Joan Baez (met Julia Holter en Cowboy Junkies) op Gent Jazz: afscheid van een oudstrijdster

, door (ds)

120
a1
© Tine Schoemaker

Waar heel wat bands geneigd zijn zich achter een gordijn van lawaai te verbergen, laten de Canadese Cowboy Junkies (★★★★☆) het liefst de stilte spreken. Bij de wegbereiders van slowcore en alt.country geen grootspraak of egotripperij: in hun werk staat alles al ruim drie decennia in het teken van eenvoud en authenticiteit. Dat de Junkies na zestien langspelers met dezelfde bezetting nog altijd avontuurlijke muziek maken, op het snijpunt tussen twangy folk, grofkorrelige blues en gekartelde psychedelia, bleek vorig jaar nog overtuigend uit ‘All That Reckoning’. Op die plaat klinkt de groep als vanouds introspectief en bespiegelend, al heeft ze meer dan ooit oog voor de weinig opkikkerende sociale en politieke werkelijkheid.

Tijdens het openingsconcert van hun Europese tournee in Gent had ze het onder meer over de relatie tussen haat en angst (‘The Things We Do To Each Other’), moordende onverschilligheid (‘Sing Me A Song’) en de ellende van de één die voor de ander weinig méér is dan een fait divers (‘Missing Children’). In het gitaarspel van songwriter Michael Timmins voelde  je onderhuidse woede, maar de warme, zalvende stem van zijn zus Margo deed je geloven dat het allemaal nog wel goed zou komen. 

Naast recent materiaal speelden Cowboy Junkies een handvol nummers uit hun dertig jaar oude, legendarische ‘Trinity Sessions’ ( ‘Misguided Angel’ en Lou Reeds ‘Sweet Jane’ ontbraken niet). Ze graaiden diep in hun songcatalogus met ‘Escape is So Simple’, ‘Good Friday’ en ‘A Common Disaster’) en namen hun denkbeeldige hoed af voor wijlen Vic Chesnutt in  ‘Flirted With You All My Life’. Drummer  Peter Timmins en bassist Alan Anton schudden een aangename groove uit e mouw, terwijl multi-instrumentalist Jeff Bird zich regelmatig deed gelden op harmonica, mandoline en gitaar. Ondanks de stapvoetse ritmen en de trage tempo’s deden Cowboy Junkies ons hart meermaals sneller kloppen. Veel beter zou het op Gent Jazz niet meer worden.

Dat de Californische Julia Holter (★★★☆☆) een natuurtalent is, willen we best onderschrijven. Net als enkele maanden geleden in de Roma stelde ze het geduld en het incasseringsvermogen van de aanwezigen echter danig op de proef. Op haar hermetische, ultra-academische dubbelaar ‘Aviary’ laat ze zich inspireren door de chaos die dit tijdsgewricht kenmerkt. Dat leidt tot nummers waarin ze diverse stijlen onzacht laat botsen en zoveel mythologische, filosofische en cultuurhistorische verwijzingen verstopt, dat je er, als gewone sterveling, onherroepelijk in verloren loopt. ‘In Gardens’ Muteness’, ‘Chaitius’, ‘Underneath the Moon’, het waren allemaal songs-met-voetnoten, waarin klassiek, free-jazz en liturgische muziek een onwaarschijnlijke alliantie aangingen. Alles wat enigszins op een herkenbare melodie leek, dreigde daarbij in een dikke mist te verdwijnen.

Dat beseften Holter (op synths en vleugelpiano) en haar band (met viool, contrabas, drums en zelfs doedelzak) blijkbaar ook: na iedere brok uneasy listening, lieten ze een fraai popliedje uit het drie jaar oude ‘Have You in My Wilderness’ los. Met ‘Feel You’, het speelse ‘Betsy on the Roof’ of het uit haar officiële debuut ‘Tragedy’ gelichte ‘So Lillies’ bracht ze ons op een elegante manier dus weer bij de les. Alleen hinkte haar set teveel op twee gedachten om onze gemengde gevoelens weer van elkaar te scheiden.

Met de 78-jarige Joan Baez (★★★★☆), momenteel bezig aan haar afscheidstournee, had Gent Jazz Geschiedenis binnengehaald. Baez, de Amerikaanse Queen of folk, stond tijdens de jaren zestig op de barricades als burgerrechtenactiviste, wat haar zelfs even in de bajes deed belanden. Als icoon van geweldloos verzet voert ze ook vandaag nog strijd tegen onderdrukking en discriminatie. Ze zet zich in voor Amnesty International, het milieu en de afschaffing van de doodstraf en heeft, net als haar helden Pete Seeger en Woody Guthrie, talloze protestsongs op haar repertoire staan. Haar jongste platen, ingeblikt met Steve Earle en Joe Henry, staan veeleer in het teken van personal politics. En ook al heeft Joan Baez de reputatie een iets te serieuze tante te zijn, in Gent bleek ze toch over een zeker gevoel voor humor te beschikken. ‘Thank you for staying up so late. It’s way beyond my bedtime’,grinnikte ze.

De zangeres, die zelf de gitaar beroerde, etaleerde fijn fingerpicking-werk en liet zich bijstaan door de beslagen multi-instrumentalist Dirk Powell, haar zoon Gabe Harris op percussie en zangeres Grace Stumberg (‘om de hoge noten in te vullen die ik zelf niet meer haal’). Baez hoge sopraanstem van weleer klonk nu lager, verweerder en kwetsbaarder, maar haar voordracht paste uitstekend bij de gekozen songs van Tom Waits (‘Whistle  Down the Wind’), Josh Ritter (het actuele #metoo-verhaal ‘Silver Blade’) en Antony & The Johnsons (‘Another World’). 

Joan Baez beleefde in de vroege sixties een kortstondige romance met Bob Dylan (toen ze zelf al beroemd was, introduceerde ze hem tijdens haar eigen optredens, wat zijn carrière een enorme boost gaf). Ook vandaag bladert ze nog graag in diens songbook, getuige de covers van ‘Farewell Angelena’, ‘It Aint Me Babe’, ‘Forever Young’ en ‘Don’t Think Twice’. Bawb figureerde trouwens ook in haar eigen ‘Diamonds & Rust’. Baez blijft met gebalde vuisten alle vormen van onrecht bekampen. Daarvan getuigden ‘Deportees’, over het zware lot van Mexicaanse gastarbeiders in de VS, de ode aan de geëxecuteerde vakbondsman Joe Hill, die ze vijftig jaar geleden al op het podium van Woodstock ten gehore bracht, en ‘No More Auction Block’, een oude spiritual over de periode van de slavernij.

Baez zingt in vele talen. ‘Rossignol’ bracht ze in het Catalaans, ter ere van balling Charles Puigdemont, die zich in het publiek bevond. Ook het Spaans –haar eigenlijke moedertaal– ging haar vlotjes af. Dat bewees ze met ‘Gracias a la Vida’ van Violeta Parra, de Chileense voortrekster van het sociaal bewogen nueva canción, die in 1967 zelfmoord pleegde. Mooi concert dus. Alleen dong de artieste op het eind nogal nadrukkelijk naar de gunsten van het publiek met meezingers waar al iets teveel kampvuren waren mee aangestoken. De traditional ‘House of the Rising Sun’, John Lennons ‘Imagine’ of Paul Simons ‘The Boxer’ klonken ons iets te goedkoop en voor de hand liggend om de avond een meerwaarde te geven. ‘Fare thee well’ klonk het tot besluit, en toen was oudstrijdster Joan Baez van het podium verdwenen. Op weg naar een welverdiend pensioen.

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: