#32: 'Manhunter' (Michael Mann, 1986)

, door (es)

17
manhunter

Zet u schrap voor de beste flik-jaagt-op-serial-killerfilm aller tijden, waarin een profiler met de hulp van ene Dr. Hannibal Lecktor (!) achter de Tooth Fairy aan gaat.

‘Als je niet meer kunt kijken, begrijp ik het wel.’ Dat mysterieuze zinnetje komt van FBI-baas Jack Crawford (Dennis Farina). Die heeft net aan ex-topagent Will Graham (William Petersen) gevraagd of hij het ziet zitten om opnieuw in actieve dienst te komen: Crawford heeft Graham immers heel hard nodig om The Tooth Fairy te helpen klissen, een sinistere serial killer die ’s nachts huizen binnensluipt en al twee gezinnen heeft afgeslacht. Graham is een profiler: hij beschikt over de bijzondere gave om zich te verplaatsen in de gevoelswereld van seriemoordenaars en om in hun hoofden te kijken; niet door telepathie, maar door een grondige studie van het bewijsmateriaal. Zijn laatste zaak, nu enkele jaren geleden, heeft Graham evenwel mentaal geknakt – zijn haren zijn er zelfs helemaal grijs van geworden. Maar nu wil zijn oude baas hem dus terug in het veld hebben, al toont Crawford wel enige empathie: ‘Als je niet meer wil kijken, begrijp ik het wel.’

Natuurlijk stemt Graham toe (we zouden anders ook geen film hebben), ook al beseft hij zeer goed dat hij zijn geestelijke gezondheid op het spel zet. En zo begint één van de beste thrillers uit de jaren 80; de beste flik-jaagt-op-serial-killerfilm aller tijden; één van de bloedstollendste kat-en-muisspelletjes ooit gespeeld; een indringend mysterie met een snuifje giallo-horror; een film ook, last but not least, met een buitengewoon mooie look.

Die geweldige look – met die personages die altijd in blauw of rood neonlicht lijken te baden en die coole designerdecors – vormt zowat het handelsmerk van regisseur Michael Mann (‘The Keep’, ‘Thief’, ‘Heat’, ‘The Insider’, ‘Collateral’). Mann krijgt vaak het verwijt dat hij zich bezondigt aan stilistische overkill, en daar is iets van, maar in het geval van ‘Manhunter’ klopt die extreem esthetische bekleding als een bus. De cool uitgelichte arty locaties en de fantastische soundtrack (met onder meer het fantastisch mooi gebruikte ‘The Big Hush’ van Shriekback!) verlenen de beelden iets dromerigs; het is alsof we samen met Graham en The Tooth Fairy in dezelfde donkere trance zitten. Overigens vinden we die stijl ook terug in een roemruchte politieserie die Mann indertijd mee vorm hielp geven; een serie die de jaren 80 voor een groot stuk definieerde: ‘Miami Vice’. Tegenwoordig wordt er vaak lacherig gedaan over de mocassins van Crockett (altijd gedragen zonder sokken), maar laten we toch vooral niet vergeten dat de eerste seizoenen van ‘Miami Vice’ ongelooflijk sfeervol waren, en dat de reeks pas begon te verzwakken toen Mann de set verliet om zich te gaan bezighouden met... ‘Manhunter’. En zo hebben we het hier stiekem ook eens kunnen hebben over één van onze favoriete televisieseries aller tijden (hé, is dat trouwens niet detective Stan Switek die we in ‘Manhunter’ in de rol van conciërge zien?).

Maar terug naar ‘Manhunter’, een film die barst van de onvergetelijke scènes, zoals die waarin Graham raad gaat vragen aan de seriemoordenaar die hem enkele jaren geleden bijna had vernietigd, Dr. Lecktor. Wacht even, zeiden wij Lecktor? Jawel: het op de roman ‘Red Dragon’ van Thomas Harris gebaseerde ‘Manhunter’ markeert de eerste verschijning op het witte doek van de beroemdste kannibaal aller tijden, Dr. Hannibal Lecktor, hier nog niet vertolkt door Anthony Hopkins, maar door de Schotse acteur Brian Cox (noot: in ‘The Silence of the Lambs’ veranderde de spelling van de naam in Lecter). En hoewel de ingetogen Cox minder show in zich heeft dan Hopkins – hij zit slechts in twee scènes, maar zijn schaduw hangt over de hele film – voel je ook in deze film wel degelijk het donkere magnetisme van de kannibaal (‘Have you ever seen blood in the moonlight, Will? It appears quite black’); ook in ‘Manhunter’ is Lecktor iemand die u niet in uw hoofd wil.

Ook opvallend is de hoeveelheid screentime die The Tooth Fairy van Mann krijgt toegeschoven, en hoeveel tederheid er in sommige van zijn scènes zit; het tafereel met de verdoofde tijger is zelfs van een ontroerende schoonheid. Tom Noonan, een prachtige acteur die jammer genoeg meestal met bijrollen genoegen moet nemen, vertolkte trouwens ook de booswicht in een zwaar onderschatte sciencefictionfilm die onze Top 100 net niet haalde: ‘RoboCop 2’. William Petersen van zijn kant liet in zijn tweede meesterwerkje op rij (een jaar eerder zat hij in Friedkins schitterende ‘To Live and Die in L.A.’) opnieuw een glimp zien van broeierige star quality, maar Petersen zou nooit echt doorbreken in de cinema en pas vijftien jaar later enige naam maken met zijn hoofdrol in de televisiereeks ‘CSI’.

Nog meer memorabele momenten uit ‘Manhunter’: de ‘save yourself and kill them all’-scène; Graham die ’s nachts in de huizen gaat ronddwalen waar de gezinnen zijn vermoord; de onwaarschijnlijk spannende scène waarin Graham en enkele andere knappe FBI-koppen in een wedren tegen de tijd de brief trachten te ontcijferen die Lecktor van The Tooth Fairy heeft ontvangen; en het absolute hoogtepunt: Graham die onder aanzwellende elektronische muziek luidop zit te profilen en ineens doorheeft hoe het zit – rillingen, kippenvel!

En zelden, ook niet in ‘Quiz Me Quick’, hebben we iemand zó stijlvol in slow motion door een raam zien breken als Graham tijdens de climax van ‘Manhunter’. Door het raam, door de ziel.

Bekijk de trailer:

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: