In memoriam: George Martin, de 5de Beatle (1926-2016)

, door (ss)

Deel
george martin

'Toen hij naast me stond in het urinoir, was hij zo grappig dat ik op mijn broek piste'

Voor ze bij George Martin auditie deden, waren The Beatles door verschillende platenfirma’s afgewezen. Hij begreep hun magnetisme, zag in dat het charisma van de volledige groep voor een meerwaarde zorgde. Ook dat was revolutionair, want tot dan toe was de platenindustrie gefocust op zangers, op soloartiesten dus.

Lees een interview met George Martin

Tijdens die eerste ontmoeting was de (later geminimaliseerde) wederzijdse argwaan tastbaar. De vier straatvechtertjes uit Liverpool vonden Martin met z’n maatpak en upperclass accent ‘a suit’, en dus principieel verdacht. Toen Martin tijdens hun auditie informeerde of hen iets niet beviel aan de set-up in de studio, sneerde George Harrison: ‘Ja: jouw das.’ Pas toen bleek dat Martin ook de producer was van elpees van door The Beatles aanbeden komieken van ‘The Goon Show’ (Peter Sellers en Spike Milligan), brak het ijs. Martin was, ondanks het kostuum en de das, een verwante geest. (Moeilijk ons dat nu voor te stellen, maar tot het eind van de jaren 60 werkten alle technici van Abbey Road in kostuum en das – opgerolde hemdsmouwen waren een daad van verzet. Op het toilet hingen rollen toiletpapier waarop stond ‘property of EMI’. En, ik verzin niets, op de BBC Radio werd het nieuws principieel gepresenteerd in avondkledij – op de rádio!)

Sluwe revolutionair

Gaandeweg werd producer Martin voor The Beatles ook een mentor, een vaderfiguur en een vertrouwensman. Hij werd hun objectieve oor en kreeg vaak de beslissende stem. We kennen allemaal de klassiekers die zonder Martin makker, saaier, minder inventief of meer basic geklonken zouden hebben: ‘Strawberry Fields’ (‘Ik zal nooit vergeten hoe John Lennon me voor het eerst de ruwe versie daarvan op akoestische gitaar voorspeelde,’ zei Martin daarover), ‘Yesterday’, ‘In My Life’ en vooral ‘A Day in the Life’. Hij versnelde het tempo van ‘Please Please Me’ en maakte zo van een makke ballad een hit. Martin producete 250 (!) songs van The Beatles. Mijn favoriet is ‘Being for the Benefit of Mr. Kite!’, dat een goed maar niet groots nummer was tot Martin op het idee kwam om de geluiden van de carrousel en het draaiorgel te verknippen. Het was ook Martin die – ook al revolutionair voor die tijd – drums achterstevoren weergaf. En dat deed hij ook met de lead vocal van John Lennon in ‘Rain’. En Martin wist wat hij wou: al tijdens de eerste sessie werd drummer Pete Best vervangen – eigenlijk werd Ringo Starr een Beatle dankzij George Martin.

Martin was revolutionair omdat hij meer geluidsarchitect dan producer was: ‘Tot dan toe oordeelde men dat een opname de opvoering zo perfect mogelijk moest reproduceren. Dat was de norm. Maar ik dacht: dat is als een foto nemen… Je kan toch evengoed met klanken schilderen? En toen ben ik beginnen te experimenteren.’

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: