Luc De VosBeeld Jelle Vermeersch

De 7 HoofdzondenLuc De Vos

(pdw) sprak met Luc De Vos: ‘Racisme begint met niet weten wat de hoofdstad van Ierland is’

Op het afgesproken uur stap ik het café van Vooruit binnen, ik ga tegenover Luc De Vos zitten, en plots wandelt (ex-)Gorky-drummer Geert Bonne voorbij onze tafel. Ze krijgen mekaar in de gaten; groeten elkaar beleefd. De Vos staart ietwat onwennig in zijn thee met citroen. Er wordt besloten een andere plek te zoeken.

(Verschenen in Humo op 6 januari 1996)

‘Loetje, ik ben het, Lucske,’ roept hij in de parlofoon. Even later betreden we het appartement van zijn vriendin, die ons deze onverwachte inval op slag vergeeft. Aan de muur hangt de hoes van ‘Hij leeft’, opgenomen in de studio’s van Youssou N’Dour in Dakar, Senegal, en de eerste cd van Gorki-met-een-‘i’: een foto van twee in al hun lelijkheid ontwapenend mooie duivenjongen. Duifje in Afrika, denk ik bij mezelf. 

‘Soms denk ik in diepe smart aan die jongen die ik vroeger was / Hij spaarde prenten, hij deed niemand kwaad / Hij droomde dat je van hem hield (‘Hij is alleen’)

Gramschap

HUMO Welke hoofdzonde lag er aan de basis van de split met Geert Bonne en Wout De Schutter?

LUC DE VOS «Ik vind het nog altijd moeilijk om daarover te praten.»

HUMO Waarom?

DE VOS «Misschien omdat er gramschap in het spel is. Al vind ik gramschap een veel te groot woord. Het is met Gorky gegaan zoals in een echtscheiding. Het begint met kleine, banale meningsverschillen, die zich langzaam opstapelen. Het is moeilijk uit te leggen, het is allemaal zo persoonlijk. Ik wil wel benadrukken dat ik met Wout en Geert een fantastische tijd heb beleefd. Ik heb me nooit zo goed geamuseerd als in die beginperiode niet Gorky. In mijn vorige groepjes was ik telkens de enige drijvende kracht. Ik schreef de liedjes, organiseerde de repetities en zocht naar optredens. Ik deed alles zelf, want de drummer moest altijd wel naar een trouwfeest en de bassist kon eigenlijk niet spelen. Ik vond toen al van mezelf dat ik wat talent had, dat ik iets kon.

»Maar mezelf verkopen, daar was ik helemaal niet goed in. Daarvoor ben ik veel te lui. Mijn houding was: ik ga het jullie maar één keer zeggen, geen twee keer. If the world won’t listen…fuck off. Ik deed af en toe mee aan talentenjachten en voor de rest modderde ik maar wat aan. Toen leerde ik Wout en Geert kennen en op slag veranderde alles. Zij hielpen mee met alles: cassettes opsturen, organisatoren lastigvallen. We hebben een fantastische tijd beleefd, maar nu is het voorbij.»

HUMO Wat kan zoal je gramschap opwekken?

DE VOS «Ik kan nogal veel verdragen. Eigenlijk wind ik ik me zelden op. Ik kan me, zoals ik andere mensen weleens zie doen, nooit verschrikkelijk kwaad maken om een onnozelheid. Ik denk dat ik in die zin een goed mens ben, dat ik iedereen steeds het voordeel van de twijfel gun. Als iemand met een lang gezicht rondloopt, denk ik meteen: die is gewoon met het verkeerde been uit bed gestapt, morgen zal dat wel over zijn. Veel gramschap voel ik dus niet. Ook geen diepe haat. Ik.kan wel een beetje kwaad worden als ik aan het materialisme van de huidige jeugd denk. Ik ben een dertiger, net zoals jij van een generatie die eigenlijk nog een uitvloeisel van de jaren 60 is. Ik moet vaststellen dat de generatie na ons niet meer in de wereld geïnteresseerd is. Je merkt het aan kleine dingen. Zo weten velen niet wat de hoofdstad van Ierland is. lk beweer niet dat ze gelukkiger zullen zijn wanneer ze weten dat Dublin de hoofdstad van Ierland is, maar die totale onverschilligheid tegenover wat er in de wereld gebeurt, vind ik onbegrijpelijk. Dal impliceert dat ze geen aandacht hebben voor hun medemensen. Een beetje zoals de Amerikanen. Die weten niet dat Brussel de hoofdstad van België is en ze slagen er zelfs in daar een gevoel van trots aan te ontlenen: ze hoeven dat niet te weten, want ze wonen tenslotte in het beste land ter wereld. Wel, dààr ligt de kiem van problemen als racisme. Dat begint met niet te weten wat de hoofdstad van Ierland is. We moeten ons meer openstellen voor de wereld.»

HUMO In je teksten is zelden gramschap te bespeuren. Meestal ben je behoorlijk mild.

DE VOS «Ja, zeer mild zelfs. Het onrecht in de wereld laat mij nochtans niet onberoerd. Toch vind ik dat we moeten proberen altijd van alles de positieve kanten te benadrukken. Dat meen ik. Op kleinere schaal zijn er natuurlijk allerlei dingen die mij irriteren, als je dat ook gramschap wilt noemen. Wat mij regelmatig op de zenuwen werkt, is dat er door de jeugd nog nauwelijks goed Nederlands wordt gesproken. Wanneer je de kans krijgt om op de nationale radio je mening over iets te verstrekken, vind ik dat je je best moet doen om behoorlijk Nederlands te praten. Dat is elementaire beleefdheid. Maar dat schijnt allemaal niet meer belangrijk te zijn. 

»Ik erger me aan tabaksreclame op popconcerten. Ik vind niet dat het gepast is om jonge mensen tot roken aan te zetten, ook al rook ik zelf. Nog ergerlijker vind ik reclame voor honden- en kattenvoer. Daar kan ik echt niet bij. ‘Met rund en konijn’ staat er dan op de doos. Ik hou van honden en katten, maar dat er runderen en konijnen in de Kitekat worden gedraaid, dat vind ik overdreven.»

HUMO Onze huisdieren zijn nu eenmaal ook consumenten geworden. En de reclame-industrie manipuleert ons voortdurend. De reclames voor hondenvoer zijn daar een goed voorbeeld van: vroeger gaf je je hond gewoon overschotjes.

DE VOS «Ja, en vroeger was een hond gewoon een beest dat in huis rondliep en af en toe in iemands gat beet. Terwijl de mensen tegenwoordig belachelijk veel spel maken van hun hond. Het is ook opvallend dat diegenen die de macht hebben om ons te manipuleren, die macht nooit gebruiken om een keer iets goeds aan te prijzen. Vooral in de popmuziek valt dat op: ze kunnen Michael Jackson wereldberoemd maken, maar waarom doen ze niet hetzelfde voor The Pink Flowers? Laat die jongens een paar maanden vijf keer per dag op MTV zien en uiteindelijk zullen ze ook een miljoen platen verkopen. Maar dat zullen ze The Pink Flowers natuurlijk nooit gunnen. De wereld wordt nu eenmaal gedirigeerd door De Eersten Van de Klas. Althans, dat is mijn theorie hierover.»

HUMO En die luidt?

DE VOS «De eerste van de klas is bijna nooit een wijze gast. Je hebt de vierde of de vijfde van de klas nodig, die zijn op papier net iets minder slim, maar dat komt omdat ze minder hebben opgelet. Omdat ze ook al eens aan andere, plezieriger dingen zaten te denken. Die hebben verbeelding. Dat zijn meestal wel wijze gasten. Kijk om je heen: de zogenaamde elite brengt er in werkelijkheid niets van terecht.»

HUMO Wanneer ben je voor het laatst razend kwaad geworden?

DE VOS «Dat kan ik me echt niet meer herinneren. Zou ik dan zo’n goed karakter hebben? Nee, wacht. Ik kan af en toe vreselijk vies zijn. Tegen mijn moeder, bijvoorbeeld, als ze hutsepot heeft klaargemaakt terwijl ze mij frieten met ballen in tomatensaus had beloofd. Als ze me iets beloven en ik krijg het niet, word ik kregelig. Vooral op culinair vlak ben ik wat dat betreft nogal streng. Dan voel ik mij zoals die jongen in dat kortverhaal van Cyriel Buysse: hij komt thuis en rekent op hoofdvlees, want dat had zijn moeder hem beloofd. Hij gaat aan tafel zitten en er ligt enkel een droge haring op zijn, bord, omdat zijn oude moeder geen tijd heeft gehad om vlees te kopen. Hij wordt kwaad en begint te roepen en te tieren. ‘Eet uwen haring zelf op!’ In zijn colère geeft hij zijn moeder een duw, het mensje valt ietwat ongelukkig, en een maand later is ze dood. Een schoon verhaal. Ik kan me dat heel goed voorstellen..»

‘We melden u met diepe droefheid het overlijden van ons verlangen om te worden wie we wilden zijn: verstandige mensen die weinig vragen’ (‘Vader, wij wachten’)

Gulzigheid

DE VOS «Ik moet toegeven dat ik wat eten en drinken betreft vreselijk gulzig ben. Aan tafel zit ik onvervalst te genieten. Dat kunnen de eenvoudigste dingen zijn, zoals frieten met stoofvlees. Ik eet ook heel graag oesters. Maar niet alle dagen. De drank, dat is nog iets anders. Morrissey heeft daar mooi over geschreven: het is inderdaad een interesting drug. Alcohol heeft me al dikwijls geholpen. Je hoort vaak beweren dat bepaalde dingen door alcohol worden uitgeschakeld, maar daar ben ik het absoluut niet mee eens. Integendeel, als ik thuis gezellig een paar Duvels achterover heb geslagen, voel ik me een beter mens. Als dat het effect van alcohol is, heb ik daar geen negatieve bedenkingen hij. Trouwens, ik las laatst nog een artikel waarin een dokter staande houdt dat, als je je goed voelt bij tabak en alcohol, er in principe geen redenen zijn om ermee te stoppen. Ik moet natuurlijk oppassen wat ik zeg, want het lijkt alsof ik hier alcoholgebruik aanmoedig, en dat is absoluut niet mijn bedoeling.

»Een beetje gulzigheid is goed, maar niet te veel. lk ben niet het type dat schreeuwt dat je 24 uur op 24 van het leven moet profileren, dat je alle kansen moet grijpen, dat je veel moet reizen en beren moet schieten in Alaska en dat je vooral niet mag blijven stilzitten. Live fast and die young. Dat soort gulzigheid vind ik niet interessant. Ik ben niet iemand die zijn geld spaart om ooit een keer naar Indonesië te kunnen gaan. lk vind het mooi hier in Vlaanderen, ik zit hier goed. In Dakar zat ik ‘s morgens op een prachtig strand onder de palmbomen en ik kon alleen maar denken: mooi, en wat dan nog? In Afrika heb ik me pas goed gerealiseerd dat ik een grote gelukzak ben. Wij Europeanen zijn onvoorstelbaar rijk, maar we beseffen het niet. Ik heb nochtans altijd van mezelf gedacht dat ik niet specifiek verwend ben. Ik eet op tijd en stond een boterham met kaas en ik ga ’s avonds weleens op café, maar verder leef ik eenvoudig. Maar ik ben dus wel verwend. Sinds ik in Afrika ben geweest, vind ik dat we hier gerust één en ander kunnen missen.»

HUMO Je zei het daarnet al: beren schieten in Alaska is niet aan jou besteed. Die liefhebberij van Jef Geeraerts inspireerde je tot het schrijven van ‘Berejager’. Verwijt je hem ver doorgedreven gulzigheid?

DE VOS «Ja, en het zal wel met mijn katholieke opvoeding te maken hebben, met die stem in mij die zegt: wees tevreden met wat je hebt. Als Geeraerts beren wil doodschieten, moet hij dat maar doen, ik zal hem niet tegenhouden. Maar ik begrijp dat soort onrust niet. lk ben ook gedreven, ik heb ook ambities, maar dat speelt zich allemaal meer op het geestelijke vlak af. Bij Geeraerts is het een fysieke onrust. Zoiets wordt uit een neurose geboren. Sommige mensen zijn bang dat ze iets zullen missen.»

HUMO Intellectuele en culturele gulzigheid bestaan ook.

DE VOS «Dat soort gulzigheid is eigen aan artistieke mensen. Tenslotte is alles wat ik doe één langgerekte, gulzige schreeuw om liefde. Dat is al heel mijn leven zo geweest. lk wil liefde. Ik wil niet eenzaam zijn. De mensen willen het niet geweten hebben, maar cultuur kan echt deugd doen. Zelfs op de televisie: er worden weliswaar uren vol troep uitgezonden, maar er zijn ook voortdurend interessante programma’s en documentaires. Je vraagt je af waarom niemand ernaar kijkt. Waarom verdoen de mensen hun tijd met pulp? Waarom zien ze niet in dat ze echt deugd kunnen hebben van een beetje cultuur, van het lezen van een goed boek, van een mooi toneelstuk? Ik ben naar ‘Onder de torens’ van Hugo Claus gaan kijken. Wat een belevenis! Bij momenten zat ik op mijn knieën van het lachen. Ik wist niet dat hij zo grappig kon zijn. Ik was namelijk vertrokken met het idee dat het wel over incest of zoiets zou gaan. lk ken volstrekt niets van toneel, maar ik heb me vier uur lang uitstekend geamuseerd. Wim Van Gansbeke daarentegen vond het maar niets, hoorde ik ’s anderendaags op de radio.»

‘Wij voelen ons schuldig, daarom dragen wij geen bont / We zorgen voor de honden, we zwijgen als vermoord’ (‘In de Lage Landen’)

Hovaardigheid

DE VOS «Ik hoorde onlangs iemand zeggen dat ik een dikke nek gekregen heb. Ik weet bijna zeker dat het niet waar is. lk ben integendeel zeer bescheiden, ik relativeer mezelf tot in het absurde. Wat ik doe, is tenslotte maar popmuziek. Ik vind wel dat ik minstens twee behoorlijke teksten heb geschreven: ‘Mia’ en ‘Geef al je geld aan de arme kinderen’. Die twee teksten zijn bij vlagen pure poëzie. Toegegeven, soms spreek ik luidop over mezelf in termen van ‘één van de beste songschrijvers van Vlaanderen’, omdat ik van mezelf vind dat ik tekstueel niet zelden de nagel op de kop weet te slaan. Een beetje hovaardig ben ik dus wel. Maar dat wordt gecompenseerd door het feit dat ik mijn Schepper dagelijks zeer dankbaar ben dat hij mij talent heeft geschonken. Talent dat mij toestaat me een heel klein beetje boven de massa uit te wurmen, Die gast die mij onlangs een dikke nek noemde, vond waarschijnlijk dat ik niet genoeg aandacht aan hem schonk. Of hij was kwaad omdat ik hem niet herkende. Dat overkomt me vaak de laatste tijd. Vroeger kende ik hij wijze van spreken twee mensen: mijn moeder en mijn nonkel. Nu ken ik duizend mensen, maar ik kan hun namen en gezichten niet onthouden. Misschien komt dat arrogant over, maar het is niet zo bedoeld.»

HUMO Je hebt het volgens mij ook ietwat zelf in de hand gewerkt door je een merkwaardig imago aan te meten. Iets dat het midden hield tussen een dorpsgek en een dichter. Bij sommige mensen sorteerde dat het Eddy Wally-effect: ‘Meent hij dat nu echt of speelt hij het?’

DE VOS (denkt na) «Dat komt door mijn onhandigheid en mijn onzekerheid. Vroeger had ik last van stotteren en dat heeft zijn sporen nagelaten. Ik weet niet altijd goed hoe ik me in gezelschap moet gedragen. Ik doe maar wat, ik zeg wat in me opkomt en soms wordt dat verkeerd geïnterpreteerd. Je kan natuurlijk niet verlangen dat iedereen je voortdurend begrijpt. Soms hebben drie eenvoudige woorden een duidelijke betekenis voor degene die ze uitspreekt, maar zeggen ze andere mensen niets. Het is natuurlijk ook een vorm van hovaardigheid, zomaar aan te nemen dat mensen de moeite zullen nemen om je te begrijpen. Hetzelfde geldt voor humor. Het overkomt me vaak dat mijn humor niet het gewenste effect heeft en hoe meer ik dan probeer iets uit te leggen, hoe minder ik begrepen word.»

HUMO Zijn wij Europeanen een hovaardig volk, vergeleken met de mensen in Senegal? Of is dat een te romantische kijk op Afrika?

DE VOS «Ik vrees dat je inderdaad te romantisch bent. De Afrikanen die ik heb ontmoet waren mooie, wijze mensen, maar al net zo materialistisch als wij. Maak je daar geen illusies over. Het voorwerp van hun verlangen is merkwaardig genoeg een ‘echte jeansbroek uit het Westen’. Ik vroeg aan een jongeman waar hij van droomde. Dat hij goed betaald werk vond? Dat zijn kinderen het goed zouden hebben? Nee: hij wou een keer naar Europa reizen, want hij wist dat je daar veel geld kon verdienen en dan zou hij zich een echte jeansbroek aanschaffen. lk word daar een beetje bang van. Is het dáár dat we allemaal naartoe moeten? Naar het punt waarop we allemaal een echte Levi’s hebben? Ik kan me gewoon niet voorstellen hoe zoiets stoms als een broek het belangrijkste in je leven kan zijn.

»Het is misschien hovaardig om te zeggen dat wij in West-Europa in de beste maatschappij ter wereld leven, maar ik ben er wel van overtuigd. Wij gebruiken de allerbeste oplossing voor onze problemen: het compromis. Wij grijpen niet meteen naar de wapens.»

HUMO Niet omdat we zo geciviliseerd zijn, maar omdat we het in West-Europa veel te druk hebben met consumeren. Als daarvoor iedere seconde hele happen regenwoud moeten verdwijnen, dan moet dat maar.

DE VOS «Toch ben ik hoopvol voor de toekomst. We weten tenminste dat er bomen worden gekapt om plaats te maken voor hamburgerkoeien en dat die beesten soja wordt gevoerd die men beter zou geven aan de mensen die honger lijden. We weten dat en we doen er iets aan, hoe miniem ook.

»Daarom heb ik hoop. Ik zoek altijd naar de positieve kanten. Wat ik bijvoorbeeld een verheugend feit vind, is dat er nog steeds zoveel mensen Humo lezen.»

HUMO Luc, ik ben ontroerd.

DE VOS «Nee serieus, ik meen het. Dat een vrij en progressief blad dat bovendien ook nog kritisch is, zo’n grote lezersschare heeft stemt mij hoopvol. !k ben ook blij dat er uiteindelijk maar 8 á 10 procent van de bevolking voor het Vlaams Blok stemt. 90 procent doet dat niét en dat verliezen we soms uit het oog. Nee, ik vind dat we nog lang niet op de ondergang van de westerse maatschappij afstevenen.»

HUMO Spreken we onszelf hier niet tegen? Daarnet stelde je dat de jeugd van vandaag, die toch grotendeels de toekomst zal bepalen, materialistisch denkt en in niets meer geïnteresseerd is. Me dunkt dat we dus op een drama afstevenen.

DE VOS « Dat is de pessimistische visie die de meeste dertigers momenteel hebben. Ik tref dat zelfs al bij mijn vriendin aan. Maar ik vind dat het platte, ver doorgedreven yuppiedom vrij zeldzaam geworden is. Ik ben een optimist. Laatst zat ik naar de prachtige documentairereeks ‘De wording van Europa’ te kijken. Het was de aflevering over de 14de eeuw. Er woonden toen ongeveer zestig miljoen mensen in Europa. Twintig miljoen stierven door de pest en nog eens twintig miljoen kwamen om door de Dirk Trioens van die tijd: de roversbendes en de beurzensnijders. Wel, als je onze eeuw met de 14de eeuw vergelijkt, dan doen we het nog niet zo slecht. Er is wel veel miserie, maar toch...»

HUMO De lijf-aan-lijfgevechten zijn alvast gevoelig in aantal verminderd.

DE VOS «Ik put hoop uit kleine dingen. Uit het feit dat Gent zo’n verkeersvrije stad aan het worden is, bijvoorbeeld. De vaart is niet proper, dat is juist. Maar dat komt omdat ze momenteel een nieuwe collector aan het monteren zijn, zodat er in 1996 weer bliek op de Schelde en de Leie zit. Van zoiets kan ik deugd hebben. Of van die boomactie van De Gentenaar. Dat vond ik een mooi initiatief.»

‘In onze Lage Landen staat de ketel op de stoof, met het vlees van de zwijnen die de slager heeft vermoord’ (‘In onze Lage landen’)

Gierigheid

HUMO Zijn wij gierig? Zouden we niet beter al ons geld aan de arme kinderen geven? Aan Greenpeace, 11.11.11. Amnesty?

DE VOS «Als wij Europeanen daadwerkelijk iets aan de problemen in de wereld willen doen, zullen we 20 tot 50 procent van ons inkomen moeten wegschenken. Dat is volgens mij niet realistisch, want om zo’n maatregel door te voeren heb je minstens zoiets als een communistische dictatuur nodig. Dat is dus uitgesloten. We doen wat we kunnen. We moeten niet zo snel denken dat we te gierig zijn.

»Ik vind van mezelf dat ik helemaal niet gierig ben. Ik kan ook niet gierig zijn, want ik heb niet veel geld. Waarom zou ik me op café inhouden om de mensen een keer te trakteren? Wat kan dat kosten? Hoogstens 1.000 frank. 1.000 frank meer of minder maakt niet veel verschil als je maar 1.000 frank op zak hebt. Als je uit gaat eten, maakt het dan iets uit of je een biefstuk van 600 frank bestelt of een Chateaubriand van 800 frank? Voor die 200 frank ga je toch niet beginnen sukkelen. Dan pak je toch meteen een goeie biefstuk.»»

‘Beste Bill, je won dat je kon zeggen dat je hevig dit leven had geleefd en dat je man was, vrij en zonder schulden / En dat je slimmer dan je ouders was geweest.’ (Beste Bill)

Traagheid

DE VOS «Ik ben verschrikkelijk lui, maar ik heb er geen last van. Ik kan uren voor het raam staan kijken.»

HUMO Bert Vanderslagmulders-gewijs?

DE VOS «Ja. Mijn vader zat ook vaak door het raam naar de auto’s te kijken. Dat is heel ontspannend. Mensen die dat niet kunnen, daar is volgens mij iets verkeerds mee. Mensen die zeggen: ‘Ik kan geen uur stilzitten’, die missen iets. Ik ken iemand, ik ga niet zeggen wie het is, maar ik had haar tot voor kort nog nooit in een zetel met de krant zien zitten. Ze heeft altijd wel iets te doen. Een paar maanden geleden was ze bij ons op bezoek en voor de allereerste keer in mijn leven zag ik haar in een zetel zitten met de krant in haar handen. Ik vroeg ‘Ben jij dat wel?’ En zoals zij zijn er veel. Luiheid kan nochtans fantastisch zijn. Gewoon een beetje voor je uit zitten denken: je begint met de kaars die je op tafel ziet staan en je komt uit bij Columbus en de ontdekking van Amerika. Mijn interesting drug wil me daar weleens bij helpen. Een beetje traagheid kan geen kwaad. Neem nu nachtwerk. Waarom moeten die mensen in ’s hemelsnaam nu ook al ’s nachts werken? Leg de boel gewoon stil en spreek af dat er nieuwe regels zijn: we staan allemaal om negen uur op, om tien uur zijn we op ons werk en om vijf uur gaan we weer naar huis. Dat is natuurlijk utopisch, want de vrije markteconomie staat het niet toe. Maar de mens is volgens mij in de eerste plaats al niet gemaakt om te werken, en al zeker niet ’s nachts.»

‘Op de eerste nacht von het nieuwe jaar / Omringd door wanhoop, she goes nana / Zag ik jou in het eerste licht’ (Vader, wij wachten’)

Jaloezie

DE VOS «Jaloezie? Is dat niet iets wat aan de venster moet hangen? Ik ben absoluut niet jaloers.»

HUMO Ook niet wat je vriendin betreft?

DE VOS «Ja. Alhoewel. Ik ben jaloers op de levensvreugde van de jeugd. Als ik zie wat mijn vriendin allemaal doet en kan… Ze heeft op de unief in Leuven gezeten en daar is het alle dagen feest van ’s morgens tot ’s avonds. Ik kan dat niet, mij zo echt diep, diep amuseren. Ik heb een ingebouwde rem. In Dakar had ik dat ook. Daar was het ’s avonds ook geregeld feest, in het gezelschap van Youssou N’Dour en nog een paar andere gasten. Ik vond dat wel wijs. maar om één of andere reden kan ik daar geen waarachtige voldoening uit putten. Ik weet niet hoe het komt, maar echte ambiance is niet aan mij besteed. Ik ben soms jaloers op mensen die zich wel volledig kunnen uitleven. Terwijl ik altijd zoiets heb van: het mag niet te plezant worden. Drink geen tien Duvels, maar neem genoegen met vier of vijf. Dat levert een aangename roes op en ’s anderendaags heb je in je kop zo’n gevoel van... (denkt na)»

HUMO Hoofdpijn?

DE VOS « Neenee. Een licht gevoel.»

HUMO Was je nooit jaloers op collega-muzikanten?

DE VOS «Vroeger wel. Maar dat neigde meer naar afgunst. Zo van: waarom mag die pipo op dat podium staan terwijl ik mijn groepje niet van de grond krijg? Maar zodra ik zelf op een podium had gestaan, was dat gevoel weg. Je leert zoiets snel relativeren. Nu word ik soms op dezelfde manier een beetje jaloers als ik mensen bezig hoor die grappig en ad rem zijn, die op alles meteen een spits antwoord hebben. Ik wou dat ik dat ook kon.»

HUMO Eigenlijk wil ik nog steeds weten of je jaloers bent in de liefde.

DE VOS «Iedere man is jaloers op zijn vrouw, zegt men, en dat zal wel zo zijn. Er heeft zich echter nog geen gelegenheid voorgedaan om te weten te komen of dat tussen mij en mijn vriendin ook het geval is. Vroeger had ik er in elk geval niet veel last van. Wanneer een meisje mij liet vallen voor een andere jongen, voelde ik toch niet meteen de drang hem op zijn gezicht te slaan. Ik heb al heel vroeg beseft dat je de liefde niet kunt forceren. Jaloezie en de blinde woede die eruit voortkomt, zijn volkomen irrationele gevoelens. Je kunt je rivaal in de liefde duizend muilperen verkopen, je schiet er nog altijd niets mee op.»

‘Samen in dat donkere huis doen ze alles wat niet mag’ (‘Samen in dat donkere huis’)

Onkuisheid

DE VOS «Ik heb soms wel eens onkuise gedachten. Mijn onkuisheid speelt zich dus vooral imaginair af.»

HUMO Wat is volgens jou onkuis?

DE VOS «Echte onkuisheid is tegen iemand zeggen dat je hem of haar graag ziet terwijl je het niet meent. Dat heb ik al dikwijls meegemaakt. Maar als ik het over onkuise gedachten heb, dan bedoel ik dat ik weleens aan blote wijven zit te denken. Daar is niets verkeerds aan, dat is zelfs gezond. Als ze ons dat zouden afpakken zijn we ons levenselixir kwijt. Ik kan echt genieten van een mooie kuit of een fraaie knie die ik op straat zie. Maar dat is erotiek, dat heelt niets met onkuisheid te staken. Dus ik ben eigenlijk een perfecte man. lk ben niet onkuis.»

HUMO Qua zonde heeft onkuisheid veel van zijn esprit verloren, vind ik. Eigenlijk worden er nog maar een paar dingen onkuis beschouwd en die zijn niet echt interessant.

DE VOS «De onkuisheid van vroeger is veranderd in gezonde erotiek die wij nu alle dagen kunnen beleven. Als we tenminste bij de Bijbelse betekenis blijven, want die oorlog in Joegoslavië, dat is pas onkuisheid.»

HUMO Toch zou men denken dat een katholiek opgevoed jongmens zoals jij nog af en toe met die oude zonde worstelt.

DE VOS « Ja. Maar ik ben in de jaren 70 grootgebracht en ons Vlaams katholicisme staat toch nog ver af van het calvinisme. En je kunt nog altijd gaan biechten natuurlijk. Bij ons thuis werd het katholicisme er niet echt ingepompt. Mijn moeder heeft wel graag dat ik naar de mis ga. Maar ze begrijpt dat ik dat niet kan omdat ik de avond voordien meestal moet optreden en dat ik ’s anderendaags graag uitslaap.

»In zijn boekje ‘Roomse heisa’ heeft Gerard Reve een hoofdstuk gewijd aan de ontoepasbaarheid van de katholieke moraal. Die is inderdaad niet toe te passen. Je kunt bijvoorbeeld niet anders dan voorbehoedsmiddelen gebruiken. En omdat de moraal onmogelijk toe te passen is, blijft de zonde altijd bestaan. In het Vlaamse katholicisme, en dat vind ik er zo interessant aan, weet men dat zeer goed en men is dan ook zeer bedreven in de plantrekkerij. Het is dankzij die typisch Vlaamse plantrekkerij dat wij hier niet met Joegoslavische toestanden zitten.»

HUMO Ben je zelf ook nog een beetje in de Heer?

DE VOS « Bijzonder weinig. ‘Hij leeft’ gaat daarover. Ik ga dat liedje hier niet helemaal uitleggen, want dat doe ik niet graag. Maar het gaat over het geloof in het monster van Loch Ness als metafoor voor het geloof in God. Pas op, ik heb een grote sympathie voor mensen die diepgelovig zijn: daarom zing ik ‘En omdat ik het geloof heb ik hem gezien / Op een mooie avond toen ik had gedronken’. Dat is toch mooi? Dat tekent de zwakheid en de beperktheid van de mens.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234