'De laatste liefde van mijn moeder': Dimitri Verhulst over zijn nieuwe roman

, door (rv)

4
20810_DimitriVerhulst_JJ005-114340.jpg
© Johan Jacobs
  •  HUMO Had 'De helaasheid der dingen', je succesboek én je molensteen, beter gekund?

    Verhulst «Die roman had vooral minder mogen zijn: er staan twee hoofdstukken te veel in, die alleen maar de aandacht afleiden van waar het eigenlijk om gaat. Maar ik zou 'De helaasheid...' niet opnieuw willen schrijven, dat heb ik mezelf plechtig beloofd - ik zou er die twee hoofdstukken uitgooien, en dat zou het dan zijn.

    »Ik wil ook van die specifieke thematiek afblijven, want dáár nog eens in gaan roeren zou ziekelijk zijn. Veel schrijvers schrijven pas over hun naaste familieleden als die dood zijn. Dan heb je toch een vrijheid die ik over het hoofd heb gezien. Ik dácht dat ik van mijn familie af was, maar dat is een inschattingsfout gebleken.

    »Ik wil absoluut niet de indruk wekken dat ik nog niet afgerekend heb met dat facet van mijn verleden, en dat ik het maar wil blijven herkauwen. Enfin, dat boek was kennelijk ook goed genoeg om, zoals je zei, een molensteen voor me te worden.
  • HUMO Onlangs is uit een onderzoek gebleken dat Nederlandse scholieren je werk graag lezen. Dat leek me merkwaardig, omdat de kleur van je proza toch zeer Vlaams is. Je schrijft liever 'teljoor' dan 'bord'.

    Verhulst «In het gewone leven gebruik ik ook teljoor, al spreek ik het anders uit dan het daar staat (lacht). Om waarachtig te schrijven, schrijf ik zoals ik gebekt ben. Ik ga steigeren als een redacteur van mijn Nederlandse uitgeverij mij probeert te verbieden om het over een tas koffie te hebben. Van de zes miljoen Vlamingen zal alleen een bescheten half percent het over een kopje koffie hebben. Wie eigent zich dan het recht toe om te beweren dat een tas een kopje moet zijn?

    »Ik krijg meestal met Nederlandse redacteurs te maken, maar voor 'Godverdomse dagen...' heb ik een Vlaming geëist. Ik word baldadig als die Nederlanders me beknotten in mijn vrijheid van schrijven: dan ben ik zelfs geneigd om het over een sportkabas te hebben in plaats van over een sporttas - van sporttas willen die Hollanders eigenlijk 'weekendtas' maken.

    »Maar goed, die redacteurs verslijten doorgaans snel. Het zijn niet zelden pas afgestudeerde strebertjes die vooral hun broodheer, de uitgever, willen tonen hoe goed ze de Nederlandse taalkunde wel beheersen, en hoe virtuoos ze werkwoorden kunnen vervoegen.»
  • HUMO Televisie speelt een rol in 'De laatste liefde van mijn moeder': Martine Withof, de moeder in kwestie, is geboren in 1953, het ontstaansjaar van de Vlaamse televisie. Je doet ironisch over de televisiepioniers van toen, die tv zagen als een middel tot volksopvoeding.

    Verhulst «Wat volgens mij catastrofaal mislukt is. De allereerste uitzending van de Vlaamse televisie ging over Titiaan en de Venetiaanse schilderkunst. Titiaan kon en kan het overgrote deel van het publiek geen fluit schelen. Het is een misvatting te denken dat iedereen vatbaar is voor diepgang.

    »Daar zijn ze ondertussen achter bij de televisie, zodat niemand zich er nog om volksopvoeding druk maakt. En maar goed ook. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig heeft de BRT een punt gezet achter de serie 'De collega's': dat was te luchtig, 'de mensen staken er niets van op', 't was geen 'kunst'. Wel, onlangs heb ik de cd-box van 'De collega's' gekocht, en ik stond versteld hoe goed die serie wel was. Fantastisch, en het ging over zóveel.»
  • HUMO Waarom moest 'De laatste liefde van mijn moeder' geschreven worden?

    Verhulst «Net als Jimmy ben ik iemand die simpelweg door zijn moeder in de steek is gelaten. Ik hoef dan ook maar weinig aan Jimmy te veranderen om van 'De laatste liefde van mijn moeder' een uitgesproken autobiografische roman te maken.

    »Om me enkele rechtszaken te besparen - ik spreek uit ervaring - is het beter dat ik niet uitpak met dat autobiografische aspect, maar het is natuurlijk niet verboden om gebeurtenissen uit je eigen leven te gebruiken in de literatuur. Voor de duidelijkheid: het is dus een niet-autobiografisch boek (lacht).»
  • HUMO Ik neem aan dat je nu een veel gelukkiger leven leidt dan weleer, maar rakel je, telkens als je over je milieu van vroeger schrijft, niet van alles op waarbij je je weer onbehaaglijk gaat voelen?

    Verhulst «Erover schrijven maakt mij niet bepaald gelukkiger. Erover praten ook niet. Allerlei mensen die zich betrokken partij voelen, lezen mijn boeken ook. En dan begint de ellende weer... Allerlei dingen die ik kan missen als de pest, tot doodsbedreigingen toe. Ik heb er drie gehad: 'Er zal bloed vloeien.' Ik weet ook wie ze geschreven heeft. Dat heeft me behoorlijk van mijn stuk gebracht.
       
    »Voor het overige ben ik niet verantwoordelijk voor mijn kindertijd, en ook niet voor het milieu waarin ik ben geboren. Ondertussen hangt het me al een beetje de keel uit om over die gezinssituatie van vroeger te schrijven. Ik héb al andere boeken geschreven. Ik wil me ervoor hoeden dat het mijn succesnummertje wordt.»
  • HUMO Tijdens dat reisje maakt de buslading op hilarische wijze kennis met een noviteit uit die dagen: het hamburgerrestaurant McDonald's.

    Verhulst «In '93 was ik in Krakau, uitgerekend op de dag dat daar de eerste McDonald's openging. 't Was alsof de volledige bevolking was uitgelopen; die mensen stonden in eindeloos lange rijen aan te schuiven voor die McDonald's, wellicht hetzelfde soort rijen als toen er nog niks in de winkels van het Oostblok lag (lacht). Die immense volkstoeloop was voor mij een zegen: de musea waren zo goed als leeg, ik kon er alles ongehinderd bekijken.»

Dimitri Verhulst in TerZake

Dimitri Verhulst over Frans Pointl en literaire afasie

Dimitri Verhulst wint Libris Literatuurprijs 2009

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: