in iedere rijrichting zes flitspalen aan de zes kruispunten, maar er is er maar ééntje die werkt. Maar die ene én het zicht van die vijf andere zijn voldoende om de snelheid op die as gevoelig af te remmen.»

HUMO Dat is niet hetzelfde als trajectbewaking?

VAN DAELE «Nee. Trajectbewaking heb je bijvoorbeeld in Frankrijk. Daar wordt tussen péage A en péage B gecontroleerd of je die kilometers niet te snel hebt afgelegd, anders is het payer! In België gaat dat ook komen; ze zijn dat al aan het testen op de E 25 in de buurt van Luik. Met flitspalen op punt A en punt B die alle wagens tweemaal flitsen en die zo de gemiddelde snelheden op dat traject berekenen en eventueel ook beboeten.»

Zero tolerance

HUMO Werken jullie ook met filmpjes van zesendertig?

VAN DAELE «Nee, wij hebben alleen maar grote rollen met meerdere honderden opnames. Om een idee van ons verbruik te geven: van de films met 800 foto’s schieten we d’r jaarlijks bijna negenhonderd op. Onze onbemande camera’s hebben vorig jaar négentigduizend PV’s geregistreerd (95% snelheidsovertredingen, die andere 5% zijn roodrijders, red.)»

HUMO In Gent hadden ze slechts vijftienduizend PV’s met 36 camera’s. Jullie hebben er negentigduizend met zestig. Ik hoor wel dat zij met een quotum werken, maar dan nog is dat een groot verschil.

VAN DAELE «Ik kan de rekening van Gent niet maken. Als hun palen ook langs invalswegen zoals de Kennedylaan en de Gasmeterlaan staan, dan moet je daar toch ook een stroom van potentiële overtreders hebben. Allicht maakt dat quotum het grote verschil; hier in Antwerpen is er geen maximum, onze palen blijven draaien. En je spreekt daar over een locatie met maar 17 overtredingen op 39.000 auto’s, tja, wij zouden die camera daar niet laten zitten.

»Ik wil hier toch ook een kanttekening maken over het grote verschil tussen een grootstad en de rest van het land. Ik heb vaak contact met een collega in de politiezone Ieper. Daar betekent een bord van 50 km dat je geflitst wordt bij 57 (met de foutmarge van 6 km dus, jh). Gevolg: in de Westhoek is het aantal overtredingen drastisch gedaald en dus zeggen ze daar: zero tolerance werkt. Maar in een grootstad werkt dat niét. Eén, als wij hier alle flitspalen op 57, 77 en 97 zetten, komt er een lawine van PV’s op ons af die wij noch het parket ooit zullen kunnen bolwerken, dus zijn wij gedwongen om een bredere marge te hanteren (de juiste marge wilde men niet meedelen, jh). En twee, in Ieper heb je vooral lokaal verkeer, als die twee keer geflitst zijn, hebben ze hun les wel geleerd. Maar hier in Antwerpen heb je een heel jaar passanten - toeristen, zakenlui, transporteurs die maar één of twee keer per jaar naar de stad komen - en die kan je geen lesje leren. Je ziet dat ook aan de cijfers, die blijven nagenoeg constant: dus de Antwerpenaren leren wel bij, maar al dat passageverkeer maakt dat ongedaan.»

HUMO In heel Vlaanderen werden vorig jaar negendertig flitspalen beschadigd. Zijn jullie kastjes ook al aangepakt?

VAN DAELE «Eén keer hebben ze een brandende autoband rond een kastje willen hangen, maar die is eraf geschoven en de kast was alleen maar geblakerd. En ze zijn ‘s nachts ook eens met een laddertje op een aantal palen geklommen en hebben ze kartonnen dozen over de kastjes geplaatst, maar dat was het zowat.»

In het gat gereden

HUMO Hebben jullie palen al een ongeval vastgelegd?

VAN DAELE (toont foto van kop-staart botsing) «Hier heb je d’r een. Die auto wilde nog rap stoppen voor het rood, maar de vrachtwagen kon niet tijdig meer remmen, is in die koffer gevlogen en heeft die auto over de lussen geduwd waardoor hij volgens de camera door het rood is gegaan.

»Je ziet trouwens een opvallende evolutie: dankzij de flitscamera’s is het aantal dodelijke ongevallen flink afgenomen. De fietsers of voetgangers die geschept worden, de auto uit de zijstraat die geramd wordt... Dat soort harde aanrijdingen is verminderd. In plaats daarvan hebben we nu meer kop-staartbotsingen: chauffeurs gaan plots toch remmen voor het verkeerslicht én voor de flitspaal en zo wordt er meer in het gat gereden natuurlijk.»

HUMO Soms werken de flitspalen verder terwijl een agent het verkeer is gaan regelen. Na een ongeluk bijvoorbeeld.

VAN DAELE «Of voor een concert van Clouseau! Op die invalswegen naar het Sportpaleis staan enkele flitspalen en als er een groot optreden is, worden die tijdelijk uitgeschakeld, omdat agenten dan het verkeer gaan regelen. Maar één keer was die toeloop vroeger begonnen dan voorzien en was een collega dat kruispunt beginnen te regelen terwijl de flits nog ingesteld stond. Resultaat: een pak concertgangers die ons kwaad opbelden, en meer dan honderd foto’s die we in de vuilnismand moesten gooien.

»Tja, die camera’s kunnen niet denken hé. Stel: een vrachtwagen draait af door het groen, maar vanwege die grote draaicirkel, kan het zijn dat het achterste van de opligger door het rood gaat en geflitst wordt. Maar dat wordt geen PV, dat wordt gepardonneerd.»

HUMO Ik kan me voorstellen dat je op die flitsfoto’s nog andere overtredingen ziet dan snelheid en rood negeren.

VAN DAELE «Ja. Soms zien wij hier nummerplaten van wagens die al járen niet meer naar de keuring zijn geweest; die zijn misschien een gevaar op de weg, maar als die onbemand geflitst zijn, kan je ze niks doen. Met zo’n ‘onbemande’ mag je alléén snelheid en rood bekeuren, meer niet.

»Als je verbaliseert met een bemande camera, kan je meer, omdat je ‘t met je eigen ogen vaststelt. En zo zie je wel straffe dingen. Kijk, die man rijdt te snel én hij zit de Humo te lezen. (Op de foto is een chauffeur te zien van wie het gezicht driekwart verborgen zit achter een blad.) Grapje! Het was niet de Humo, het was De Zondag. Maar die zat dus zijdelings in die krant te lezen, en reed ondertussen tachtig per uur op een weg in Deurne waar je maar vijftig mag. Achter hem zie je een zebrapad waar een tijd geleden nog iemand is doodgereden. Die kerel heeft dan ook een tikje zwaardere boete gekregen: voor overdreven snelheid en voor het niet kunnen uitvoeren van alle rijbewegingen.»

Vader geflitst

HUMO Aan de telefoon zei je dat een camera een ‘toeristische koets’ geflitst had.

VAN DAELE «Ja, op een zondagmorgen. Doordat het achterste hoefijzer van het paard de lussen raakte en kort daarop de ijzeren reep van de wielen volgde, is toch een detectie van overdreven snelheid ontstaan met als melding dat die koets zogezegd 110 km per uur reed!»

HUMO Hm! Als die lussen metaal detecteren, dan zou ik een petanquebal keihard over die lussen kunnen rollen...

VAN DAELE «En dan krijgen wij een foto van een petanquebal die honderdtwintig per uur gaat, ja! Want die lussen maken geen onderscheid tussen zo’n speelbal en een auto van duizend kilo.»

HUMO Hebben jullie hier ook radarcamera’s die droog staan?

VAN DAELE «Ja, zes stuks. Maar in die hele tijd dat ze wel gewerkt hebben, was er maar één valse melding. Dus al dat gedoe over foute reflecties en zo is fel overdreven.»

HUMO En nu een vraag voor Gent én Antwerpen. Hebben jullie al vrienden of familie geïdentificeerd?

VAN DAELE «Mijn vader is hier al opgedoken op het scherm. Voor overdreven snelheid.»

CHRISTEL «Van mijn nonkel heb ik het ook al mogen horen: ‘Awel meiske, ge zij gij bedankt zun!’»

CINDY «Mijn twee buren heb ik al gehad, die van links en die van rechts. (Henk knikt, hij ook.)»

CHRISTEL «Wij hebben ook al collega’s geflitst, in hun eigen auto maar ook in hun dienstvoertuig.»

HUMO Wat gebeurt er met die ‘dienstovertredingen’?

VAN DAELE «Denk maar niet dat die ontsnappen. In de flitspaal zit een automatische datatransfer naar het parket: elke overtreding heeft een uniek nummer, het parket krijgt al die nummers en dus er kan niks meer ‘verdwijnen’. Noch van familie, vrienden of collega’s.»

BAUWENS «Als een agent in een dienstvoertuig een PV krijgt, dan moet hij een verklaring gaan afleggen bij ons intern tuchtorgaan en die verklaring gaat dan met het PV naar het parket en zij beslissen dan verder.»

HUMO Hebben jullie al Bekende Vlamingen geflitst?

HENK «Ja! Veel! Maar we mogen geen namen noemen. (Enkele namen die de voorbije jaren in het nieuws kwamen door hun snelheid: Walter Grootaers, Dieter Troubleyn, Francesco Planckaert, Christian Van Thillo, Emile Mpenza, Hugo Schiltz, prins Laurent, José Happart, Guy De Pré e.a.)»

Verblind door maanlicht

HUMO Jullie moeten ook alle klachten en excuses verwerken die na het uitreiken van het PV binnenkomen.

CHRISTEL «En wat voor excuses je dan soms krijgt! Er is een tijd geweest dat carjackings nogal in het nieuws kwamen, en toen schreven verschillende chauffeurs dat ze op het moment van de overtreding achtervolgd werden door een carjacker! Ze moesten dus wel te rap rijden want die gangster wilde hen afsnijden! Zij weten natuurlijk niet dat wij heel dat kruispunt kunnen zien op de foto, en op dat beeld merk je dat die persoon helemaal alleen was op de weg.»

BAUWENS «Dat geldt ook voor al die chauffeurs die komen beweren dat ze door het rood zijn gereden ‘omdat er iemand vlak in hun gat zat’. Negen keer op de tien zien wij helemaal niemand.»

VAN DAELE «Wij hadden hier eens een nonneke van over de negentig jaar geflitst. En toen kregen we van een jongere collega een brief dat de Eerwaarde Zuster zo rap gereden had omdat ze van een retraite kwam en ‘heel gauw terug bij haar zieken wilde zijn om ze te kunnen verzorgen’. ‘t Was eigenlijk geen overtreding, meer een vorm van liefdadigheid.»

CHRISTEL «Er zijn er die beweren dat hun kilometerteller een minuut eerder ‘ineens’ kapot is gegaan.»

VAN DAELE «Of danseressen die ‘een hele avond gewerkt hebben’ en die zeggen dat ze plots de kramp in hun benen kregen, waardoor hun voet een paar seconden te diep op het gaspedaal is gaan staan.»

HENK «Of: ik zat bijna compleet zonder benzine en ik durfde niet stoppen voor het rode licht uit schrik dat ik het tankstation even verderop niet zou halen. Maar d’r is niks ‘even verderop’, het eerste tankstation is nog vijftien kilometer verder.

»Eentje beweerde in zijn verweerschrift dat hij het rood licht niet had gezien omdat hij verblind was door de zon. Dan heb ik er in een kantschrift voor het parket bijgeschreven dat het hier allicht om een vergissing moet gaan, want dat het maanlicht was en twee uur ‘s nachts (lacht)

CHRISTEL «Die denken echt dat wij niks zien op die foto’s. Dan schrijven ze: ik kan onmogelijk 70 gereden hebben, want ik ben afgedraaid op dat kruispunt. Maar op de twee foto’s zie je ze pal rechtdoor rijden. En weet je nog, die ene met zijn stoma!? Die schreef dat zijn zakje ontploft was vlak voor het verkeerslicht, en dat hij dus het rode licht niet kon zien want dat zijn hele voorruit besmeurd was, alles hing vol uitwerpselen (grote hilariteit)

CINDY «Maar er zijn er ook die met een echte medische reden komen. Hun kindje moest dringend naar het ziekenhuis of hun moeder lag op sterven, of hun vrouw moest dringend bevallen, en dan zit er een geboortebewijsje bij, of een bewijs van de spoedgevallen, of een briefje van de dokter. Wij oordelen ook niet zelf over die verzachtende omstandigheden, die brieven gaan naar het parket en zij nemen een beslissing.»

HUMO Zelfs nadat alle excuses naar het parket zijn gestuurd, is jullie werk nog niet afgelopen.

CHRISTEL «Nee, want als men weigert te betalen, geeft het parket ons de opdracht naar die chauffeur thuis te gaan en hem daar te verhoren. Sommigen dokken dan af, maar er zijn er veel die zeggen dat ze niet kúnnen betalen, en die vragen dan om in schijven te mogen betalen, zélfs voor een boete van 50 euro. De mensen zijn zo gewend overal krediet te krijgen, dat ze denken dat dat met een boete ook mogelijk is. Het parket neemt dat niet aan, meestal wordt de boete dan zelfs verhoogd.»

HENK «Soms sta je dan bij die bestuurders, ze zijn geflitst met een dikke BMW of Mercedes, maar blijkbaar is met die aankoop al het geld op.»

VAN DAELE «Bij sommige bestuurders komt die boete ook écht wel op een ongelukkig moment. We hadden hier eens iemand die de overtreding toegaf en die wél wilde betalen, maar in ruil had hij graag die foto van de flitspaal gekregen. Want een uur nadat hij geflitst was, hadden ze zijn auto gestolen, en hij had graag ‘een aandenken aan zijn karreke’ gehad. Triestig hé.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234